ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΙΒ’ {Πλούσιου νεανίου) Ματθ. ιθ’16-26

... Αδελφοί μου, το θέλημα του Θεού είναι η ζωή μας. Το πρόβλημα είναι ότι μέχρι να το καταλάβουμε διατρέχουμε τον κίνδυνο να το τηρούμε με ¨σφιγμένα δόντια”. Οι άνθρωποι οι παραέξω το πετάνε στα σκουπίδια. Δεν έχουνε θέμα, και καμιά φορά μπορεί να είναι και καλύτερα! Εμείς σφίγγουμε τα δόντια μας, το βλέπουμε σαν μια επιβολή η οποία κουράζει, το βαριόμαστε και βιώνουμε μια εσωτερική σύγχυση. Αυτό είναι που χρειάζεται να ξεμπερδέψουμε. Δεν υπάρχει άλλο θέμα.

Δεν κινδυνεύουμε από τον Θεό. Το θέλημα του Θεού είναι θεραπευτικό για μας, είναι σωτηρία για μας, δεν είναι απαίτησή Του. Δεν έχει ανάγκη Εκείνος τη δική μας προσφορά, τη δική μας θυσία, τη δική μας αγάπη. Εμείς την έχουμε. Άμα δεν το καταλάβουμε αυτό, δεν θα μπορέσουμε να “περπατήσουμε” τη σχέση μας με τον Θεό. Θα την τηρούμε, θα κάνουμε διάφορα πράγματα, θα νηστεύουμε, θα προσευχόμαστε και δεν θα μαθαίνουμε ούτε να θυσιάζουμε, ούτε να αγαπάμε, ενώ όλες οι αρετές είναι “γέφυρα”, δεν είναι τέρμα. Οι αρετές είναι γέφυρα” για να πάμε στη Βασιλεία του Θεού. Πάνω απ’ αυτές θα “περπατήσουμε”. Εμείς τις φανταζόμαστε “τέρμα” που μας καταξιώνει. “Eχω τούτο, είμαι, είμαι…”. Ή μερικές φορές διαβάζουμε “θετικά”και τα “ἁρνητικά και λέμε:” Δεν κλέβω, δεν σκοτώνω, δεν δεν δεν…”. Και λοιπόν; Επειδή δεν κλέβω, είμαι ελεήμονας; Επειδή δεν σκοτώνω, αγαπάω; Επειδή δεν κάνω κάτι άλλο, έχω κάποιο περιεχόμενο;

Θέλει πολύ μεγάλη προσοχή η σύγχυση που γεννιέται μέσα στον εκκλησιαστικό χώρο ανάμεσα στις αρετές και το θέλημα του Θεού, που συχνά μετατρέπει τις αρετές σε μια στενόκαρδη μιζέρια απαιτήσεων. Και μετά, φυσικά, στενεύει ο χώρος ο εκκλησιαστικός, και θέλουμε κι εμείς και τα παιδιά μας και οι άνθρωποί μας να φύγουμε.

π. ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΧΟΣ “ αν ο σπόρος δεν πεθάνει…”, Εκδόσεις Ἐν πλῷ

 

ΙΑ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Μυρίων ταλάντων) Ματθ. ιη΄23-35

...Εμείς ο καθένας μας, είμαστε οι “οφειλέτες μυρίων ταλάντων” . Αυτοί που χρωστάνε στον Θεό… άπειρα. Αυτοί στους οποίους ο Χριστός διέγραψε το χρέος! Τώρα γιατί πνίγουμε τούς αδελφούς μας, αφού ο Χριστός εμάς δεν μας “έπνιξε” ; …

… Η ένοχη ανειλικρινής συνείδηση μαζί με τη λάθος αξιολόγηση του Χριστού, ως αφεντικού και επουράνιου δυνάστη, φέρνουν τα λάθος αποτελέσματα. Ο Θεός, αντί για προσδοκία χαράς, γίνεται ενδεχόμενος κίνδυνος. Αντί να υπάρχει ως χαρούμενη αναμονή η άφιξή Του, κυριαρχεί αγωνία παραπομπής σε δικαστική έρευνα. Αντί να γεννάει ελπίδα για ομοιότητα μα Αυτόν, γίνεται φυλακή αυτοπεριφρούρησης, γι’ αυτό και ψάχνουμε… να πάρουμε ό,τι μας χρωστάνε! π.Θεοδοσιος Μαρτζούχος

 

 

Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Ἐπί κυμάτων)

… Μια ατελής ψυχή δεν μπορεί να γεμίσει όλα τα μέλη του σώματός της με φως, δεν μπορεί να διαποτίσει πλήρως την κτηνώδη ύλη με ζωή. Η μεταμόρφωση του Ιησού ήταν η ορατή έκρηξη μιας ζωής τόσο δυνατής, που μπορούσε να γίνει ζωοδότρα και αποκαταστάτρια της ζωής. Μπορούσε να αφανίσει την παλαιά σάρκα και να την ανακαινίσει για πάντα. Ένα τέτοιο σώμα μπορεί κάλλιστα να περπατά πάνω στα πιο ταραγμένα ύδατα. Ένα σώμα που ανταποκρίνεται στο φως και είναι διαπερατό από το φως, που είναι η ορατή ζωή, δεν θα μπορούσε να φέρει εντός του την καταδίκη του θανάτου. Ένα τέτοιο σώμα δεν θα είχε πεθάνει ποτέ…

George MacDonald

 Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ

...η αφήγηση μιλά για μια θαυμαστή αλλαγή, ένα εξαίσιο θαύμα, που συμβαίνει πάνω στη μορφή εκείνου απ’ όπου απορρέουν όλα τα θαύματα -σαν η ενοικούσα χάρη να εκφρἀστηκε με σφοδρότητα πάνω στο γήινο σκεύος που την περιείχε…

Εάν η έννοια που έχουμε για αυτό που αποκαλούμε υλικό φως, το καθιστά τη μοναδική κατάλληλη εικόνα για να εκφράσει την αόρατη Αλήθεια, το είναι του Θεού, τότε πρέπει να υπάρχει ανάμεσά τους ένας ισχυρότατος δεσμός -όχι απλώς συνάφεια, αλλά ενότητα. Τέτοια καταλληλότητα δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς αυτήν τη συνάφεια.

Η ουσιώδης αλήθεια για τον Θεό είναι ότι δημιουργεί την ορατή του εικόνα από τον ήλιο που φωτίζει τον κόσμο. Όταν ο άνθρωπος, που είναι η εικόνα του Θεού, είναι γεμάτος με την παρουσία του αιωνίου, τότε, λόγῳ της θεϊκής του φύσης, η οποία εκείνη τη στιγμή είναι ώριμη για να φωτιστεί, ακτινοβολεί φως μέσα από την ίδια του την ύπαρξη. Πού, πότε ή πώς το εσωτερικό πνευματικό φως γίνεται ή δημιουργεί εξωτερικό φως, κανείς δεν μπορεί να πει. Αυτό το σύνορο, εκεί όπου αυτό που αποκαλούμε νους και ύλη εφάπτονται, είναι η περιοχή των θαυμάτων -της υλικής δημιουργίας, θα μπορούσα να πω, που είναι το μεγάλο και ίσως το μόνο θαύμα. Αν η ύλη είναι αποτέλεσμα του πνεύματος, και το σώμα είναι με την ψυχή ένας ενιαίος άνθρωπος, τότε, όταν η ψυχή ακτινοβολεί από αλήθεια, το σώμα δεν μπορεί παρά να λάμψει.

Υποθέτω, λοιπόν, ότι η αλήθεια, που είναι φως στην ψυχή, μπορεί να αποβάλει την ασθένεια, που είναι σκοτάδι στο σώμα. Και όχι μόνο, μπορεί επίσης να μεταβάλει το σώμα, ακόμα και χωρίς την παρέμβαση του θανάτου, καθιστώντας το όμοιο με το σώμα του Ιησού και ικανό να κάνει τα πάντα. Δεν θεωρώ ότι το σώμα του Ιησού θα μπορούσε να πεθάνει, παρά μόνο από βία. Κανένας φυσιολόγος δεν μπορεί να πει γιατί ο άνθρωπος πρέπει να πεθαίνει. Νομίζω ότι μια τέλεια ψυχή θα ήταν ικανή να κρατήσει το σώμα ζωντανό. Μια ατελής ψυχή δεν μπορεί να γεμίσει όλα τα μέλη του σώματός της με φως, δεν μπορεί να διαποτίσει πλήρως την κτηνώδη ύλη με ζωή. Η μεταμόρφωση του Ιησού ήταν η ορατή έκρηξη μια ζωής τόσο δυνατή, που μπορούσε να γίνει ζωοδότρα και αποκαταστάτρια της ζωής. Μπορούσε να αφανίσει την παλαιά σάρκα και να την ανακαινίσει για πάντα. Ένα τέτοιο σώμα μπορεί κάλλιστα να περπατά πάνω στα πιο ταραγμένα ύδατα. Ένα σώμα που ανταποκρίνεται στο φως και είναι διαπεραστό από το φως, που είναι η ορατή ζωή, δεν θα μπορούσε να φέρει εντός του την καταδίκη του θανάτου. Ένα τέτοιο σώμα δεν θα είχε πεθάνει ποτέ...

George MacDonald, " The Miracles of our Lord " , Τα θαύματα του Χριστού, Εκδόσεις ΙΩΝΑΣ

 

...Η αμαρτία για την Εκκλησία του Χριστού είναι υπαρξιακή αστοχία. Δηλαδή αποτυχία να πορευτούμε κατά τις υποδείξεις του Θεού και να φτάσουμε σε αρτιότητα και υγεία ψυχική. Είναι κατά συνέπεια αλλοίωση των δεδομένων μας. Στρέβλωση της κατεύθυνσης των ενδιαφερόντων, των στόχων και των επιδιώξεών μας. Αντί να αναζητούμε τον “Ιατρό των ψυχών μας”, τον Σωτήρα Χριστό, ψάχνουμε παρηγοριές στις ικανοποιήσεις των, όποιας λογής παθών μας και στην αυταπάτη της ψυχοσωματικής αυτοαπασχόλησης. Η όλη μας ύπαρξη -καρδιά(ως εσωτερικός κόσμος) και σώμα- βουλιάζει στον εγωκεντρισμό της αγωνιώδους τοποθέτησης: “είμαι όλος δικός μου”. Σε έναν τέτοιο εγκλεισμό κάθε σχέση γίνεται...κόλαση, αφού προηγείται πάντων η αυτού εξοχότης ο εαυτός μας! Οι άλλοι υπάρχουν για μας. Οι όποιες επί μέρους μικρές και δευτερεύουσες ενέργειές μας δεν είναι η αμαρτία καθαυτήν, αλλά εκφραστικές υλοποιήσεις της θεμελιώδους τοποθέτησής μας : “όλος δικός μου και όλα για μένα”.

Απ΄αυτή τη δαιμονική “ανάσα” και τοποθέτηση κινδυνεύουμε όλοι, μετά τη φίλαυτη πτώση του γενάρχη μας Αδάμ. Άλλος περισσότερο άλλος λιγότερο. Ακριβώς γι’ αυτό η Αγία Γραφή δεν αναφέρει και δεν συζητάει μόνο τις αμαρτίες της πόρνης, του τελώνου, του ληστή, του φαρισαίου, αλλά και τις αμαρτίες του Αβραάμ, του Δαβίδ, των αποστόλων και του Πέτρου! Για όλους μας είναι κίνδυνος η αυταπάτη της αμαρτίας. Έρχεται με την πρόταση της ικανοποίησης κάποιας από τις δυνάμεις της ψυχής μας, κι εμείς αποδεχόμαστε την πρόταση. “ Συζητώντας “ μαζί της, τη φανταζόμαστε ωραία σαν τον καρπό της Εδέμ. Το παιχνίδι παίζεται ανάμεσα στην εντολή-ιατρική συνταγή του Θεού και στη δική μας εγωκεντρική φανταστική αυτοδυναμία. Vae victis ! Νικημένοι γινόμαστε συνήγοροι του κατακτητή μας! Η επανάληψη μάς κάνει υποχείριους δούλους. Η επανάσταση ενάντια στην “τυραννία … της ιατρικής εντολής” φαντάζει μονόδρομος! Αντί να κυνηγάμε τον εχθρό. Αποσαθρώνουμε τον εαυτό μας. Έρχεται η “παραλυσία” να μπει επιταφια σφραγίδα στον “πεθαμένο” εαυτό μας. Μένει μόνη ελπίδα ο λόγος του Χριστού ότι “ἔρχεται ὥρα, καί νῦν ἐστίν, ὅτε οἱ νεκροί ἀκούσονται τῆς φωνῆς τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ οἱ ἀκούσαντες ζήσονται”(Ιω. 5. 25). “Αλήθεια σας λέω, έρχεται στιγμή, και τώρα μπορεί να ισχύει, που οι νεκροί εξ αμαρτιών θα δεχθούν ρυθμιστή της ζωής τους τον λόγο του Υιού του Θεού, και θα ζήσουν”...

π. ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΧΟΣ, “Αν ο σπόρος δεν πεθάνει…” Εκδόσεις Ἐν πλῷ

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Παραλύτου)

… Ο άνδρας ήρθε στον Ιησού για να λάβει θεραπεία, και αντί για αυτό του δίνει συγχώρηση - αυτό από μόνο του είναι μια αυστηρή επίπληξη. Δίνει τη συγχώρηση, αλλά δεν δίνει τη θεραπεία αμέσως μετά. Την καθυστερεί, μάλλον για χάρη του άνδρα και όλων των παρισταμένων, τους οποίους δίδασκε για ώρα. Είχε έρθει τώρα η στιγμή, μέσω της προσφοράς της συγχώρησης στον παράλυτο, να χαράξει μέσα στις καρδιές τους το μάθημα της θείας συγχώρησης, το οποίο τους είχε κηρύξει. Τα λόγια του σήμαιναν ότι ο Θεός είχε συγχωρήσει ς αμαρτίες του, αλλιώς δεν θα είχαν κανένα νόημα. Οι γραμματείς είχαν δίκιο όταν είπαν ότι κανείς δεν μπορεί να συγχωρήσει αμαρτίες παρά μόνον ο Θεός. Πράγματι, μόνο ο Θεός μπορεί να παράσχει ολοκληρωμένη συγχώρηση, αυτήν που κάθε άνθρωπος συνεχίζει να έχει ανάγκη, ακόμη κι όταν έχει συγχωρηθεί από όλους τους συνανθρώπους του που έχει βλάψει.

Είπαν μέσα τους : “αυτός προσβάλλει τον Θεό” , είναι βλάσφημος. Το περίμενε αυτό ο Ιησούς.

“Γιατί κάνετε πονηρές σκέψεις;”, είπε -εννοώντας, γιατί σκέφτεστε πονηρά εναντίον μου, ότι είμαι βλάσφημος;

Θα τους έδειχνε τώρα ότι δεν ήταν βλάσφημος, ότι είχε την εξουσία να συγχωρεί και ότι κήρυττε την άφεση των αμαρτιών γιατί αυτό ήταν το θέλημα του Θεού. Ο καταλληλότερος τρόπος να τους το δείξει ήταν να αναστρέψει τις οδυνηρές συνέπειες αυτών των αμαρτιών, καταδεικνύοντας έτσι, μέσω μιας ατομικής περίπτωσης , την καθολική αλήθεια. Αυτός που μπορεί να πει σε έναν άνθρωπο, που υφίσταται τις συνέπειες της αμαρτίας βάσει του καθολικού νόμου, “γίνε καλά, γίνε δυνατός και υγιής, απαλλάσεσαι από τα δεινά σου”, αυτός πρέπει σίγουρα να έχει το δικαίωμα να ανακηρύξει επίσης τη συγχώρησή του. Γιατί εάν αυτός που συγχωρεί αμαρτίες είναι άλλος από αυτόν που μπορεί να θεραπεύσει, και ο ένας είναι από τον Θεό ενώ ο άλλος όχι, τότε το βασίλειο του Θεού βρίσκεται υπό κατάρρευση, έχει διαιρεθεί και τα θεσπίσματά του έχουν καταργηθεί. Η εξουσία δεν δίνει απαραίτητα σε κάποιον το δικαίωμα να συγχωρεί, ωστόσο η κατοχή εξουσίας μπορεί να είναι η απόδειξη ότι κάποιος έχει το δικαίωμα. “Τι είναι ευκολότερο να πω: “σου συγχωρούνται οι αμαρτίες” ή να πω, σήκω και περπάτα”;” Εάν ο Θεός μπορεί να κάνει και τα δύο, τότε αυτός που μπορεί να κάνει το ένα πρέπει σίγουρα να μπορεί να κάνει και το άλλο.

“Για να μάθετε λοιπόν πως ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες πάνω στη γη: Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε σπίτι σου¨...

The Miracles of our Lord, 'Τα θαύματα του Χριστού", Εκδόσεις ΙΩΝΑΣ

 

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Κλῆσις τῶν Μαθητῶν)

Κάλεσε κι εμένα;

Ναι, καλεί και εσένα… και τον καθένα μας. Απευθύνεται και σε μας όλους, που είμαστε ο καθένας μας … σκυμμένος πάνω από τα δικά του δίχτυα με τα οποία νομίζει ότι ψαρεύει τις ανάγκες της ζωής του! Η όποια ψυχοσωματική ασχολία στα μάτια μας φαντάζει ως ό,τι σπουδαιότερο έχουμε. Μπορεί να είναι μικρό και λίγο κοινωνικά, όμως για μας είναι το “άπαντον” ! Ο Πέτρος κάποια στιγμή, στη διάρκεια της τριετούς συνύπαρξής τους με τον Χριστό, Τον ρωτάει

“Να, εμείς τα εγκαταλείψαμε όλα και σε ακολουθήσαμε, τι άραγε θα συμβεί με μας;”

Ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας το περιστατικό, διερωτάται:

“Τι εγκατέλειψες, Πέτρο; Ποια όλα; Τα χιλιομπαλωμένα δίχτυα και την μισοσαπισμένη βάρκα σου;”

Και επεξηγεί:

“Ναι. Άφησε όλη τη ζωή του: αυτή ήταν η ζωή του. Δεν έχει αξία για τον Χριστό το πόσα θα αφήσεις ή θα δώσεις. Άλλωστε το έδειξε αυτό και με τη διδασκαλία του για το δίλεπτο της χήρας. Σημασία έχει η ελευθερία απ’ αυτά που, μέχρι να συναντήσεις τον Χριστό, αποτελούσαν τη ζωή σου. Και αυτό από αγάπη για το πρόσωπό Του. Μια τέτοια κίνηση φανερώνει ότι πλέον έχεις ζωή σου τον Χριστό!

Τέσσερις αγράμματοι ψαράδες, ανοιχτοί στην έκπληξη και στην καλή γοητεία, βλέπουν στο πρόσωπο του Χριστού την ποιότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και ζωής, και κάνουν κίνηση-άλμα ελευθερίας από το λίγο και το μικρό προς το πολύ και το απέραντο. Συνειδητοποιούν το λίγο και μικρό της μέχρι τώρα ζωής τους, και το πολύ και απέραντο της όντως ζωής που βρίσκεται μπροστά ους. Αφήνουν τη δουλειά τους (εὐθέως ἀφέντες τά δίκτυα), αφήνουν και τις σχέσεις αίματος;(ἀφέντες το πλοῖον καί τόν πατέρα αὐτῶν) και ακολουθούν Αυτό, χωρίς τον Οποίον η δουλειά, από έκφραση αγάπης για τα πρόσωπα των δικών μας, γίνεται κουραστικό μαγκανοπήγαδο. Και οι σχέσεις, από έκφραση κοινότητας, θαλπωρής, γίνεται συνύπαρξη.

Εκείνοι τότε έκαναν αυτά, διδάσκοντας εκείνα που άκουσαν και είδαν και συνυπογράφοντάς τα όλοι πλην ενός, με το δικό τους τρόπο.

Εμείς τώρα, στο κάλεσμα του Χριστού, πώς άραγε ανταποκρινόμαστε;.

π. ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΧΟΣ ”αν ο σπόρος δεν πεθάνει..,” Εκδόσεις Ἐν πλῷ

 

Ἡ ἑορτή τῆς Ἀναλήψεως ἀποτελεῖ γιορτασμό τοῦ ἀνοίγματος τοῦ οὐρανοῦ στούς ανθρώπους, τοῦ οὐρανοῦ ὡς τοῦ νέου καὶ αἰώνιου οἴκου, τοῦ οὐρανοῦ ὠς τῆς ἀληθινῆς μας πατρίδας. Ἠ ἀμαρτία χώρισε βίαια τή γῆ ἀπό τόν οὐρανό καί μᾶς ἔκανε γήινους καί χοντροκομένους, προσήλωσε τό βλέμμα μας σταθερά στό ἔδαφος καί ἔκανε τή ζωή μας ἀποκλειστικά γεωτροπική. Ἁ μαρτία εἶναι ἡ προδοσία τοῦ οὑρανοῦ μέσα στή ψυχή. Αυτή ἀκριβῶς τή μέρα, τήν ἐορτή τῆς Ἀναλήψεως, νιώθουμε τρομοκρατημένοι ἀπό αὐτή τήν ἄρνηση πού γεμίζει ὁλόκληρο τόν κόσμο. Ὁ ἄνθρωπος μέ ὑπεροψία καί ὑπερηφάνια ἀναγγέλλει πώς εἶναι μόνο ὑλικός, πώς ὁλόκληρος ὁ κόσμος εἶναι ὐλικός, καί πώς τίποτε δέν ὐπάρχει πέρα ἀπό τό ὑλικό. Καί γιά κάποιο λόγο εῖναι ἀκόμη καί χαρούμενος γι’ αὐτό, καί μιλᾶ μέ οἶκτο και συγκατάβαση γι’αὐτούς πού ἀκόμη πιστεύουν σέ κάποιου εἴδους “οὐρανό” σάν νά πρόκειται γιά γελωτοποιούς ἤ ἀγροίκους. Ἐλᾶτε ἀδελφοί, “οὐρανοί”εῖναι ἁπλῶς ὁ οὐρανός, εῖναι τόσο ὑλικός ὅσο καί κάθετι ἄλλο. Δέν ὐπάρχει τίποτεἄλλο, δέν ὑπάρχει οὔτε καί θά ὐπάρξει. Πεθαίνουμε, ἐξαφανιζόμαστε. Ἔτσι στό μεταξύ .αε κτίσουμε ἕνανα ἐπίγειο παράδεισο καί ἄς ξεχάσουμε τίς φαντασίες τῶν παπάδων. Αὐτό ἐν συντομίᾳ εἶναι τό τελικό ἀποτέλεσμα καί ἠ οὐσία τοῦ πολιτισμοῦ μας,τῆς ἐπιστήμης μας, τῆς ἰδεολογίας μας.  Alexander Schmemann

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ΄.

Άνελήφθης έν δόξῃ, Χριστέ ὀ Θεὸς ἡμῶν.

χαροποιήσας τοὺς Μαθητάς, τῇ ἐπαγγελία τοῦ ἁγίου Πνεύματος

βεβαιωθέντων αὐτῶν διὰ τῆς εὐλογίας, ὅτι σὺ εἶ ὁ ‘Υιός τοῦ Θεοῦ,

ὁ λυτρωτὴς τοῦ κόσμου.

Ἀναλήφθηκες δοξασμένος Χριστέ ὀ Θεός μας,ἀφοῦ ἐγέμισες

τούς Μαθητάς μέ χαρά, ὁταν τούς ὐποσχέθηκες τον ἐρχομό τοῦ Ἀγίου Πνεύματος.

Ἐνῶ βεβαιώθηκαν αὐτοί ἀπό τήν εὐλογία τῆς ἀγάπης Σου,

πώς Ἐσύ εἶσαι ὁ Ὑιός τοῦ Θεοῦ, ὁ Λυτρωτής τοῦ κόσμου. ΚΩΝ/ΝΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΥΦΛΟΥ

Κοντάκιον. Ἥχος δ΄

Τῆς ψυχῆς τὰ ὄμματα πεπηρωμένος, σοὶ Χριστὲ προσέρχομαι,

ὡς ὁ Τυφλὸς ἐκ γενετῆς, ἐν μετανοίᾳ κραυγάζων σοι.

Σὺ τῶν ἐν σκότει, τὸ φῶς τὸ ὑπέρλαμπρον.*

Μὲ ἀκρωτηριασμένα τὰ μάτια τῆς ψυχῆς μου προσέρχομαι μὲ μετάνοια σὲ σένα,

Χριστὲ, ὅπως ὁ γεννημένος τυφλός, ἐνῶ Σοῦ φωνάζω δυνατά:

Ἐσὺ εἶσαι τὸ ὑπέρλαμπρο Φῶς ἐκείνων, ποὺ βρίσκονται στὸ σκοτάδι.

* “Προσάγωμεν ἑαυτοῖς (=ἄς προσφέρουμε στοὺς εαυτούς μας) φάρμακα είς σωτηρίαν τὴν μετάνοιαν, μᾶλλον δὲ δεξώμεθα παρὰ τοῦ Θεοῦ τὴν μετάνοιαν, ἱατρεύουσαν ἡμᾶς. Οὐ γὰρ ἡμεῖς αὐτῷ (Θεῷ) ταύτην προσάγομεν (=προσφέρουμε), ἀλλ’αὐτός (Θεός) ἡμῖν ταύτην ἐχορήγησεν” (Ἰω. Χρυσ.)

ΚΩΝ/ΝΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ, “Πεντηκοστάριον Χαρμόσυνον”

Ο Ιησούς είδε τον άνδρα. Οι μαθητές του τον ρώτησαν για αυτόν. Εκείνος απάντησε και αμέσως μετά “έφτυσε κάτω, έφτιαξε πηλό από το φτύμα, και άλειψε με τον πηλό τα μάτια του τυφλού”. Γιατί έπρεπε να μεσολαβήσει ο πηλός; Γιατί χρειαζόταν το φτύμα και η επάλειψη; Διότι ο άνδρας, που δεν μπορούσε να Τον δει, έπρεπε με κάποιον τρόπο να έρθει σε αισθητή επαφή μαζί Του, ούτως ώστε να ξέρει ότι η θεραπεία του προήλθε από τον άνθρωπο που τον άγγιξε. Ο Κύριος φρόντισε τα πράγματα να γίνουν έτσι, επειδή ο άνδρας ήταν τυφλός. Και για να εξασφαλίσει τη συμμετοχή του άνδρα στο θαύμα, αφού τον τυφλώνει, θα λέγαμε, για δεύτερη φορά με τον πηλό, τον στέλνει να νιφτεί στην κολυμβήθρα. Ο πηλός και η τυφλότητα έπρεπε να φύγουν μαζί με μια πράξη πίστης εκ μέρους του άνδρα. Ήταν σαν να έλεγε ο Κύριος: “Σε τύφλωσα, τώρα πήγαινε και ανάβλεψε” Ό,τι συνέβη ήταν οι κρίκοι της αλυσίδας με την οποία ο Κύριος έδεσε τον άνδρα με τον εαυτό Του: η φωνή Του εάν την άκουσε, που υπερασπίστηκε αυτόν και τους γονείς του από την κρίση των μαθητών Του, ο ισχυρισμός ότι Αυτός είναι το φως του κόσμου, (κάτι που οι άλλοι είχαν αλλά ο τυφλός γνώριζε μόνο δια της απουσίας του), ο ήχος του φτυσίματος πάνω στο χώμα, το άγγιγμα από τα δάχτυλα εκείνου που του μιλούσε, ο πηλός στα μάτια, η εντολή να νιφτεί, η διαδρομή προς την κολυμβήθρα, το νερό που τον ξέπλυνε, το ξάφνιασμα της πρώτης ματιάς. “Ξεκίνησε, λοιπόν, ο άνθρωπος, πήγε και νίφτηκε και, όταν γύρισε πίσω, έβλεπε”.

George MacDonald, “Τα θαύματα του χριστού” Εκδόσεις ΙΩΝΑΣ

...Αφού βλέπει κανείς τα πάντα γύρω του, πώς είναι δυνατόν να μη βλέπει;

Είναι πολύ δυνατόν και, ακόμη χειρότερο, πάρα πολύ συνηθισμένο! Τα μάτια της ψυχής μας καλύπτει μια κρούστα, η οποία εμποδίζει να βλέπουν. Η κρούστα αυτή προέρχεται από τα λάθη μας, από τα πάθη μας, από τις στραβές ιδέες μας, που μας κάνουν να αξιολογούμε τα πράγματα με λανθασμένο κριτήριο. Η Εκκλησία προσεύχεται για τους χριστιανούς και ζητάει ακριβώς αυτί: Να έχουν μέσα τους μάτια καθαρά και ανοιχτά. Να βλέπουν τηλαυγώς, δηλαδή μακριά και κατακάθαρα. Κριτήριό τους να είναι η ευαισθησία που έχει το φυσικό μάτι, όταν κάτι πάει να μπει μέσα του, δακρυρροεί, αισθάνεται ενοχλημένο φοβερά και θέλει να το αποβάλει. Με τον ίδιο τρόπο, μας διδάσκει η Εκκλησία, θα πρέπει να αντιδρά και ο εσωτερικός μας κόσμος. Όμως ξέρετε κάτι; Αυτός ο εσωτερικός κόσμος είναι δύσκολη υπόθεση...

π. ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΧΟΣ, “Αν ο σπόρος δεν πεθάνει…” ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ἐν πλῷ

 

Γύναι, πίστευσόν μοι ὅτι ἐρχεται ὥρα ὅτε οὔτε έν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν Ἰεροσολύμοις προσκυνήσετε τῷ πατρὶ...

ἀλλ’ ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνήσουσι τῷ πατρὶ

ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ’ καὶ γὰρ ὀ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοὐντας αὐτόν. Πνεῦμα ὁ Θεός καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν. (Ἰωάν. 4,22-24).

Δέν ὑπάρχει ἀμφιβολία πώς οἱ στίχοι αὐτοί ἀπό τό εὐαγγέλιο τοῦ Ἰωάννη εἶναι κρίσιμοι στήν κατανόηση τοῦ Χριστιανισμοῦ. Αὐτά τά λόγια έκφράζουν καί αἰώνια διακηρύσσουν μιά γνήσια θρησκευτική ἐπανάσταση τοῦ Χριστιανισμοῦ. “Έν πνεύματι καὶ ἀλήθείᾳ” !

Ἡ θρησκεία μέχρι τότε καί γιά αἰῶνες ἀποτελεῖτο ἀπό κανόνες, νόμους καί διατάξεις, καί ἔτσι ἡ τήρηση τῆς θρησκείας συνίστατο ἀποκλειστικά ἀπό μιά τυφλή, ἀναντίρρητη ὑποταγή σ’αὐτούς τούς κανόνες. Ὄχι σ’αὐτό τό βουνό ἀλλά στά Ἰεροσόλυμα’ ὄχι ἐδῶ, ἀλλά ἐκεῖ’ ‘ ὄχι μ’ αὐτόν τόν τρόπο ἀλλά μ’ἐκεῖνον. Ἔτσι προσφέροντας στό Θεό χιλιάδες τέτοιες συνταγές, οἱ ἄνθρωποι προστατεύονταν ἀπό τούς μπελάδες, άπό τόν φόβο καί τήν ἐπώδυνη ἀναζήτηση. Εἶχαν κατασκευάσει ἕνα κλουβί στό ὁποῖο τό κάθετι ἦταν προσεκτικά καί σαφῶς καθορισμένο καί δεν ὑπῆρχε ἄλλη άπαίτηση ἀπό τήν ἀκριβῆ τήρησή του. Ὅλα αὐτά τώρα σβήνονται καὶ ἀνατρέπονται μέ λίγες λέξεις. Ἡ προσκύνηση δέ γίνεται σ’ αὐτό τό βουνό, οὔτε στά Ἰεροσόλυμα, ἀλλά “ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ”. Μ’ ἄλλα λόγια ὄχι μέ φόβο καί στά τυφλά, ὄχι μέ αγωνία καί στενοχώρια, ἀλλά μέ γνώση καί ἐλευθερία, μέ ἐλεύθερη ἐπιλογή καί ἀγάπη, ὅπως ἡ ἀγάπη τοῦ παιδιοῦ γιά τον πατέρα του.

...Ἡ συζήτηση πού ἄρχισε δίπλα στο πηγάδι ἐκεῖνο τό ζεστό μεσημέρι ἀκόμη συνεχίζεται, έπειδή οἱ ἄνθρωποι ποτέ δέ θά σταματήσουν νά ψάχνουν, νά ἀναζητοῦν, νά διψοῦν καί νά ανακαλύπτουν ξανά καί ξανά πώς αὐτή ἡ δίψα, αὐτή ἡ ἀναζήτηση, αὐτή ἡ πνευματική πείνα δέν μπορεῖ νά ἱκανοποιηθεῖ μέ τίποτε ἄλλο παρά μόνο μέ τό Θεό, πού εἶναι Πνεῦμα καί Ἀλήθει, ἀγάπη καί ἐλευθερία, αἰώνια Ζωή καί πληρότητα τῶν πάντων.

Alexander Schmemann,( ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ, Celebration of Faith, Ἐκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ )

Διότι ἡ λατρεία εἶναι ἡ ὑπαγωγὴ τῆς ὅλης φύσεως ἡμῶν εἰς τὸν Θεόν. Εἶναι ἡ αφύπνισις τῆς συνειδήσεώς μας ὑπὸ τῆς ἁγιότητός του, ὁ χορτασμός τῆς διανοίας μας ὑπό τῆς ἀληθείας του, ἡ κάθαρσις τῆς φαντασίας μας ὑπὸ τῆς καλλονῆς του, ἡ διάνοιξις τῆς καρδίας μας ὑπό τῆς ἁγάπης του, ἡ ὑποταγή της θελήσεώς μας εἰς τὰς βουλάς του.

William Temple (ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ , Π.Ν. Τρεμπέλα)

Ἀναμφιβόλως ὁ Ἱησοῦς δὲν ἀποδοκιμάζει καὶ τὴν ἐξωτερικήν λατρείαν, ἥτις εἶναι ὡσαύτως ἀναγκαία, ἐφ’ ὅσον ἡ ἀνθρωπίνη φύσις καὶ σύστασις εἶναι διπλὴ. Δεικνύει ὅμως, ὁποία πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ έκδηλουμένη λατρεία, ἵνα καθίσταται θεάρεστος. ( Π.Ν. Τρεμπέλας, ΥΠΟΜΝΗΜΑ )

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΥΤΟΥ

Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Κύριός μας δεν καθυστερεί τη θεραπεία με περαιτέρω συζήτηση. Ο άνδρας δεν Τον γνωρίζει καθόλου, γι’ αυτό και δεν του ζητά την πίστη του, παρά μόνο την υπακοή του. Του ζητά μόνο να κάνει κάτι. Ξέρει ότι θα τον συναντήσει πάλι σε λίγο. Ο άνδρας υπακούει. Σηκώνει το κρεβάτι του και περπατάει.

Ο Χριστός ανοίγει μπροστά μας ένα μονοπάτι. Πρέπει να το περπατήσουμε. Ακόμη περισσότερο, πρέπει να θελήσουμε να πιστέψουμε ότι το μονοπάτι είναι ανοιχτό και ότι έχουμε τη δύναμη να το περπατήσουμε. Το δώρο του Θεού γλιστράει μέσα στην ελεύθερη επιλογή του ανθρώπου. Είναι απαραίτητο να ακολουθούμε τον δρόμο που ανοίγει η προπορευόμενη δύναμή Του μα δική μας προσπάθεια. Εάν αρνηθούμε, καταστρέφουμε το δώρο. Η θεραπεία Του δεν αρμόζει σε όσους επιλέγουν να είναι ανάπηροι. Πρέπει να θέλουν να γίνουν υγιείς, ακόμη κι αν αυτό απαιτεί να κουβαλήσουν το κρεβάτι τους και να περπατήσουν. Κάποιοι παραμένουν στο κρεβάτι, παρότι έχουν αρκετή δύναμη για να σηκωθούν και να περπατήσουν. Σε αυτούς υπάρχει έγνοια για τον εαυτό τους και μια αυτολύπηση, μια οκνηρία και μια ψευδής αίσθηση ανικανότητας, που αρρωσταίνουν το σώμα όσο και τον νου, ενώ παράλληλα καταρρακώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου και απομακρύνουν την συμπάθεια των άλλων. Ποιος χρειάζεται τα θαύματα περισσότερο από τους ανάπηρους; Κι όμως, κάποιοι ανάπηροι δεν είναι για να γιατρευτούν, ακριβώς επειδή δεν θα θεραπευθούν. Δεν θα απλώσουν το χέρι τους, δεν θα σηκωθούν, δεν θα περπατήσουν, και το σημαντικότερο, δεν θα εργαστούν. Ωστόσο, η μόνη γιατρειά για την ασθένειά τους ίσως είναι η εργασία που τόσο απεχθάνονται, ή, εάν όχι η γιατρειά, τουλάχιστον η καλύτερη δυνατή βελτίωση. Ο μόχθος της εργασίας δεν είναι καθεαυτόν κάτι κακό, όπως η ασθένεια συχνά είναι ένα θεϊκό και μακάριο γιατρικό. Ούτε βέβαια ισχύει ότι η εργασία είναι μόνο για αυτούς που πρέπει να το κάνουν για να επιβιώσουν. Κανένας πλούτος, όσο μεγάλος κι αν είναι, δεν απαλλάσσει κάποιον από την υποχρέωση της εργασίας -και μάλιστα μέσα σε έναν κόσμο του οποίου ο Θεός εργάζεται διαρκώς. Αυτός που δεν εργάζεται, δεν έχει ακόμη ανακαλύψει για ποιο πράγμα τον έφτιαξε ο Θεός και αποτελεί παραφωνία μέσα στην ορχήστρα του σύμπαντος. Η κατοχή πλούτου είναι σαν μια προπληρωμή για ένα καθήκον τιμής :να κάνει κανείς αγαθά έργα ανάλογα του πλούτου του. Αυτός που δεν ξέρει τι να κάνει, δεν αναρωτήθηκε ποτέ σοβαρά τι οφείλει να κάνει.

Υπάρχει και μια κατηγορία ανθρώπων που, ενώ είναι το εντελώς αντίθετο από αυτούς, σφάλλουν κατά παρόμοιο τρόπο, και έτσι έρχονται στο ίδιο σημείο, όπως τα άκρα που συναντώνται. Αυτοί οι άνθρωποι δεν μπορούν να θεραπευθούν, γιατί δεν αποκτούν ποτέ την ηρεμία μέσα στην οποία ο Θεός δίνει τα δώρα του σε αυτούς που αγαπά. Κάποιες αρρώστιες θεραπεύονται με ηρεμία και ανάπαυση, άλλες με εργασία.

Ο σωστός τρόπος είναι το παν. Χρειάζεται, λοιπόν, να αντιμετωπίσει κανείς την αρρώστια όπως θα την αντιμετώπιζε ο Θεός, να παραδίνεται ή να αντιστέκεται σύμφωνα με τις συνθήκες της θεραπείας. Οτιδήποτε δεν είναι πίστη, είναι αμαρτία. Αυτός που δεν πηγαίνει στην καναπέ του να αναπαυθεί εμπιστευόμενος τον Κύριο, είναι το ίδιο αξιοκατάκριτος με αυτόν που δεν σηκώνεται να πάει στην δουλειά του.

George MacDonald, Τα θαύματα του Χριστού, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΩΝΑΣ

 

Κάπου μέσα στην ψυχή μας παραμένει ένα ερώτημα. Τί νά σημαίνουν όλα αυτά; Τί σημαίνει νά γιορτάζεις τὀ Πάσχα σ΄έναν κόσμο γεμάτο βάσανα, μίσος, κοινοτοπία και πόλεμο; Τί σημαίνει να ψάλλεις “θανάτῳ θάνατον πατήσας” και να ακούς πώς “νεκρός οὐδείς έν τῷ μνήματι”, ὅταν ὁ θάνατος, ἀδιαφορώντας για την καθημερινή μας βιασύνη, παραμένει άκόμη ἡ μόνη ἀπόλυτη ἐπίγεια βεβεαιότητα ; Εἶναι δυνατό τὀ Πάσχα, αὐτή ἡ φεγγοβόλα και θριαμβική νύχτα, νά εἶναι ἁπλῶς μιά στιγμιαία ἀπόδραση άπό την πραγματικότητα, ἕνα πνευματικό μεθύσι, μετά το ὁποῖο θά ἐπιστρέψει, ἀργά ἤ γρήγορα ἡ ἴδια ρουτίνα, ἡ ἴδια γκρίζα πραγματικότητα, τό ἴδιο ἀνελέητο “’αντίστροφο μέτρημα” ἡμερῶν, μηνῶν, ἐτῶν, ἴδιος ἐγῶνας πρός τον θάνατο καί τήν ανυπαρξία; Στό κάτω τῆς γραφῆς, τόσο καιρό μᾶς ἔλεγαν πώς ἠ θρησκεία εἶναι αὐταπάτη καί ὄπιο, μιά εφεύρεση πού βοηθᾶ τόν ἄνθρωπο νά ἀντιμετωπίσει τή σκληρή του μοίρα, μιά διαρκῶς διαλυόμενη χίμαιρα. Δέν θά ἦταν πιό γενναῖο, πιό συνεπές γιά τήν ἀξιοπρέπεια τοῦ ἀνθρώπου, νά ἀποκηρύξει αὐτή τή χίμαιρα και να κοιτάξει κατά πρόσωπο τήν ἁπλή καί σοβαρή πραγματικότητα ;Ποιά εῖναι ἡ ἀπάντηση σ’ ὅλα αὐτά ;

Νομίζω πώς μιά πρώτη δοκιμαστική ἀπάπντηση θά ἦταν ἡ ἐξῆς : δέν εἶναι δυνατό ὅλα αὐτά νά εἶναι μιά ἐπινόηση ! Δέν εἶναι έκριβῶς δυνατό τόση πίστη, τόση χαρά, τόσο φῶς πάνω ἀπό δύο χιλιάδες σχεδόν χρόνια νά εἶναι μόνο μιά ἀπόδραση και μιά χίμαιρα. Μπορεῖ μιά χίμαιρα νά ἀντέξει αίῶνες; Τό ἐπιχείρημα αὐτό διαθέτει κάποιο βάρος ἀλλά δέν εἶναι καί τελείως πειστικό, καί πρέπει νά ποῦμε καθαρά πώς δέν ὐπάρχει καμιά ἀπόλυτα πειστική ἀπάντηση, μιά ἀπάντηση ὀλοκληρωτικά δεκτή καί δημοσιεύσιμη ὡς ἐπιστημονική ἐξήγηση τῆς πασχάλιας πίστης. Ἐδῶ ὁ κάθε ἄνθρωπος μπορεῖ να καταθέσει τή δική του προσωπική καί ζωντανή ἐμπειρία καί νά μιλήσει για τον ἑαυτό του. Μέσα στή ζωντανή καί προσωπική ἐμπειρία βρίσκεις ξαφνικά τό θεμέλιο ὅλων αὐτῶν, ἀνακαλύπτεις αύτό πού φώτιζε τό κάθετι μ’ ἔνα τόσο εκτυφλωτικό φῶς, πού διαλύει πράγματι τίς ἀμφιβολίες ὅπως τό κερί λιώνει μπροστά στη φωτιά.

Ποιά ἐμπειρία ὅμως; Δέν μπορῶ νά τήν περιγράψω ἤ νά τήν ὁρίσω διαφορετικά ἀπ’ ὅ,τι ὡς ἐμπειρία τοῦ ζῶντος Χριστοῦ. Ἠ πίστη μου στό Χριστό δέν προέρχεται ἀπό τήν εὐκαιρία πού μοῦ δόθηκε να συμμετέχω ἀπό τήν παιδική μου ἡλικία στόν πασχάλιο ἑορτασμό. Ὡστόσο, τό Πάσχα γίνεται δυνατό, αὐτή ἡ μοναδική νύχτα γεμίζει μέ φῶς καί χαρά καί μέ μιά τέτοια νικητήρια δύναμη στο χαιρετισμό, “Χριστός Ἀνέστη, Ἀληθῶς Ἀνέστη !” ἐπειδή ἡ ἴδια ἡ πίστη μου γεννήθηκε ἀπό τήν ἐμπειρία τοῦ ζῶντος Χριστοῦ. Πῶς καί πότε γεννήθηκε; Δέ γνωρίζω, δέ θυμοῦμαι…

Alexander Schmemann

 

Γ΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ  (Σταυροπροσκυνήσεως) 

Με τις διευκρινιστικές επισημάνσεις Του, στο απόσπασμα από το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο που διαβάσαμε (κεφ. 8,34-38 & 9,1) και αφορούσαν το πελώριο θέμα του δικού Του Σταυρού και των δικών μας σταυρών, διαβεβαίωνε τους ακροατές του ότι υπάρχουν άνθρωποι μπροστά του που τον ακούν, οι οποίοι δεν θα πεθάνουν πριν δουν τη Βασιλεία του Θεού !  Τί άραγε να σημαίνει αυτό;

Μήπως θέλει να επισημάνει ότι ο άνθρωπος τότε μόνο “δεν θα πεθάνει” , όταν παραδώσει τον εαυτό του στον εκούσιο θάνατο της σταύρωσης των ψυχικών και σωματικών του επιθυμιών; Όταν γοητευθεί από την αυτοθυσιαστική διδασκαλία του Χριστού, σηκώσει και αυτός τον σταυρό του και ακολουθήσει τον Χριστό; Προς τα πού να τον ακολουθήσει; Προς τον Γολγοθά της προσωπικής του πορείας ο καθένας μας…

Η αγάπη του Χριστού, που αποκαλύπτεται στον θάνατό Του, ασκεί γοητεία στις ανθρώπινες καρδιές. Αυτή η αγάπη του Χριστού κάνει  "αυτούς που έχυσαν το αίμα του Χριστού"  να… το πίνουν με αγάπη, στην Ευχαριστία.  Η θυσιαστική πρόσβαση στην Ευχαριστία -πρέπει να αγαπώ, ακόμα και τους εχθρούς μου, να μην παραδίδομαι σε ψυχοσωματικές εγωιστικές εξαρτήσεις- είναι απαραίτητος όρος για να προσοικειωθώ αυτό το “ἀντίδοτον τοῦ μή ἀποθανεῖν”, το Σώμα Του και το αίμα Του.

π. ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΜΑΤΡΖΟΥΧΟΣ, “αν ο σπόρος δεν πεθάνει…” Εκδόσεις Ἐν πλῷ

 

Κυριακή της Ορθοδοξίας

Σήμερα είναι η πρώτη Κυριακή των Νηστειών και έχει φόρτιση ιδιαίτερη το γεγονός ότι ονομάζεται Κυριακή της Ορθοδοξίας και γιορτάζουμε την αναστήλωση των εικόνων. Όταν αυτά κανείς τα βλέπει στις σελίδες μιας ιστορίας, τα φαντάζεται σαν μια υπόθεση η οποία απέχει από εμένα από σας, από τους σημερινούς, 1.300 χρόνια και συνεπώς μια υπόθεση η οποία είναι αφορμή για να απασχολούνται οι ιστορικοί.

Προφανώς είναι και ένα ιστορικό γεγονός, αλλά εκείνο το οποίο γιορτάζουμε εμείς σήμερα είναι το γεγονός ότι μπορέσαμε ως Εκκλησία να δεχτούμε ότι στην προσευχή επιτρέπεται η χρήση αγαλμάτων και εικόνων. Διότι είχε μπει η Εκκλησία σε μια σύγχυση σχετικά με αυτό το θέμα. Κάποιοι είχαν μια αντίληψη εντελώς, θα λέγαμε, άυλη για το Θεό, θεωρούσαν ότι η προσκύνηση των εικόνων και των αγαλμάτων είναι ειδωλολατρία και δεν πρέπει να τα χρησιμοποιούμε στη λατρεία μας.

Η Εκκλησία έλεγε -η τοποθέτηση η σωστή, η Ορθόδοξη, η υγιής- ότι ο Χριστός έγινε άνθρωπος, και από τη στιγμή που έγινε άνθρωπος και ανέλαβε όλα τα ανθρώπινα, και παράστασή του σε εικόνα ή σε άγαλμα δεν απάδει, γιατί εμείς ξέρουμε ότι όταν προσκυνούμε μια εικόνα ή ένα άγαλμα η προσκύνηση αφορά το πρωτότυπο, όχι τη φωτογραφία. Με την ίδια λογική και με τα σημερινά δεδομένα θα λέγαμε ότι ένας άνθρωπος, όταν βλέπει σε μια φωτογραφία το γιό του, τη γυναίκα του, τον άνδρα της, αναλόγως ξέρει σαφώς ότι αυτό είναι φωτογραφία του γιου, της γυναίκας, του άνδρα της. Δεν είναι κάποιος άνθρωπος που να μπερδεύει τόσο χοντρά τα πράγματα ώστε να νομίζει ότι αυτό είναι ο γιος μου, αυτή είναι η γυναίκα μου, αυτός είναι ο άντρας μου.

Αυτό το μπέρδεμα ταλαιπώρησε την Εκκλησία εκατό και πλέον χρόνια και εμείς γιορτάζουμε σήμερα το γεγονός. Ποιο; Αυτό το περιστατικό; Όχι τόσο αυτό, αλλά το γεγονός ότι στην αξιολόγηση της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό σημασία δεν έχει απλώς μια προσωπική άποψη, τι νομίζουμε εμείς δηλαδή ή ποια αντίληψη έχουμε για τον Θεό ως ανώτερη δύναμη ή οτιδήποτε. Ζητούμενο είναι να έχουμε σωστή αντίληψη για τον Θεό με την ίδια λογική που η σωστή αντίληψη των ιατρικών θεμάτων θεραπεύει τους αρρώστους. Κομπογιαννιτισμοί, ιστορίες από το παρελθόν μπορούν να υπάρχουν ακόμα, αλλά εκείνο που ισχύει και λειτουργεί είναι η ιατρική, η αληθής και υγιής άποψη για να θεραπευθεί κανείς.

Αυτό γιορτάζει η Εκκλησία σήμερα’ ότι για τον Θεό πρέπει να έχουμε όχι την άποψή μας, αλλά τη σωστή αντίληψη και τη σωστή σχέση με τον Θεό που έχει η Εκκλησία του Χριστού, η οποία στηρίζεται πάνω στη διδασκαλία των Αποστόλων και στα αίματα των Μαρτύρων….

π. ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΧΟΣ “ Αν ο σπόρος δεν πεθάνει…” εκδόσεις ‘Εν πλῷ

 

Μή ἀποστρέψης τό πρόσωπό σου

ἀπό τοῦ παιδός σου, ὅτι θλίβομαι΄

ταχύ ἐπάκουσόν μου’ πρόσχες

τῇ ψυχῇ μου, καὶ λύτρωσαι αυτήν.

Ακούστε τη θαυμάσια μελωδία του στίχου τούτου, αυτή την κραυγή που ξαφνικά γεμίζει την εκκλησία “...ότι θλίβομαι!” - και θα καταλάβετε το σημείο από το οποίο ξεκινάει η Μεγάλη Σαρακοστή : το μυστηριώδες μίγμα της ελπίδας με την απογοήτευση, του φωτός με το σκοτάδι. Η όλη προετοιμασία έφτασε πια στο τέλος. Στέκομαι μπροστά στο Θεό, μπροστά στη δόξα και στην ομορφιά της Βασιλείας Του. Συνειδητοποιώ ότι ανήκω σ’ αυτή, ότι δεν έχω άλλη κατοικία, ούτε άλλη χαρά, ούτε άλλο σκοπό. Συναισθάνομαι ακόμα ότι είμαι εξόριστος από αυτή μέσα στο σκοτάδι και στη λύπη της αμαρτίας γι’ αυτό “θλίβομαι” ! Τελικά παραδέχομαι ότι μόνο ο Θεός μπορεί να με βοηθήσει σ’ αυτή τη θλίψη, ότι μόνον σ’ Αυτόν μπορώ να πω “πρόσχες τῇ ψυχῇ μου”. Μετάνοια πάνω απ΄ όλα, είναι το απελπισμένο κάλεσμα για τη θεία βοήθεια.

Alexander Schmemann “GREAT LENT, Journey to Pascha”

 

Συνάντησι νεώτερου υἱοῦ μέ τόν Πατέρα

Πρίν φτάση στό σπίτι, ὁ πατέρας τόν βλέπει καί τρέχει. Χωρίς νά τοῦ πῆ τίποτε, πέφτει ὁλόκληρος στὀν τράχηλό του, τόν αγκαλιάζει καί τόν καταφιλεῖ.

Ἤδη ὁ γιὀς κατάλαβε, πῆρε τήν ἀπάντησι: ὁ πατέρας ἄκουσε τήν ἐξομολόγησι, τήν ξέρει πρίν τοῦ τήν πῆ. Βλέπει τόν γιὀ του πρίν γυρίση. Ἦταν μαζί του, χωρίς νά τόν βλέπη ὁ γιός. Αὐτός πού ἀγαπᾶ μέ τήν τέλεια ἀγάπη “ἀπών ὡς παρών συναναστρέφεται, μή ὁρώμενος ὑπό τινος” ( Ἀββᾶς Ἰσαάκ, λόγος κδ’).

Ὁ γιός ὅμως ἀρχίζει τήν ἐξoμολόγησι’ λέγεται μόνη της, βγαίνει ἀπό τήν καρδιά του, πρέπει νὰ ἐξωτερικευθῆ. Εἶναι μιά ἀνάσα πού πρέπει νά βγῆ ἀπό τά σπλάχνα του, γιά νά ἐλευθερωθῆ. Τήν λέει ὅπως ἀκριβῶς γεννήθηκε μέσα του, ἀλλά δέν τήν τελειώνει. Ἀναφέρει τό ἁμάρτημα, τό ἔγκλημά του, καί σταματᾶ. Δέν τολμᾶ νά συμπληρώσε τή φράσι ’νά ζητήση να γίνη δοῦλος τοῦ πατέρα. Τά χάνει μέ τόν χείμαρρο τῆς ἀγάπης ποὺ τόν παρασύρει, τόν διαλύει’ καί δέν μπορεῖ νά κάνει σ’ Ἀυτήν ὑποδείξεις. Ὁμολογεῖ τό ἔγκλημά του καί σιωπᾶ.

Τόν λόγο παίρνει ὁ πατέρας, πού μέ τόν ἴδιο τρόπο μιλᾶ ξεκάθαρα ἐν σιωπῇ: Δέν λέει τίποτε στό παιδί του γιά τόν ἑαυτό του’ οὔτε ἄν πόνεσε οὐτε πόσο πόνεσε, ὅταν ἔφυγε’ οὔτε πόσο χαίρετai ἤ ἄν χαίρεται, τώρα πού γύρισε. Αὐτά δέν λέγονται’ διαγράφονται ὅλα ὡς περιττά. Δέν μπορεῖ νά μιλήση σ’ αὐτόν τὀν γιό πού εἶναι ἄξιος τῆς σιγῆς, τῆς ἄφατης πατρικῆς του ἀγάπης. Πῶς να ἀρθρώση τά ἄρρητα ἤ πῶς νά μειώση τήν ἐνάργεια ὅσων λέγονται έν σιγῇ;

Στό γιό δέν λέει τίποτε. Ἡ μυσταγωγία τῆς σχέσώς τους ἱερουργεῖται σέ χῶρο βαθιᾶς σιωπῆς...

Ἀρχιμ. Βασιλείου, “Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΥΙΟΥ”, Ι.Μ. ΙΒΗΡΩΝ 2003

 

Όταν ο άνθρωπος στρέφει το πρόσωπό του προς τον Πατέρα και στέκεται μόνος ενώπιoν του δημιουργού του κι μοναδικής προϋπόθεσης της ζωής του, τις στιγμές που κατορθώνει την υψηλότερη πνευματική όραση και συνειδητοποιεί καθαρά ποιος είναι ο προορισμός του, τότε που βρίσκεται μέσα στο ενδόμυχο δωμάτιο της λατρείας του προς τον Πατέρα, παρότι με οδύνη αντιλαμβάνεται πόσο διαφορετικός είναι από όλους όσους αγαπά πολύ, ταυτόχρονα νιώθει πολύ πιο κοντά με καθέναν από αυτούς, πολύ περισσότερο απ’ ό,τι όταν τούς βλέπει με τα μάτια του ή όταν προσπαθεί να επικοινωνήσει μαζί τους με συμπόνια και ενσυναίσθηση. Η ανθρώπινη ψυχή, που έχει πολλά όργανα και τρόπους για να εκφραστεί και να επικοινωνήσει με τον άλλον άνθρωπο, συχνά νιώθει σαν φυλακισμένο μέσα σε κλουβί πουλί που έχει χάσει το κελάηδισμά του. Ακόμα και με όλα τα όργανά της σε πλήρη λειτουργία και απόδοση, η ανθρώπινη ψυχή δεν μπορεί να πλησιάσει τον συνάνθρωπο τόσο, όσο το καταφέρνει όταν προσεύχεται προς τον Πατέρα σε ένα ερημικό μέρος μακριά από τους ανθρώπους. Ο άνθρωπος που προσεύχεται, ανάλογα με την καθαρότητα της προσευχής του, γίνεται μια πνευματική δύναμη, ένα νεύρο που ξεκινά από τον θείο εγκέφαλο, μέσω του οποίου η δύναμη του Θεού έρχεται ξανά προς τους συνανθρώπους του. Ανακατανέμει τη θεία ευλογία, όχι με βάση το δικό του θέλημα –αυτό είναι ο βόρβορος της διαμεσολάβησης που παρέχουν οι κληρικοί- αλλά ως αδελφός με ανιδιοτέλεια και αγάπη για τον Θεό, υιοθετώντας μια στάση απέναντι στους ανθρώπους παρόμοια με αυτήν του Χριστού. Όταν ο άνθρωπος προσεύχεται για τον πλησίον, για τη σύζυγο, τον αδελφό ή τον φίλο του, ο σύνδεσμος που δημιουργείται μεταξύ τους είναι τόσο στενός εν Θεώ, που η ευλογία που ζητείται ίσως να φτάσει άνωθεν προτού καλά-καλά ολοκληρωθεί η προσευχή. Έτσι, ο άνθρωπος που προσεύχεται για τους άλλους γίνεται, σε πολύ μικρότερη κλίμακα, όπως ο κύριός του, ο Ιησούς Χριστός ο Δίκαιος, συνήγορος των ανθρώπων ενώπιον του Πατέρα. Φέρνει τον φίλο του ενώπιον του Θεού, ή τουλάχιστον πολύ κοντά, έτσι ώστε να επικοινωνήσει με τον Θεό έστω και έμμεσα.

George MacDonald,Τα θαύματα του Χριστού, “The Miracles of our Lord” Strahan & Co. London 1870, Εκδόσεις ΙΩΝΑΣ

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ ΛΟΥΚΑ (δέκα λεπρών)

Ας μιλήσουμε τώρα για τη θεραπεία των δέκα λεπρών, που προφανώς συνέβη σε κάποιο χωριό της Γαλιλαίας κοντά στη Σαμάρεια. Η ομάδα των δέκα στάθηκε μακριά του, πιθανόν από φόβο μήπως τον προσβάλουν εάν τον πλησίαζαν, και του φώναζαν δυνατά : “ Ιησού, αφέντη, ελέησέ μας” . Αντί να τους ανακοινώσει αμέσως ότι τους θεραπεύει, ο Ιησούς τους ζητά να πάνε και να δείξουν τους εαυτούς τους στους ιερείς. Ίσως να έδωσε την εντολή αυτή εν μέρει για χάρη των ιερέων και εν μέρει για να δικαιολογήσει την αποστολή του. Σίγουρα πάντως την έδωσε και για χάρη των ίδιων των λεπρών, για να τους δώσει την ευκαιρία, σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική του, να υπακούσουν σε κάτι. Επίσης, όπως δείχνει η συνέχεια της ιστορίας, εξυπηρετούσε και έναν επιπλέον σκοπό: να εξατομικεύσει τη σχέση του καθενός μαζί του. Η σχέση τους μαζί του ως ομάδα δεν ήταν αρκετή. Έπρεπε ο καθένας τους χωριστά να σχετιστεί μαζί του ενώπιος ενωπίω. Η προσωπική πίστη του καθενός έπρεπε να αποδεσμευτεί από την ομάδα, ούτως ώστε να μπορέσει να υπάρξει μια βαθύτερη ένωση μαζί του. Ο δεσμός που ένωνε την ομάδα, η κοινή ασθένεια, έπρεπε να μεταβληθεί σε κοινή πίστη προς τον θεραπευτή της. Ο σκοπός αρχικά φάνηκε να επιτυγχάνεται. Όλοι τον υπάκουσαν και έφυγαν για να συναντήσουν τους ιερείς, πιθανόν διερωτώμενοι εάν θα θεραπευτούν ή όχι - γιατί το ξεκίνημα της πίστης είναι τόσο μικρό, που συχνά μετά βίας αναγνωρίζεται. Καθώς πήγαιναν, καθαρίστηκαν από την λέπρα. Οι εννέα από αυτούς, υπάκουοι, συνέχισαν τον δρόμο τους. Ο δέκατος όμως, από ευγνωμοσύνη, ξέχασε πρόσκαιρα τον λόγο του Κυρίου. Γύρισε πίσω και έπεσε με το πρόσωπο στα πόδια του. Ένας κέρβερος της ηθικής, ένας γραμματέας ή Φαρισαίος, πιθανότατα θα έλεγε : Οι εννέα έπραξαν σωστά, ο δέκατος όχι’ όφειλε να τηρήσει το γράμμα της εντολής. Ο Κύριος όμως δεν σκέφτηκε έτσι’ δέχτηκε την ευγνωμοσύνη ως σπέρμα μιας άπειρης υπακοής. Η αληθινή αγάπη είναι υπακοή και συνάμα κάθε άλλη αρετή. Η ευσέβεια του Κυρίου ήταν τέτοια που έκαιγε το γράμμα του νόμου με τη φωτιά της αγάπης. Το παρέβλεπε για να το συμπληρώσει. Η υψηλή αγάπη δεν έχει ανάγκη το γράμμα για να καθοδηγήσει. Αναμφίβολα, όσοι έχουν αδύναμη πίστη, η οποία φθάνει μόνο μέχρι το γράμμα, θεωρούν καλό να το τηρούν! Όμως γίνεται επιζήμιο όταν δεν το υπερβαίνουν και δεν το ξεχνούν! Και ο τρόπος να το ξεχάσουν είναι να το υπερβούν. Ο Κύριος δεν νοιάστηκε πολύ ούτε για το γράμμα ων ίδιων του εντολών. Τον ενδιέφερε το πνεύμα τους, γιατί αυτό ήταν ζωή.

George MacDonald, “The Miracles of our Lord “Τα Θαύματα του Χριστού” εκδόσεις ΙΩΝΑΣ

...Οι άνθρωποι αποφεύγουν τις δερματικές ασθένειες περισσότερο από τις άλλες. Και οι ασθένειες αυτές δύσκολα θεραπεύονται. Μάλιστα παραμένουν στο δέρμα και μετά τη θεραπεία. Όπως και οι ασθένειες πάνω στο δέρμα της ψυχής, που αφήνουν τα ίχνη τους για πολύ καιρό μετά τη θεραπεία της καρδιάς… G. MacDonald

 

Αλήθεια, εάν οι άνθρωποι δεν είχαν καμία άλλη βοήθεια, καμία άλλη απαλλαγή από τα δεινά που τους ταλανίζουν, ακόμα κι αυτά που οι ίδιοι προκαλούν στους εαυτούς τους, παρά μόνο αυτήν που οι ίδιοι αναζητούν κλαίγοντας, και εάν καμία άλλη σωτηρία δεν ερχόταν από τον Θεό, παρά μόνο αυτή που οι άνθρωποι ζητούν στις προσευχές τους, πού θα βρισκόταν τώρα ο κόσμος; Σε ποια κατάσταση θα βρισκόταν οι άνθρωποι; Όμως ο Θεός στέλνει τη βοήθεια του διαρκώς. Διαρκώς ελευθερώνει τους ανθρώπους από τα δεσμά του σατανά΄διαρκώς τους παρέχει νέες ευκαιρίες και ερεθίσματα να τον δοξάζουν για τη σωτηρία τους. Με κάθε τέτοια ανάρρωση, ξαναγεννιέται μέσα στον άνθρωπο ένα παιδί -τουλάχιστον για κάποιες πολύτιμες στιγμές. Εμφανίζεται μέσα του μια πραότητα πνεύματος, ένας θαυμασμός για τον κόσμο, μια αίσθηση μακαριότητας του είναι, μια ανοικτότητα προς τις γαλήνιες αλλά ολοφάνερες θείες επενέργειες. Όλα αυτά είναι άγγελοι του Θεού που έρχονται άνωθεν. Τα πάθη που συσκότιζαν το παιδί μέσα του θα ξαναζωντανέψουν’ ο αγώνας της ζωής θα αναζωπυρώσει μέσα του την οργή και το μίσος’ η φιλοδοξία και η απληστία θα καλύψουν την ομορφιά της γης’ ο φθόνος για τον άλλον θα του στερήσει τη δική του μακαριότητα’ η ματαιοδοξία θα επαναφέρει μέσα του όλες εκείνες τις προκαταλήψεις των οποίων η δύναμη έγκειται στη δική του αδυναμία. Όμως ο άνθρωπος πήρε μια γεύση από την ειρήνη που μπορεί να κερδίσει εάν παλέψει με τον εαυτό του. Ένιωσε για μια στιγμή πώς θα μπορούσε να είναι εάν εμπιστευόταν τον Θεό. Η ανάμνηση αυτών των πραγμάτων ίσως επιστρέψει την ώρα του πειρασμού. Όπως τα πιο κοινά πράγματα στη φύση είναι και τα πιο απολαυστικά, έτσι και πιο κοινές καταστάσεις στην ανθρώπινη ζωή είναι και οι πιο δυνατές. Ως εκ τούτου, η αρρώστια και η ανάρρωση έχουν πολύ σημαντικότερη θέση στο θείο σχέδιο για την απολύτρωση του ανθρώπου από ό,τι μπορούμε να αντιληφθούμε. Τα γεγονότα στις ατομικές ζωές των ανθρώπων μάς είναι άγνωστα ή, μέχρι να φανούν τα αποτελέσματα τους, τα ξεχνάμε, γιατί η δράση τους είναι αργή και αδιόρατη. Πολλά πράγματα συνδυάζονται για να καταστεί αδύνατη μια διευρυμένη εικόνα της ηθικής επίδρασης που έχει πάνω στους ανθρώπους η ασθένεια και η ανάρρωση. Η Βασιλεία του Θεού δεν έρχεται με τρόπο φανερό σε όλους, και η δουλειά που κάνει το προζύμι του ερχομού της πρέπει κατά κύριο λόγο να μείνει αθέατη. Η Βασιλεία του Θεού, ακριβώς όπως η δημιουργική ενέργεια, εργάζεται εν κρυπτώ και και παραβύστω.

George MacDonald “Τα θαύματα του Χριστού” Εκδόσεις ΙΩΝΑΣ