ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΥΦΛΟΥ  … είναι αμέτρητοι αυτοί που έχουν λάβει από τον Θεό το θαυμαστό δώρο της όρασης, ασύγκριτα περισσότεροι από τους τυφλούς που ο Κύριος θεράπευσε. Το σχόλιο αυτό μάλλον ακούγεται αδύναμο και παρατραβηγμένο στα αυτιά του ανθρώπου που διακατέχεται από το πνεύμα της κοινοτοπίας, τον Μεφιστοφελή του κοινού νου. Αυτός που χρησιμοποιεί την όρασή του μόνο για τη φροντίδα του εαυτού του και την καλοπέραση του μυαλού του, πώς μπορεί να καταλάβει το δώρο του Θεού, και μάλιστα ως κάτι θαυμαστό; Ο άνθρωπος όμως που μέσα στην ψυχή του συνειδητοποίησε κάποια στιγμή το μεγαλείο και τη δόξα του ουρανού, και της γης, της θάλασσας και των πηγών των υδάτων, αυτός θα καταλάβει πόσο θεϊκή εφεύρεση και τι δυνατό εκ Θεού δώρο είναι αυτό το τόσο κοινό πράγμα: αυτά τα μάτια με τα οποία βλέπουμε, αυτό το φως που φωτίζει τον κόσμο, και αυτή η όραση, που είναι αποτέλεσμα των δύο προηγουμένων. Θα καταλάβει ποια δύναμη πίστης γέμισε τον εκ γενετής τυφλό μετά την θεραπεία του. Θα καταλάβει πώς η ορμητική εισροή λαμπρότητας και μεγαλείου τον κατέστησε ικανό να μπορεί στο εξής να πιστεύει ανενδοίαστα και στα πιο μεγάλα και καλά πράγματα -ακόμη και στην αλήθεια την πιο δύσκολα αποδεκτή από τον κοινό νου της ανθρωπότητας (παρότι για όσους την έχουν δει, είναι το πιο φυσικό και λογικό πράγμα)- , ότι ο Θεός του φωτός είναι ένα αφοσιωμένο, στοργικό, έντιμο και ειλικρινές ον, γεμάτο από αυταπάρνηση και απόλυτη αφοσίωση στο υπέρτατο καλό των ανθρώπων που έπλασε.

George MacDonald, Τα θαύματα του Χριστού, εκδόσεις ΙΩΝΑΣ 2022

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΥΤΟΥ, ἡ ‘Υπακοή. Ἦχος γ΄.

Ἐκπλήττων τῇ ὁράσει, δροσίζων τοῖς ῥήμασιν, ὁ ἀστράπτων Ἄγγελος, ταῖς Μυροφόροις ἔλεγε΄

Τόν ζῶντα τί ζητεῖτε ἐν μνήματι;

ἠγέρθη κενώσας τά μνήματα΄

τῆς φθορᾶς ἀλλοιωτήν, γνῶτε τόν Ἀναλοίωτον΄

εἴπατε τῷ Θεῷ ΄

Ὡς φοβερά τά ἔργα σου! Ὅτι τό γένος ἔσωσας τῶν ανθώπων.

Ὁ ἀστραφτερός Ἄγγελος, ἐνῶ ἐξέπληξε με τήν ἐμφάνισή του καί ἐδρόσιζε με τα λόγια του, ἔλεγε στίς Μυροφόρες γυναῖκες: Τί ζητᾶτε στόν τάφο, Αυτόν, πού εἶναι ἀδιάκοπα ζωντανός; Ἀναστήθηκε, αφοῦ ἄδειασε τά μνήματα (ἀπό τούς νεκρούς). Γνωρίστε τόν Ἀναλλοίωτο, πού ὅμως άλλοίωσε τήν φθορά (θανάτου) καί πεῖτε δοξολογικά στό Θεό: Εἶναι τά ἔργα Σου καταπληκτικά, γιατί διέσωσες (ἀπό τό θάνατο) τό ἀνθρώπινι γένος.

“εἶδε ὁ Χριστός ὅτι ἡ φθορά (θάνατος) τῶν ἀνθρώπων, ὡς ὀψώνιον τῆς ἀμαρτίας δέν θά μποροῦσε ἀλλοιώτικα να διαλυθεῖ, παρά μόνον μέσα ἀπό τόν ἴδιο τό θάνατο. Εἶναι ἀδύνατο ὄμως στο Θεό-Λόγο νά ἀποθάνει, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀθάνατος, ὡς Υἱός τοῦ Πατρός. Γι’αὐτό καί προσλαμβάνει άνθρώπινο σῶμα, πού ἦταν δυνατόν νά πεθάνει, ἀλλά καί νά διαμείνει ἄφθαρτον για τον ἐνοικήσαντα Λόγο καί ἐπομένως νά διαλυθεῖ ἀπό ὅλους ἡ φθορά μέ την Ἀνάστασή Του” (Μ.Ἀθαν.)

“ Ὅτι δέν μποροῦσε διαφορετικά τό φθαρτό νά μεταβληθεῖ σέ ἀφθαρσία παρά μόνο μέ τή συμμετοχή τοῦ Σωτῆρος. Καί δέν μποροῦσε διαφορετικά τό θνητό νά μεταβληθεῖ σέ ἀθάνατο παρά μόνο με τήν ένέργεια τῆς αύτοζωῆς τοῦ Κυρίου ἠμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ” (Μ. Ἀθαν.). ΚΩΝ/ΝΟΥ Σ. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ Πεντηκοστάριον Χαρμόσηνον.

Ὁ πατερικός λόγος, ὁ λόγος τῶν Ἀγίων Πατέρων, δεν εἶναι μεταφορά γνωμῶν στά διάφορα θέματα… Εἶναι Ἡ πρόσληψι τροφῆς ἀπό ζωντανούς ὁργανισμούς. Ἠ ἀφομοίωσί της ἀπ’αύτούς, ἡ μετατροπή σέ αἶμα, ζωή καί ἀντοχή. Καί, στή συνέχεια, ἡ δι’αὐτοῦ τοῦ γεγονότος τῆς ζωοποιήσεως -τῆς ἀναμφισβήτητα καί ἀσχολίαστα ἀντιληπτῆς- μετάδοσι τῆς χαρᾶς καί άναγγελια τοῦ θαύματος τούτου.

Ἔτσι, δέν μεταφέρεται ὁ λόγος ὁ ζωντανός, ὁ πατερικός, μηχανικά, δεν σώζεται άρχαιολογικά, δέν πλησιάζεται μέ ἱστορικές άναδρομές. Μεταφέρεται ἀτόφιος, ὁλοζώντανος, μέ τό να περνᾶ ἀπό γενιά σε γενιά, μέσα ἀπό ζωντανούς ὀγανισμούς, νά τούς ἀλλοιώνη, να δημιουργῆ “Πατέρες”,πού τόν κάνουν προσωπικό τους λόγο, νέο κτῆμα, θαῦμα. Πλοῦτο που αὐξάνει διδόμενος.

Αυτή ἡ ἀλλοίωσι τοῦ λόγου μέσα στόν ἄνθρωπο καί ἡ ἀλλοίωσι τοῦ ἑαυτοῦ του ἀπ’αὐτόν κρατᾶ ἀναλλοίωτο τό μυστήριο τῆς προσωπικῆς καί ἀνεπανάληπτης ζωῆς ποῦ “πατερικά” διδάσκεται καί δίδεται.

 Αύτή εἶναι ἡ ἀναλλοίωτη ἀλλοίωσι τῆς δυνάμεως πού ἀλλοιώνει τή φθορά σέ ἀφθαρσία. Εἶναι ἡ άκίκητη ἀεικινησία τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ καἰ ἡ ἀείζωη ἀτρεψία του.

ΕΙΣΟΔΙΚΟΝ, Ἀρχιμ. Βασιλείου

 

Ἠ φωτοφόρος παρουσία τοῦ Πνεύματος τήν ἀνάστασιν ἡμῖν, ὠς ἐν πρωϊᾳ. τοῦ Δεσπότου ὑποδεικνύει, μᾶλλον δέ αὐτόν ἐκεῖνον τόν ἀναστάντα ὀρᾶν χαρίζεται.

( Αγ. Συμεών τοῦ Νέου Θεολόγου, Λόγος ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ, στ. 111-114, έκδοσις ΧΦΔ).

… ἡ φωτοφόρος παρουσία τοῦ Πνεύματος μᾶς φανερώνει σάν αὐγή τήν ἀνάσταση τοὺ Δεσπότου, ἥ καλύτερα μᾶς ἀξιώνει νἀ βλέπουμε τον ἴδιο τόν Ἀναστημένο Χριστό.

...Βέβαια, ὁ ἅγιος Συμεών στό συγκεκριμένο ἀπόσπασμα ἀναφέρεται σε μιά πολύ ὑψηλή πνευματική ἐμπειρία, πού ἀφορᾶ τούς τελείους καί εἶναι ἠ μυστική θέαση τοῦ Ἀναστάντος. Αὐτό ἄς μή μᾶς ἀπογοητεύει. Ὄσο χαμηλά καί ἄν βρισκόμαστε, ἄς ἀγωνιζόμαστε για μιά ὅσο τό δυνατόν πιό συνεπή χριστιανική ζωή και ἄς μή φέρνουμε ἐμπόδια στή μυστική ἀναγέννηση πού ἀπεργάζεται τό Πνεῦμα μέσα μας.

 

Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας,

καὶ τῆς ἐν τοῖς μνήμασι, ζωὴν χαρισάμενος.

Πρόκειται γιά ἕναν καταπληκτικό καί ἀναντικατάστατο Ὕμνο τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ δέν μπορεῖ να συγκριθεῖ μέ ὀποιοδήποτε ἀλλο ἐπίτευγμα τῆς ἀνθρωπίνης λογοτεχνίας καί ποιήσεως. Ἡ μορφή τοῦ Ὕμνου συνάπτεται τόσο ἀδιάσπαστα μέ τό περιεχόμενό του, ὥστε νά μή χρειάζεται ἡ νεοεληνική του ἀπόδοση. Ἡ πολιτογράφηση τοῦ Ὑμνου στή ζωή τοῦ ἀνθρώπου ἔγινε καθημερινός χαιρετισμός με τό: “Χριστός ἀνέστη - Ἀληθῶς Ἀνέστη”. Τό κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων δέν εἷναι διδασκαλία ἠθικῶν καί θρησκευτικῶν γνώσεων, ἀλλά “μαρτυρία Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀναστάντος ἐκ νεκρῶν”. “Κωφώθητε οὖν (=κλεῖστε τά αὐτιά σας), ὅταν ὑμῖν χωρίς Ἰησοῦ Χριστοῦ λαλῇ τις, ὅστις ἀληθῶς ἐδιώχθη ἐπί Ποντίου Πιλάτου, ἀληθῶς ἐσταυρώθη καί ἀπέθανε καί ἀληθῶς ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν” (Ἰγνάτιος Θεοφόρος).

ΚΩΝ/ΝΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ, Πεντηκοστάριον Χαρμόσηνον

 

ΣΑΒΒΑΤΟ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ

Το πρώτο μας βήμα ας είναι η προσπάθεια να καταλάβουμε το εξής: ο Λάζαρος, ο φίλος του Ιησού Χριστού, είναι η προσωποποίηση όλου του ανθρώπινου γένος και φυσικά κάθε ανθρώπου ξεχωριστά. Η Βηθανία, η πατρίδα του Λαζάρου, είναι το σύμβολο όλου του κόσμου, η πατρίδα του καθενός. Ο καθένας από μας δημιουργήθηκε να είναι φίλος του Θεού και κλήθηκε σ’ αυτή τη Θεϊκή φιλία που είναι η γνώση του Θεού, η κοινωνία μαζί Του, η συμμετοχή στη ζωή Του. “’Εν αὐτῷ ζωή ἦν, καί ἡ ζωή ἦν τό φῶς τῶν ἀνθρώπων (Ιω. 1,4). Και όμως αυτός ο φίλος (ο άνθρωπος), τον οποίο τόσο αγαπάει ο Θεός και τον οποίο μόνο από αγάπη δημιούργησε, δηλαδή τον έφερε στην ζωή, τώρα καταστρέφεται, εκμηδενίζεται από μια δύναμη που δεν τη δημιούργησε ο Θεός: το θάνατο. Ο Θεός συναντάει μέσα στον κόσμο, που Αυτός δημιούργησε, μια δύναμη που καταστρέφει το έργο Του και εκμηδενίζει το σχέδιό Του. Έτσι ο κόσμος δεν είναι πια παρά θρήνος και πόνος, δάκρυα και θάνατος. Πώς είναι δυνατόν αυτό; Πώς συνέβηκε κάτι τέτοιο; Αυτά είναι ερωτήματα που διαφαίνονται στη λεπτομερή διήγηση που κάνει ο Ιωάννης στο Ευαγγέλιό του για τον Χριστό όταν έφτασε στον τάφο του φίλου Του Λαζάρου. “Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; λέγουσι αὐτῷ΄ Κύριε ἔρχου καί ἶδε. Ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς”(Ιω. 11,35). Γιατί αλήθεια, ο Κύριος δακρύζει βλέποντας το νεκρό Λάζαρο αφού γνωρίζει ότι σε λίγα λεπτά ο Ίδιος θα του δώσει τη ζωή; Μερικοί Βυζαντινοί υμνογράφοι βρίσκονται σε αμηχανία σχετικά με το αληθινό νόημα αυτών των δακρύων. Μιλάνε για δάκρυα που χύνει η ανθρώπινη φύση του Χριστού, ενώ η δύναμη της ανάστασης ανήκει στη θεϊκή Του φύση. Η Ορθόδοξη όμως Εκκλησία μας διδάσκει ότι όλες οι πράξεις του Χριστού ήτα “Θεανδρικές”, δηλαδή θεϊκές και ανθρώπινες ταυτόχρονα. Οι πράξεις Του είναι πράξεις ενός και του αυτού Θεού-Ανθρώπου, του σαρκωμένου Υιού του Θεού. Αυτός, λοιπόν, που δακρύζει δεν είναι μόνο Άνθρωπος αλλά και Θεός, και Αυτός που καλεί το Λάζαρο να βγει από τον τάφο δεν είναι μόνο Θεός αλλά και Άνθρωπος ταυτόχρονα. Επομένως αυτά τα δάκρυα είναι θεία δάκρυα. Ο Ιησούς κλαίει γιατί βλέπει το θρίαμβο του θανάτου και της καταστροφής στον κόσμο το δημιουργημένο από τον Θεό.

Alexander Schmemann, THE HOLY WEEK, A Liturgical Explanation for the Days of Holy Week

 

ΜΕΓΑΣ ΚΑΝΩΝ, Ὠδὴ α᾿. Ἦχος πλ. Β΄. ὁ Εἱρμός

Βοηθός καὶ σκεπαστής, ἐγένετό μοι εἰς σω-

τηρίαν’ οὗτος μου Θεός, καὶ δοξάσω αὐτόν’

Θεὸς τοῦ Πατρός μου, καὶ ὑψώσω αὐτόν, ἐν

-δόξως γὰρ δεδόξασται. Ἅγ. Ἀνδρέου, ἀρχιεπικόπου Κρήτης

...βοηθὸς καὶ σκεπαστὴς ἐγενετό μοι είς σωτηρίαν’ οὗτὸς μου Θεὸς, καὶ δοξάσω αὐτόν, Θεὸς τοῦ Πατρός μου, καὶ ὑψώσω αὐτὸν. ( Ἐξοδ. ιε΄2)

Μετά τὴν θαυμαστὴν διάβασιν τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης οἱ Ἰσραηλῖται ἐκσποῦν εἰς εὐγνώμονας δοξολογίας πρὸς τὸν Θεὸν, ποὺ τοὺς ἐλύτρωσε…

Σκοπὸς τοῦ ἄσματος εἶναι η δοξολογία τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ ἡ διδαχὴ τῶν μεταγενεστέρων. Ἡ ᾠδὴ τοῦ Μωϋσέως εἶναι ἡ πρώτη ἀπὸ τὰς ἐννέας ᾠδὰς καὶ ἀποτελεῖ πηγήν ἐμπεύσεως δι’ὅλους τοὺ Χριστιανοὺς ὑμνογράφους καὶ ἰδιατέρως διὰ τοὺς ἱεροὺς μελῳδοὺς τῶν Κανόνων…

Πολὺ ἐνδιαφέροντα εἶναι τὰ ὄσα σημειώνει σχετικῶς πρὸς τὴν ἐπινίκιον ᾠδὴν καὶ ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: ”Καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιανοὶ οἱ νέοι Ἰσραηλῖται, χρεωστοῦμεν νὰ ἄδωμεν εἰς τὸν Κύριον ἠμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ὕμνους εὐχαριστηρίους καὶ ὠδὰς δοξολογικάς, διὀτι μᾶς ἠλευθέρωσεν ἀπὸ τὴν σκλαβίαν τῶν νοητῶν Αἰγυπτίων, ἤτοι τῶν σκοτεινῶν δαιμόνων, εἰς τοὺς ὁποίους έδουλεύαμεν κατασκευάζοντες πλίνθους, ἤγουν ἐργαζόμενοι τὰς ὀρέξεις καὶ ἡδονὰς τῆς σαρκός, ἥτις διὰ τῆς πλίνθου δηλοῦται’ καὶ ἡ πλίνθος γὰρ καὶ ἡ σὰρξ ἐκ γῆς ἔχουσι τὴν σύστασιν’ Διὀτι μᾶς ἐγλύτωσεν ἀπό τὸ νὰ κοπιάζωμεν συναθροίζοντες τὸ ἄχυρον, ἤτοι τοὺς ἀχυρώδεις καὶ ματαίους καὶ πονηρούς λογισμοὺς καὶ τὰ πάθη’ καὶ διὀτι μᾶς ἐλύτρωσεν ἀπὸ τὸ νὰ κτίζωμεν τὰς τρεῖς πόλεις τοῦ Φαραώ, τὴν Πειθώ, τὴν Ραμεσσῆ καὶ τὴν Ὠρ, ἥτις έστὶν Ἡλιούπολις (Ἐξοδ. α΄11)δηλαδή ἀπὸ τὸ νὰ οἰκοδομῶμεν τὰς τρεῖς πρώτας καὶ μεγάλας κακίας τοῦ σατανᾶ, τὴν φιληδονίαν λέγω, φιλοδοξίαν καἰ φιλαργυρίαν. Χρεωστοῦμεν ἀκόμη νὰ εὐχαριστῶμεν εἰς τὸν Κύριον και διότι μᾶς ἔβγαλεν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον, ἤγουν τὴν σκοτεινὴν ἁμαρτίαν (Αἴγυπτος γὰρ σκοτεινὴ ἐρμηνεύεται)…” (Κῆπος Χαρίτων, 18).

Η ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ, ΜΕΤΑ ΣΥΝΤΟΜΟΥ ΕΡΜΗΝΙΑΣ, ΕΚΔ. “Ο ΣΩΤΗΡ”

 

...Ξέρουμε ότι ο άνθρωπος πλάστηκε για να ζει στον Παράδεισο, για τη γνώση του Θεού και την κοινωνία μαζί Του. Η αμαρτία του όμως τον απομάκρυνε από την ευλογημένη ζωή και έτσι η ύπαρξή του στη γη είναι μια εξορία. Ο Χριστός, ο Σωτήρας του κόσμου, ανοίγει την πόρτα του Παραδείσου στον καθένα που Τον ακολουθεί, και η Εκκλησία με το να μας αποκαλύπτει την ομορφιά της Βασιλείας, κάνει τη ζωή μας μια προσκυνηματική πορεία προς την ουράνια πατρική γη.

… Η Μεγάλη Σρακοστή είναι η απελευθέρωσή μας από τη σκλαβιά της αμαρτίας, από τη φυλακή του “κόσμου τούτου”.

...το Ευαγγέλιο θέτει τους όρους για μια τέτοια απελευθέρωση Πρώτος όρος είναι η νηστεία – η άρνηση δηλαδή να δεχτούμε τις επιθυμίες και τις ανάγκες της “πεπτωκυίας” φύσης μας σαν ομαλές, η προσπάθεια να ελευθερωθούμε από τη δικτατορία της σάρκας και της ύλης πάνα στο πνεύμα. Δεύτερος όρος είναι η συγγνώμη...το να συγχωρήσω είναι να αγνοήσω το απελπιστικό αδιέξοδο στις ανθρώπινες σχέσεις και να το αναφέρω στο Χριστό . Συγχώρεση πραγματικά είναι ένα πέρασμα της Βασιλείας του Θεού μέσα στον αμαρτωλό και “πεπτωκότα” κόσμο…

Alexander Schmemann, ΜΕΓΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ, GREAT LENT, Jorney to Pascha