Έτσι περνάμε στο τρίτο σημαντικό θέμα.  Όταν τελικά απελευθερωθούμε από την κατοχή, αυτό που απλώνεται μπροστά μας είναι μια ατέλειωτη πορεία μέσα στο φώς και τη χαρά.  Επιτέλους ανοιγόμαστε δραστικά στην εν πολοίς χαμένη δυνατότητα της πραγματικά αφίλαυτης απόλαυσης –τόσο ζωντανό και ατόφιο είναι αυτό που μπορούμε να βιώσουμε.  Το όραμα ενός καινούργιου κόσμου προϋποθέτει ότι τόσο εγώ  όσο και το περιβάλλον μου θα αποκτήσουν ένα βάθος αδιανόητο έως τώρα.  Οι άνθρωποι και ο κόσμος στον οποίο  ζουν, γίνονται άξιοι να τους δοθεί απεριόριστος χρόνος’ και αυτός ο απεριόριστος χρόνος είναι εγγυημένος.  Αυτό που συναντάμε τώρα είναι η ενότητα όλων όσων είναι τριγύρω μας με την αστείρευτη ρίζα ή έδαφος του θείου…

…Η συνάντησή μας με την πλήρη αλήθεια και την ανεπιφύλακτη  αγάπη που συνεπάγεται η συνάντησή με τον Θεό,  έχει αποτέλεσμα να κάνει τα πάντα «περισσότερο αληθινά», περισσότερο άξια της αγάπης και της αγαλλίασής μας. Αντίστροφα, η φυγή απ’ αυτήν συνάντηση, επειδή φοβόμαστε το κόστος της, θα μας οδηγήσει αναγκαστικά πίσω στην ανία και τη φυλακή του εαυτού μας –πίσω στο κατεχόμενο έδαφος ενός εαυτού που ανησυχεί υπερβολικά για την υπεράσπιση των ορίων του, τόσο που αδυνατεί να διανοηθεί τη χαρά…

…αυτό που περιγράφεται με τόση δύναμη και φρεσκάδα είναι απλά η χάρη:   η απρογραμμάτιστη, αυθόρμητη και αιφνίδια εισβολή της θεϊκής χαράς στις εγωκεντρικές ζωές μας

…μόλις  αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε αυτό το κεντρικό μήνυμα, όλες οι άλλες λεπτομέρειες της χριστιανικής  διδασκαλίας μπαίνουν στη σωστή προοπτική:  η φύση της μετάνοιας ως δώρο και απαίτηση, η δυνατότητα  μεταμόρφωσης του υλικού κόσμου, ο αναλλοίωτος χαρακτήρας του Θεού ως κάτι που αναπόφευκτα συνυπάρχει με τη ελευθερία Του να συμμετέχει στην εντελώς  διαφορετική ζωή των κτιστών όντων, το αδιαχώριστο γνώσης και αγάπης στον Θεό κτλ

ROWAN WILLIAMS, The Lion’s World: A journey into the heart of Narnia,  Ο ΚΟΣΜΟΣ ΟΥ ΛΙΟΝΤΑΡΙΟΥ Οδοιπορικό στην καρδιά της Νάρνια, Εκδόσεις ΙΩΝΑΣ 2020

Ο ΡΟΟΥΑΝ ΓΟΥΙΛΙΑΜΣ στα τέλη του 2002 έγινε Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι. Αναγνωρίζεται διεθνώς ως εξαίρετος θεολόγος συγγραφέας και δάσκαλος. Αλλά και ως επιτυχημένος ποιητής και μεταφραστής.  Στα ενδιαφέροντά του συγκαταλέγονται η μουσική, η φανταστική λογοτεχνία και οι γλώσσες. Στα τέλη του 2012, μετά από δέκα χρόνια αρχιεπισκοπίας, παραιτήθηκε για να μεταβεί στον καινούργιο του ρόλο ως διευτθντής (Master) του Magdalene College στο Κέμπριτζ.

 

Επαναπροσδιορισμός της «υπερβατικότητας»

 Η λέξη στη συνήθη χρήση της φέρνει στο νου εικόνες απόστασης: το υπερβατικό είναι  κάτι  ανέφικτα μακρινό, έξω από την εμβέλεια της αντίληψής μας.

…αυτό που έχει σημασία δεν είναι η απόσταση αλλά η διαφορά’ όχι μια απροσμέτρητη διάσταση, αλλά μια αστείρευτη  καινότητα (strangeness) – και η άρνηση  αυτή η καινότητα να αιχμαλωτιστεί.

…αυτό εκφράζεται με όρους εξέγερσης, η χαρούμενη ανατροπή μιας αυτάρκους τάξης στο όνομα μιας αχώρητης αλήθειας.  Υπερβατικότητα είναι η μανικότητα της χαράς.  Η αλήθεια του Θεού γίνεται μια επανάσταση ενάντια σ’ αυτό που έχουμε φτιάξει ως εαυτό.

…σε όλους μας έχει δοθεί η ευκαιρία μιας γοητευτικής περιπέτειας στην οποία καλούμαστε να γίνουμε επαναστάτες.   Το κακό προβάλλει ως η ύστατη δύναμη αντίδρασης.  Καλούμαστε να δούμε τους εαυτούς μας σαν να ζούμε «υπό κατοχή» και μας επιστρατεύουν να ενταχθούμε σ’ ένα κίνημα αντίστασης.  Η αναγνώριση της υπερβατικότητας γίνεται η γνώση ότι υπάρχει ζωή πέρα από την μονοτονία του «σοβιετικού» κόσμου των περιορισμένων δυνατοτήτων και των προκαθορισμένων υποχρεώσεων.

Καλά μέχρι εδώ.  Άλλωστε, είναι απολαυστικό να θεωρούμε τους εαυτούς μας όχι μόνο θύματα καταπίεσης, αλλά και δραστήριους επαναστάτες εναντίον της. Τα προβλήματα εμφανίζονται με το δεύτερο σημαντικό θέμα [που προβάλλει…

… Εμείς είμαστε οι δυνάμεις κατοχής.  Εμείς έχουμε αιχμαλωτίσει τους εαυτούς μα…

Έτσι, προτού συγχαρούμε  τους εαυτούς μας που καταταχθήκαμε στα επαναστατικά στρατεύματα, πρέπει να αντιμετωπίσουμε το γεγονός ότι αυτό ενάντια στο οποίο επαναστατούμε, είναι αυτό που έχουμε επιλέξει –και ακόμη επιλέγουμε.  Καλούμαστε σε μια επανάσταση ενάντια σ’ αυτό που επίμονα νομίζαμε ότι θέλαμε και αυτό που επίμονα νομίζαμε ότι ήμασταν. Θα μπορέσουμε να κρατήσουμε όρθια την επανάστασή μας μόνο αν αποκτήσουμε μια ρωμαλέα, νέα αίσθηση του ποιοι μπορούμε να γίνουμε. Μια τέτοια αίσθηση δεν μπορεί να προέλθει από τη φαντασία μας και την αυτό-εξέτασή μας. Βέβαια, είναι καλό να εξετάζουμε τον εαυτό μας, αλλά αυτό μας ανοίγει νέες πόρτες μόνο εάν ξέρουμε τι είναι αυτό που θα μπορούσε  να είναι διαφορετικό.  Για να το μάθουμε  αυτό, πρέπει να εμπλακούμε σε μια συζήτηση με έναν πολύ επικίνδυνο Ξένο.  Το πώς θα τον εμπιστευθούμε, παρόλα αυτά, είναι μια μεγάλη ιστορία, οι λεπτομέρειες της οποίας διαφέρουν πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σίγουρα, πάντως, έχει να κάνει με την πεποίθηση ότι ενώπιόν του μπορούμε  με ασφάλεια (δεν είναι ακριβώς η κατάλληλη λέξη) να αντιμετωπίσουμε την αναλήθειά μας, γιατί αυτός ο ξένος δεν θα μας καταδικάσει ούτε θα φύγει.  Μόλις  καταλάβουμε αυτό αρχίζουμε να αισθανόμαστε τι σημαίνει ή με τι μοιάζει η απαλλαγή μας από την κατάσταση «κατοχής».

  …Όταν απελευθερωθούμε από την κατοχή, αυτό που απλώνεται μπροστά μας είναι μια ατελείωτη πορεία μέσα στο φως και τη χαρά.  Επιτέλους, ανοιγόμαστε δραστικά στην εν πολλοίς χαμένη δυνατότητα της πραγματικά αφίλαυτης απόλαυσης- τόσο ζωντανό και ατόφιο είναι αυτό που μπορούμε να βιώσουμε…                                                                                          (θα συνεχιστεί)

ROWAN WILLIAMS, The Lion’s World. A  journey into the  heart of Narnia, London 2012 «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΛΙΟΝΤΑΡΓΙΟΥ, Οδοιπορικό στην καρδιά της Νάρνια» Εκδόσεις ΙΩΝΑΣ 2020

 

Στην Φρυγία, ακούστηκε  για πρώτη φορά ο λόγος για την χριστιανική ελευθερία. Αυτή την εποχή, γεννιόταν στην Φρυγία το παιδί μιας δούλης, ι Επίκτητος.   Ο εκ γενετής χωλός, ο άνθρωπος αυτός με το αδύνατο κορμί,  ο απελεύθερος, είχε ψυχή με ασυγκράτητη   ορμή για την ελευθερία.  Μετά την εξορία των φιλοσόφων απ’ τη Ρώμη, επί Δομιτιανού, μάζεψε στην Νικόπολι, όπου πέρασε τον τελευταίο του χειμώνα ο Παύλος, το άνθος της ρωμαϊκής νεολαίας,  και την καθοδήγησε  για το πώς  θα μπορούσαν να κρατήσουν την ελευθερία της ψυχής τους μέσα στην αυλή του αυτοκράτορος και στις συγκρούσεις της υπαλληλικής ζωής. Μόνο  όταν την συγκρίνει με το στωϊκό κήρυγμα για την ελευθερία, μπορεί να μετρήσει κανείς την υπεροχή της διδασκαλίας του Παύλου πάνω στο ίδιο θέμα.  Η ιδέα του Επικτήτου για την ελευθερία είναι «ένας ύμνος στην αυτοκυριαρχία του ανθρώπου», που καταφεύγει στον εσωτερικό κόσμο με κάποια φαινομενική ελευθερία, όπου συζητεί κι’ απορρίπτει με διαλεκτική οξύνοια κάθε τι που είναι περιορισμός, δέσμευσις  και τύχη, και όμως, παρ’ όλα αυτά δεν μπορεί να  ελευθερωθεί απ’ την διάσπασι και το σχίσμα, που επικρατεί στην σκέψι του και στην θέλησί του, και παραμένει ο αιχμάλωτος του ίδιου του εαυτού του!  Αντιθέτως, το κήρυγμα του Αποστόλου για την ελευθερία είναι «ένας ύμνος στην αυτοκυριαρχία του Θεού», που μας δημιούργησε ένα αντικειμενικό, αιώνιο βασίλειο ελευθερίας «εν Χριστώ».  Επομένως ο Παύλος  με τον Χριστό, μετέχει σ’ έναν  ανώτερο κόσμο, που του δίνει τη δύναμι χωρίς επιφυλάξεις, ν’ αναγνωρίζει την πίεσι των εξωτερικών περιστάσεων που τον προορίζουν, και, μολαταύτα, να κατορθώνει να τις υπερνικά εντελώς.  Η χριστιανική ελευθερία, που διδάσκει ο Παύλος, κατευθύνει τον άνθρωπο σε μία ανήκουστη δραστηριότητα, και τον τοποθετεί σε μια υγιά αντίθεσι μεταξύ των τυφλών δυνάμεων της  μοίρας, του αιώνος τούτου, και των δυνάμεων του μέλλοντος.  Το κήρυγμα του Επικτήτου για την ελευθερία καταλήγει στην, από κόπωσι, υποταγή του ανθρώπου, που βασίζεται μόνο στον εαυτό του κι είναι αιχμάλωτος του εγώ του. Η βασική διαφορά, κατά ον Παύλο, βρίσκεται στο γεγονός ότι το να γίνεις ελεύθερος επιτυγχάνεται με το ν’ αγκαλιάσεις την ελευθερία που έχει κερδίσει ο Χριστός’    κατά τον Επίκτητο, η ελευθερία επιτυγχάνεται σαν μια βασανιστική αυτοαπελευθέρωσις με τη γνώσι, την διόρθωσι σφαλερών αντιλήψεων, με το τεχνητό κλείσιμο των ματιών μπροστά στη σκληρή πραγματικότητα.  Η χριστιανική ελευθερία είναι απελευθέρωσις απ’ το εγώ και σύνδεσις με τον Θεό (religio), η αυτόνομη ελευθερία της Στοάς και του μοντέρνου ανθρώπου είναι υποδούλωσις στο ίδιο αυτοκυρίαρχο, και όμως τόσο δυστυχισμένο, αυταρχικό, πλανερό εγώ.     

JOSEPH HOLZNER “ΠΑΥΛΟΣ” Εκδ. ΔΑΜΑΣΚΟΣ                                         

 

. . .  θα προσπαθήσω να κάνω μια σύνοψη.  Είπα πως η μόνη δυνατότητα σωτηρίας είναι να είμαστε μέλη του λαού του Θεού.  Επιτρέψτε μου αυτήν την απολυτότητα.  Δεν υπάρχει άλλος τρόπος σωτηρίας.  Και εννοείται πως  μιλάμε για σωτηρία υπαρκτική, σωτηρία της φύσεως, σωτηρία της υπάρξεως, και δεν μιλάμε για σωτηρία ηθική, που είναι θέμα άλλης τάξεως και δεν ξέρω πόσο μας ενδιαφέρει. Θα μπορούσε ενδεχομένως να μας ενδιαφέρει αν ο  σκοπός μας ήταν να περάσουμε τη ζωή μας ειρηνικά και όμορφα και να πεθάνουμε ειρηνικά και όμορφα.  Εάν όμως ζητάμε αυτή τη σωτηρία της υπάρξεως, δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ένταξή μας μέσα στην Εκκλησία.  Αυτή η φράση του αγίου  Κυπριανού, «extra Ecclesiam nulla salus» (εκτός Εκκλησίας ουδεμία σωτηρία), έχει σκανδαλίσει πάρα πολλούς, ιδίως ανθρώπους των φώτων, της διανόησης, ανθρώπους φιλελεύθερους και καλλιεργημένους, όπως τους αποκαλούμε.  Και όμως αυτή είναι η πραγματικότητα.  Από  μια άποψη οι άνθρωποι είναι δικαιολογημένοι να μην μπορούν και να μη θέλουν να δεχθούν αυτή την πραγματικότητα, γιατί στη Δύση η Εκκλησία έχει έναν  εντελώς άλλο χαρακτήρα.  Και δεν είναι μόνο στη Δύση που έχει άλλο χαρακτήρα. Γιατί όσο και αν προσπαθούμε κι εμείς να εννοήσουμε την  Εκκλησία ως σώμα Χριστού και τον εαυτό μας ως μέλος αυτού  του σώματος, δεν μας είναι εύκολο. Ίσως  διανοητικά, με το μυαλό μας, μπορούμε να κάνουμε τις αναγκαίες αφαιρέσεις και να πούμε δεν είναι αυτό η Εκκλησία, είναι το άλλο.  Αλλά στην πραγματικότητα και στην καθημερινότητα του βίου μας αντιμετωπίζουμε την Εκκλησία ως μια ετερότητα : η Εκκλησία και εγώ’ η Εκκλησία και εμείς.  Αυτή είναι η μεγάλη μας αδυναμία, λόγω και της αλλοιώσεως της διδασκαλίας των Πατέρων που έγινε στους τελευταίους αιώνες.  Χρειάζεται πολλή δουλειά και, θα τολμούσα να πω, χρειάζεται ένα πολύ μεγάλο άλμα για να φτάσουμε  να καταλάβουμε ότι είμαστε μέλη του λαού του Θεού, μέλη του σώματος του Χριστού, μέλη του σώματος της Εκκλησίας.

Δημήτρης Μαυρόπουλος, «ΔΙΕΡΧΟΜΕΝΟΙ ΔΙΑ ΤΟΥ ΝΑΟΥ»

 

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ (Ματθ. Δ’ 18-23)

Η ΠΡΟΣΚΛΗΣΙΣ

«Δεύτε οπίσω μου»

        Ο ιστορικός Ιώσηπος, σύγχρονος του Ιησού, δυσκολευόμενος να εισχωρήσει στο μυστήριο της θείας φυσιογνωμίας και να ερμηνεύσει  τις ενέργειες του Διδασκάλου της Τιβεριάδος, τον χαρακτηρίζει ως «παραδόξων έργων ποιητήν».

        Ασφαλώς δε «παράδοξα έργα» θα εφαίνοντο στον ιστορικό όχι μόνον τα  θαύματα, αλλά και όλες οι άλλες ενέργειες και πράξεις του Ραββί.  Γιατί, μήπως η σημερινή ενέργεια της εκλογής των στενών συνεργατών δεν φέρει όλα τα χαρακτηριστικά του παραδόξου και θαυμαστού;

        Παράδοξος ο τόπος. Παραδοξώτερος ο τρόπος. Θαυμαστό και παράδοξο το αποτέλεσμα της προσκλήσεως.

 

         Από πιο τόπο κάνει την επιλογή των οπαδών Του; Πού αναζητεί τούς άξιους επιτελείς, με  τους  οποίους θα καταστρώσει τα μεγαλεπήβολα σχέδια της παγκοσμίου αναμορφώσεως;

         Ασφαλώς κάποιο πνευματικό ίδρυμα θα πρέπει να του προμηθεύσει τους αντάξιους συνεργάτες.  Από καμμιά αριστοκρατική οικογένεια με τίτλους και ισχύ και περγαμηνές θα εκλέξει τους στενούς οπαδούς Του.

        Αλλά όχι. Τίποτε από αυτά. Ο «παραδόξων έργων ποιητής» απευθύνεται σήμερα σε τέσσερις ανίδεους ψαράδες, που  μοναδική τους ως τώρα ασχολία είχαν το ψάρεμα.. Τα φτωχά, λοιπόν, ακρογιάλια της Τιβεριάδος είναι ο τόπος, από τον οποίο αλιεύει τους οπαδούς του ο Ιησούς.  Και προστάζει να τον ακολουθήσουν τέσσερις καϊξήδες, που εκείνη τη στιγμή μπάλωναν τα σάπια και τρύπια από την πολύχρονη χρήσι δίχτυα τους.

        Είναι φανερό, πως ο Διδάσκαλος δεν ενδιαφέρει για το από που, αλλά για το ποιός θάναι ο προσκαλούμενος. Και δεν προσέχει στην τριμμέμη εξωτερική περιβολή, αλλά παρατηρεί στο ποιόν και στην ύφανσι του ψυχικού χιτώνος.

        Ξέρει, πως τα πολύτιμα μαργαριτάρια ανασύρονται συνήθως από κάποιο περιφρονημένο θαλάσσιο βυθό.  Και δεν αγνοεί, πως στα στενά σοκάκια αναπτύσσονται πολλές φορές οι πλατειές καρδιές.  Κι’ από τα ταπεινά υπόγεια αναπηδούν τα μεγάλα ηθικά αναστήματα, που εμπνέουν και πηδιλιουχούν το κοινωνικό σκάφος.

        Προς αυτούς, λοιπόν, τους φτωχούς και ασήμους και ακόμη τους ηθικώς ρυπαρούς και παραστρατημένους στρέφει την προσοχή του ο Ιησούς και αυτούς καλεί συνεργούς στο έργο του.

         Παράξεονος, λοιπόν, θάναι πάντα ο τόπος της εκλογής. Παραδοξώτερος όμως  ο τρόπος.

        Με ποιο τρόπο απευθύνει τη μεγάλη και τιμητική αυτή πρόσκλησι;  Με τον απλούστερο και ασφαλέστερο.  Με τον περιεργότερο, θάλεγε κανείς.  Δυό μόνον λέξεις είναι το περιεχόμενο της προσκλήσεως : «Δεύτε οπίσω μου» λέγει στους  απλοϊκούς ψαράδες.

        Δεν τους αναπτύσσει μεγαλεπήβολα προγράμματα, για να τους θαμπώσει. Δεν τους εκθέτει μελλοντικές  επιδιώξεις για να τους ελκύσει. Δεν σκορπίζει υποσχέσεις, για να τους συγκινήσει. Η πρόσκλησις είναι λιτή, λακωνική, απέριττη : «Δεύτε οπίσω μου».  Και η υπόσχεσις: Σκοτεινή και δυσνόητη : «Και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων». Θα σας κάμω, τους λέγει, ψαράδες ανθρώπων ! Τί παράδοξα λόγια ! Τί ακατανόητες επιδιώξεις ! Πόσο περίεργος ο τρόπος της προσκλήσεως !  Δεν είναι  πρόσκλησις, με λόγια πλούσια και φανταχτερά, ουδέ «εν πειθοίς ανθρωπίνης σοφίας λόγοις» όπως θα έγραφε ο Παύλος, αλλά δυό λέξεις σύντομες, χωρίς επεξήγηση και δίχως αιτιολογία.

        Δίκαια, λοιπός, ο Ιώσηπος τον εχαρακτήριζε ως «παραδόξων έργων ποιητήν».

        Παραδοξώτερο όμως όλων είναι το αποτέλεσμα της προσκλήσεως.

        «Οι δε ευθέως αφέντες το  πλοίον και τον πατέρα αυτών, ηκολούθησαν αυτώ». Να το αποτέλεσμα της προσκλήσεως. Θαυμαστό και απρόβλεπτο. Τα εγκαταλείπουν αμέσως όλα. Και  πλοίο και δίχτυα και πατέρα και οικογένεια  και ακολουθούν οπίσω του.

       Βέλος αληθινό στάθηκε η παράδοξη αυτή πρόσκλησις, που διεπέρασε τις απαλές καρδιές των παιδιών του Ιωνά και του Ζεβεδαίου και τους έκαμε να τιναχτούν όρθιοι, ηλεκτρισμένοι από έμπνευσι θεία.

       Ποιός ξέρει ποιες μυστικές χορδές της καρδιάς τους άγγιξε με το δοξάρι του θείου λόγου του ο Μέγας Σαγηνευτής της Τιβεριάδος !

       Ήταν ο ίδιος λόγος, που εγοήτευσε ως τώρα μύριες όσες καρδιές.  Κι’  έφερε λυγμούς. Κι’ απέσπασε δάκρυα. Και δημιούργησε θαυμαστές ηθικές αλλοιώσεις και ψυχικές μεταμορφώσεις.

       Ο απλούς, ο σύντομος, ο διειδυτικός, ο θαυματουργός λόγος του Ιησού ήταν εκείνος, που επέτυχε και επιτυγχάνει τα πιο παράδοξα αποτελέσματα.

       Από το ακρογιάλι της Τιβεριάδος ανέδειξε σήμερα έναν πυρφόρο Πέτρο κι’ έναν υψιπετή αετό, τον Ιωάννη.  Από το αισχρό τελώνιο αλιέυσε έναν Ευαγγελιστή, τον Ματθαίο.  Από τη Δαμασκό εκέρδισε ένα πελώριο πνευματικό ανάστημα’ τον Παύλο. Από τα βρωμερά υπόγεια της Αφροδίτης αφήρπασε μια έκλεκτή διάνοια’ τον φιλόσοφο Αυγουστίνο. Από την αποκαρδιωτική φυλακή του σκεπτικισμού και της αμφιβολίας ελύτρωσε  μια μεγαλοφυία’  τον Πασκάλ.  Και η προσκλητήρια φωνή του, μένει για κείνους, που θέλησαν να την ακούσουν, ρομφαία πύρινη, που λυτρώνει τις ψυχές από της αμαρτίας τον Γόρδιο δεσμό κι’ οδηγεί από τα σκοτάδια της απιστίας στο άπλετο φως της Χριστιανικής ζωής.

      Αλήθεια ! Πόσα «παράδοξα» και θαυμαστά θα συμβούν σ’ εκείνους, που θ’ ακούσουν την πρόσκλησι και θα εγκαταλείψουν «ευθέως» τα δίχτυα των παθών, για ν’ ακολουθήσουν οπίσω Του !

Κωνσταντίνου Κούρκουλα «ΚΟΓΧΥΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΙΒΕΡΙΑΔΑ»

 

        Η Εκκλησία δεν είναι διοίκηση, εν είναι οργάνωση, δεν είναι εξουσία, αλλά κοινωνία, συνομιλία, συνύπαρξη, συμβίωση, συνοδοιπορία, συμμετοχή, συνεύρεση, σύνοδος. Ούτε είναι αναγκαστικά Εκκλησία η χωρίς καμιά συνοχή συγκέντρωση ατόμων στο ναό. Η συγκέντρωση ατόμων στο ναό, μπορεί   μάλιστα συχνά να είναι κάθε άλλο παρά Εκκλησία.

        Στην Εκκλησία οι άνθρωποι μοιράζονται με τους άλλους τον εαυτό τους, το βίο τους, το χρόνο τους, τις ανησυχίες τους, τη δημιουργικότητά τους, τη χαρά τους, την ελπίδα τους, την πίστη τους.

        Στην Εκκλησία, ούτε υπακούουν πολλοί σε έναν ούτε δεν υπακούει κανείς σε κανένα, αλλά υπακούουν σε όλους.

       Δεν υπάρχει Εκκλησία εκεί που οι άνθρωποι φροντίζουν ο καθένας τον εαυτό του, εκεί που ο καθένας κρατάει τα αγαθά του, τη χαρά του, τη δύναμή του, την ελπίδα του, την πίστη του, την αρετή του για τον εαυτό του και δεν τη μοιράζεται με τους άλλους.

π. ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΦΑΡΟΣ

 

ΑΝΑΣΤΗΘΗΚΕ; (Πάσχα 2021)

 

Συγγραφέας: Μαρτζούχος π.Θεοδόσιος

Ξανάρχισε σε μας (και όχι μόνον) αυτό που στο παρελθόν ήταν άγχος και αγωνία και έρευνα (όπως και αν αυτή γινόταν... με ή χωρίς προκαταλήψεις δηλαδή) στον ευρωπαϊκό χώρο, για το πρόσωπο του Χριστού, και ειδικότερα για την Ανάστασή του. Αναστήθηκε ο Χριστός; Σίγουρα ο τάφος ήταν άδειος;

Παλαιότερα η λύση ήταν να αρνηθείς τον ίδιο τον Χριστό και συνεπαγωγικά να «εξαφανίσεις» το θέμα αν αναστήθηκε ή όχι. Σήμερα κάτι τέτοιο είναι κομμάτι δύσκολο και το... μποτιλιάρισμα γίνεται στην Ανάσταση. Όλα, λογικά αντέχονται. Η Ανάσταση όμως είναι μια λάβα που απαιτεί «να κάψει» τον παλαιό κόσμο. Κάποιοι δεν θέλουν να της το επιτρέψουν. Ο Χριστός, λένε, είναι χρήσιμος, όταν στηρίζει την προσωπική και κοινωνική μας ευρυθμία, όχι όμως όταν μας προτρέπει να... θάψουμε τους «νεκρούς» μας! Όπου «νεκροί», είναι αυτά πάνω στα οποία εμείς επενδύσαμε τις αξίες της ζωής μας: Χρήμα – αιώνια νεότητα – ασύδοτη ελευθερία – ΕΓΩ τελικά.

Ένας δάσκαλος (αν ήταν δάσκαλος) είναι πάντοτε ευπρόσδεκτος στους σκεπτόμενους ενήλικες. Ένας κοινωνικός επαναστάτης (αν ήταν κάτι τέτοιο) είναι ελπίδα στα καταπιεσμένα στρώματα της κοινωνίας. Ο Ιταλός φιλόσοφος Benedetto Groce, που δεν γίνεται να τον κατατάξουμε στους απολογητές του Χριστιανισμού, έγραψε: «Ο Χριστιανισμός υπήρξε η πιο μεγάλη επανάσταση, που έκανε ποτέ η ανθρωπότητα».

Ένας φιλόσοφος (που δεν ήταν) είναι προσθήκη εργασίας για homework σ’ αυτούς που τους αρέσει «λέγειν τί καινὸν καὶ ἀκούειν καινότερον», να λένε και να ακούνε νέες απόψεις, όπως οι αρχαίοι Αθηναίοι. Ακόμα και ένας θαυματουργός (αυτό ήταν, αλλά με όρους) είναι χρήσιμη κάλυψη των αναγκών του λαού, αδιάφορη παντελώς για όσους το μόνο που εμπιστεύονται είναι η πρόοδος της επιστήμης. (Σύγχρονος βέβαια μύθος αυτός της επιστήμης, αλλά οι μύθοι καταρρίπτονται εν της πράξει)

Όμως η Ανάσταση είναι... ανοικονόμητη. Αν έγινε πρέπει όλα να αλλάξουν. Να αναστηθούν. Δηλαδή να σηκωθούν από τέλμα που λιμνάζουν βουλιαγμένα σε ποικιλόχρωμες αμαρτίες, θεματολογικά ανάλογες. Σωματικές, ψυχικές, κοινωνικές.

Ας δούμε τα πράγματα με την σειρά. Όταν τελείωσε το δράμα του Χριστού με την Σταύρωση, γύρισε ο καθένας στον τόπο του! Ο Χριστός-Υιός στον Πατέρα, οι ψαράδες στα δίχτυα τους, οι γυναίκες στην κατάθλιψη που γεννιέται, όταν δεν ξέρουμε να χάνουμε.

Τα δίχτυα εκείνα που ήταν μισοσάπια από το νερό, ξεφτισμένα, τρύπια, χιλιομπαλωμένα, που τα είχαν εγκαταλείψει, χωρίς να γυρίσουν να τα κοιτάξουν ούτε αυτά ούτε τον πατέρα τους (οι υιοί Ζεβεδαίου) στην ακρογιαλιά της Τιβεριάδος, βρέθηκαν σε άλλα χέρια «συνετά και φρόνιμα», που τα αποθήκευσαν σε σίγουρο μέρος, γιατί ήξεραν πως «τα όνειρα διαρκούν λίγο και η πείνα κρατάει πολύ, όσο η ίδια η ζωή». Η γυναίκα του Πέτρου, ο πατέρας του Ιάκωβου και του Ιωάννη, ο αδερφός του Θωμά, φύλαξαν τις απόχες και τα δίχτυα με την ελπίδα ή μάλλον με βεβαιότητα, ότι εκείνοι που είχαν φύγει θα γύριζαν μια μέρα πίσω. Η Βασιλεία ίσως είναι ωραία, αλλά η λίμνη είναι γεμάτη ψάρια. Ενδιαφέρουσα η αγιότητα, αλλά ο άνθρωπος δεν ζει μονάχα με το πνεύμα. Ένα ψάρι στο πιάτο είναι σαφέστερο και προτιμότερο από μια θέση-θρόνο στον Ουρανό.

Τέλος πάντων, το σίγουρο είναι ότι πρέπει να αποδώσουμε στον καθένα ό,τι του ανήκει. Στην ιστορία ό,τι είναι ιστορία και στις θεωρίες, φιλοσοφικές ή μη, ό,τι προέρχεται από αυτές. Ο Χριστιανισμός έχει πεθάνει (κατά την γνώμη κάποιων) πολλές φορές, αλλά έχει αναστηθεί, γιατί έχει ένα Θεό... που ήξερε την έξοδο από τον τάφο!

Στην στιγμή της Αναστάσεώς του ο Χριστός δεν ήταν θεατός από κανέναν. Κανένας Ευαγγελιστής δεν αναφέρει με ποιο τρόπο βγήκε από τον τάφο. Ένας απ’ αυτούς μας κάνει γνωστό εμμέσως ότι η έξοδος από τον τάφο συνέβη χωρίς να μετακινηθεί η κυκλική πέτρα που έφραζε την είσοδο και χρειάστηκε άγγελος να την αποκυλίσει σαν άχρηστο πια αντικείμενο, αφού ο τάφος ήταν ήδη κενός. Όλοι, και οι τέσσερεις Ευαγγελιστές, μιλάνε για τον άδειο τάφο που βρήκαν οι γυναίκες (η Μητέρα Του και η παρέα της) και οι απόστολοι Πέτρος και Ιωάννης, τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής. Για ένα ορθάνοιχτο τάφο που είχε εγκαταλείψει ο Χριστός μετά την ταλαιπωρία των βασανιστηρίων της Σταυρώσεως και την «μουμιοποίηση» των περιτυλιγμάτων (μηδέ της κεφαλής εξαιρουμένης) και την περίχυση με ένα τεράστιο όγκο αρωμάτων. Η σκέψη για όσους ξέρουν τι σημαίνει ιουδαϊκή ταφή οδηγεί στην κλοπή. Ζωντανός να βγει από αυτά τα δεδομένα κάποιος αποκλείεται. Αυτό επικαλούνται και οι στρατιώτες... «τον έκλεψαν»...!

Είναι άθλια φαντασία το να ισχυριστούμε, ότι οι μαθητές, που ήταν σοκαρισμένοι από τον θάνατό Του, συμβιβαστήκανε μ’ αυτό, και προβάλλοντας αυτοί οι απλοϊκοί ψαράδες τις θρυμματισμένες ελπίδες τους στην οθόνη της φαντασίας, επινόησαν την ιδέα της Ανάστασης του Ιησού, σαν τρόπο αντιμετώπισης ενός ονείρου, που είχε συντριβεί με φρικτό τρόπο. Κάτι τέτοιο, που μπορεί κατ’ αρχάς να έχει μια ψυχολογική λογική βάση, δεν μπορεί να λειτουργήσει σαν σοβαρή ιστορία στον πρώτο αιώνα!! Υπήρξαν πολλά παρόμοια μεσσιανικά κινήματα στον εβραϊκό κόσμο σύγχρονα με την εποχή του Χριστού. Σε πολλές περιπτώσεις συνήθως ο αρχηγός πέθαινε με βίαιο τρόπο στα χέρια των αρχών. Σε καμία δεν ακούμε την παραμικρή αναφορά των απογοητευμένων οπαδών, που να ισχυρίζονται ότι ο ήρωάς τους είχε αναστηθεί από τους νεκρούς. Η ανάσταση, το ήξεραν καλύτερα από μας, δεν ήταν ιδιωτικό γεγονός. Περιλάμβανε ανθρώπινα σώματα. Έπρεπε να υπάρχει κάπου ένας άδειος τάφος. Ένας εβραίος επαναστάτης, του οποίου ο αρχηγός είχε εκτελεσθεί από τις αρχές και αυτός (ο οπαδός) είχε καταφέρει να δραπετεύσει είχε δύο επιλογές: ή να εγκαταλείψει την επανάσταση ή να βρει έναν άλλον ηγέτη. Βεβαίως οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν και τα δύο!

Ο ισχυρισμός όμως ότι ο αρχηγός - ηγέτης ήταν και πάλι ζωντανός δεν γίνεται να ήταν απλώς επιλογή.

Εκτός αν, φυσικά, ήταν όντως ζωντανός.

Η ιστορική υπόθεση για την Ανάσταση είναι ότι όλοι, εκτός από τους αποστόλους, είχαν κάθε πιθανό κίνητρο να δηλώσουν, τι είχαν κάνει με το σώμα, αν όντως κάτι είχε γίνει με αυτό. Οι απόστολοι ίσως έκλεψαν και έκρυψαν το σώμα, για να ανακοινώσουν ένα ψεύτικο θαύμα. Όμως είναι αδιανόητα δύσκολο να φανταστεί κανείς τους ανθρώπους αυτούς να βασανίζονται και να σκοτώνονται για την αλήθεια ενός θαύματος, το οποίο οι ίδιοι ήξεραν ότι ήταν ψεύτικο.

«Την τρίτη μέρα οι φίλοι του Χριστού, που έφτασαν το πρωί στο σημείο ταφής Του, βρήκαν τον τάφο άδειο και την πέτρα – θύρα πεταμένη. Με πολλά τεκμήρια συνειδητοποίησαν το νέο θαύμα! Αλλά ακόμα περισσότερο κατάλαβαν ότι ο κόσμος που ήξεραν είχε πεθάνει εκείνη την νύχτα. Αυτό που τώρα έβλεπαν ήταν η πρώτη μέρα μιας νέας δημιουργίας, με έναν "νέο ουρανό και μια νέα γη". Και σε μια εμφάνισή Του ως κηπουρού, ο Θεός περπάτησε ξανά στον δροσερό κήπο, όχι πλέον το βράδυ (όπως παληά τότε) αλλά την αυγή» (C. K. Chesterton).

Ανάσταση λοιπόν είναι η δυνατότητα που μας δίνει ο Χριστός να ξαναρχίσουμε την σχέση από την αρχή, από την αυγή. Ας μη μείνουμε στους τύπους και τα έθιμα.

Το φως της Αναστάσεως του Χριστού αυγάζει. Aς «ανοίξουμε τα μάτια μας» δημιουργώντας μια υπαρξιακή σχέση μ’ Αυτόν, που είναι η όντως Ζωή, ώστε να ζήσουμε πραγματικά.

Καλή Ανάσταση

Με ευχές πασχάλιες

O εφημέριός σας

π. Θεοδόσιος

ΠΗΓΗ:enoriako.info/ Κατηγορία: Κήρυγμα / Μεγάλη Σαρακοστή

 Μαρτζούχος π.Θεοδόσιος , Ανάσταση , πίστη Χριστιανών , Πάσχα , σχέσεις με τον Θεό , πίστη στον Χριστό , Μεγάλη Σαρακοστή , αλλαγή καρδιάς , απόστολοι , Μ.Εβδομάδα (γενικά)