Μεγάλη Σαρακοστή δηλαδή: Τι, ποιον και πόσο αγαπώ

Μάρτιος 2013  

Αγαπητοί ενορίτες

Ξαναρχίσαμε την περίοδο προετοιμασίας για το Πάσχα, που ονομάζουμε Σαρακοστή από τον αριθμό των ημερών και Μεγάλη από τον μεγαλύτερο κόπο που υπονοεί.

Αρχίζει την Καθαρή Δευτέρα και τελειώνει το Σάββατο του Λαζάρου. Η Κυριακή των Βαΐων, που ακολουθεί, θεωρείται ανεξάρτητη Δεσποτική (του Δεσπότου Χριστού δηλαδή) εορτή και εξ αυτού έχει κατάλυση ψαριού. Η Μεγάλη Εβδομάδα έχει την δική της νηστεία για τα εορταζόμενα κάθε ημέρα πρόσωπα και για τα περιστατικά της ζωής και πορείας του Χριστού προς τον Σταυρό.

Σ᾿ αυτό το διάστημα η Εκκλησία του Χριστού (δηλαδή εμείς οι χριστιανοί) νηστεύει. Δηλαδή απέχει από τροφές με πρωτεΐνες και λιπίδια, που κρατούν το σώμα σε ένταση κάθε μορφής. Χρησιμοποιεί τροφές με λιγότερες πρωτεΐνες και χωρίς λιπίδια, προκειμένου ο κάθε χριστιανός να έχει ευκολότερο έλεγχο των σωματικών και, κατ᾿ επέκταση, των ψυχικών λειτουργιών του, αφού πλέον όλοι γνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος είναι ψυχοσωματική οντότητα με αλληλεπίδραση των δύο του στοιχείων, του ψυχικού και του σωματικού.

Από την αρχή της ιστορικής της ύπαρξης, η Εκκλησία έτσι πορευόταν. Στην εποχή μας την στάση της την επιβεβαιώνουν και τα πορίσματα της ψυχανάλυσης και της ψυχιατρικής όσον αφορά: Τι σημαίνει κατανάλωση; Πώς λειτουργεί μέσα μου; Τι είναι η χρήση της ύλης για την αυτοεπιβεβαίωσή μου; Καταναλώνω άρα υπάρχω! Όλα είναι δικά μου! Θα τσακίσω όποιον γίνεται εμπόδιο στην ικανοποίησή μου… κλπ… κλπ…

Η Εκκλησία γνωρίζοντας ουσιαστικά το τι είναι ο άνθρωπος και το ότι έχουμεένα εαυτό και με αυτόν αντιμετωπίζουμε και στεκόμαστε απέναντι σε όλα, από τον Θεό μέχρι τους αδελφούς μας και τα πράγματα, όρισε την νηστεία ως τρόπο και φάρμακο θεραπείας από τον εαυτουλισμό στον οποίο ατυχώς είμαστε βυθισμένοι. Την νηστεία δεν την έχει απαίτηση και ανάγκη ο Χριστός. Δεν την χρειάζεται για να μας αγαπά, σαν καλά παιδιά. Εμείς χρειαζόμαστε την νηστεία για να αγαπάμε και Αυτόν και τους αδελφούς μας. Αν δεν μάθουμε να λέμε όχι στον εαυτό μας, δεν πρόκειται ποτέ να έχουμε και να δείξουμε αγάπη σε άλλον εκτός του εαυτού μας, όποιος και αν είναι αυτός ο άλλος. Η αγάπη του αίματος και η αγάπη από δεσμεύσεις συγγενικές, είναι τόσο εύθραυστες ώστε το παράδειγμα της Μήδειας και η παροιμία για το βαθειά βγαλμένο μάτι από τον αδελφό, κάνει άχρηστη κάθε επεξήγηση.

Δόξα τῷ Θεῷ, καμμία μητέρα δεν θα γίνει Μήδεια και με τους συγγενείς έχουμε καλές σχέσεις, όμως το ζητούμενο είναι μια αγάπη, που "φαίνεται" στην ατμόσφαιρα της σχέσης πρώτα και στην συνέχεια στον τρόπο αντιμετώπισης τυχόν πειρασμού (αρρώστια-κατάκοιτος). Φυσικά ένα τόσο δύσκολο μάθημα όπως η Σταυρική αγάπη του Χριστού, δεν είναι υπόθεση μιας προσπάθειας "ἅπαξ", αλλά στάση ζωής. Γι᾿ αυτό σ᾿ όλη την διάρκεια του χρόνου κάθε Τετάρτη και Παρασκευή (μέρες της προδοσίας και της Σταυρώσεως του Χριστού, όχι κάποιες τυχαίες της εβδομάδας) οι Χριστιανοί νηστεύουν μαζί με την Εκκλησία τους, κάνοντας το άθλημα της αυτοπαραίτησης από απαιτήσεις, χάριν της αγάπης του Χριστού, ο Οποίος αγαπώντας μας σταυρώθηκε, ώστε να μάθουμε να αγαπάμε. Πρώτα Εκείνον και μετά τους δικούς Του. Πρώτα τον Χριστό και μετά τους αδελφούς. Φυσικά έχοντας ένα εαυτό, η αγάπη όταν υπάρξει θα "λειτουργεί" αυτονόητα προς όλους.

Είναι βαθειά ριζωμένος ο εγωιστικός εαυτουλισμός μέσα μας και χρειάζεται κόπο συνδυασμένο ώστε, κάποτε, με την βοήθεια του Χριστού να μπορέσουμε να "ανασάνουμε" από αυτήν… την γλυκειά αυταπάτη.

Η αποχή από τις αρτύσιμες τροφές και το λάδι πρέπει να συνδυαστεί ως θεμελιακή βάση καλής διάθεσης και φιλανθρωπίας και όχι ως αυτοκαταξίωση σε μια άθλια κακοποίηση και… μεταποίηση του φαρμάκου της νηστείας σε φαρμάκι δηλητηριώδους εγωιστικής αυτοκατοχύρωσης. Σε φαρισαϊκή… αυτεπιβεβαίωση… "δεν είμαι όπως οι άλλοι άνθρωποι, όπως και αυτός εδώ ο τελώνης"!

Σε όλους τους δρόμους υπάρχουν κίνδυνοι κατολίσθησης και φίδια που ελλοχεύουν στα μονοπάτια. Η σύνεση του οδοιπόρου είναι να έχει ανοιχτά μάτια (του έσω ανθρώπου με την εξομολόγηση) και να αγαπά τον ευθύ δρόμο του Χριστού και όχι τα "σκολιά και διεστραμμένα" μονοπάτια του εχθρού.

Όλη αυτή η περίοδος, αδελφοί μου, μας ανοίγεται ως δυνατότητα ανανέωσης βαθύτερης συνειδητοποίησης και άσκησης του κόπου ελευθερίας (με την νηστεία και την προσευχή, που δεν είναι θρησκευτικά καθήκοντα, αλλά εκφράσεις αγάπης) από τον εαυτό μας, για να συναντήσουμε τον Χριστό και τους αδελφούς μας. Κάθε Τετάρτη η ολοήμερη προσδοκία της μετάληψης του Σώματος του Χριστού στην βραδινή Προηγιασμένη. Κάθε Παρασκευή η χαρά των Χαιρετισμών της Παναγίας Μητέρας μας. Κάθε Κυριακή η συνάντηση με τον Αναστημένο Χριστό στο τραπέζι, που Αυτός παραθέτει στα παιδιά Του.

Σε μας μένει η ειλικρινής ανταπόκριση και η εκζήτηση της συγχώρεσης και της αγάπης Του. Εκείνος δεν κουράζεται να περιμένει να συγχωρεί και να αγαπά. Εμείς, πολλές φορές κουρασμένοι, αγανακτούμε από τον εαυτό μας και απομακρυνόμαστε.

Τώρα είναι "καιρός εὐπρόσδεκτος καί ἡμέρα σωτηρίας". Ας αφήσουμε τα ἐργα του σκότους (τον εγωιστικό αυτοεγκλεισμό μας δηλαδή) και ας ενδυθούμε τα "όπλα" τους φωτός (τον τρόπο σκέψεως και ζωής του Χριστού δηλαδή) όπως υποσχεθήκαμε στο Βάπτισμά μας.

Καλή Σαρακοστή. Εύχομαι δυναμική και ειλικρινή πορεία αγάπης.

                                         Με αγάπη και ευχές

                                             ο εφημέριός σας,

                                               π. Θεοδόσιος

ΠΗΓΗ: enoriako.info/Category: Μενού / Κήρυγμα Εορτών

 Ο Θεός και το αληθινό εγώ

Είμαστε ανθρώπινα όντα και έχουμε να κάνουμε με ανθρώπινα προβλήματα. Το μόνο πρόβλημα με το οποίο δεν ασχολούνται πολλοί είναι ακριβώς αυτό της ανθρώπινης κλήσεως. Το υποδεικνύει μια μικρή φράση του Camus: «Ο άνθρωπος είναι το μόνο δημιούργημα που αρνείται να είναι αυτό που είναι». Τούτο καθιστά αισθητή την κατάσταση του ανθρώπου μέσα στο σύμπαν, κατάσταση εντελώς ιδιαίτερη, μοναδική.

Γεννηθήκαμε χωρίς να το θελήσουμε. Δεν διαλέξαμε τους γονείς μας, ούτε τη χώρα μας, ούτε τη φυλή μας, ούτε την εποχή μας, ούτε το φύλο μας, ούτε τη θρησκεία μας. Όλα αυτά μας τα έβαλαν στην κούνια και μας τα επέβαλαν. Κατ’ αρχήν ο άνθρωπος είναι ένα ον προκατασκευασμένο, τόσο μέσα στο φυσικό του κόσμο, με το νευρικό σύστημα, την κυκλοφορία του αίματος κλπ, όσο και μέσα στον ηθικό, ψυχικό, συναισθηματικό του κόσμο… Όταν αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε τον εαυτό μας, υπήρχε μέσα μας ένα πλήθος πραγμάτων αποτεθειμένων πριν τη γέννησή μας και παρορμήσεις, εντυπώσεις από την πρώτη παιδική ηλικία, που δεν μπορούν να σβηστούν.

Μας πέταξαν μέσα στη ζωή σαν ένα δέμα πεταμένο σε μια αποβάθρα σταθμού, με μία ετικέτα, έναν αριθμό και, από αυτή την άποψη, βρισκόμαστε στην ίδια κατάσταση με όλα τα ζώα, τα φυτά, τα ορυκτά, με όλα τα στοιχεία του σύμπαντος. Μόνο που αυτά τα στοιχεία δέχονται παθητικά τη ζωή τους. Είναι αιχμαλωτισμένα στη βιολογία τους.

Αντιθέτως, ο άνθρωπος, κάποια μέρα συνειδητοποιεί την ύπαρξη του και μπορεί ν’ αναρωτιέται γύρω από τη ζωή του, να την αμφισβητεί, να την αρνείται, να την κρίνει… Ό, τι συνιστά το μυστήριο του ανθρώπου, την μοναδικότητά του, είναι το γεγονός ότι δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με την προκατασκευασμένη ζωή που του δόθηκε. Η βιολογία του είναι ανοικτή: Δεν μπορεί να μένει ανεύθυνος. Ναι μεν προκατασκευασμένος ο άνθρωπος, ωστόσο έχει να κάνει μια επιλογή, ν’ αναλάβει μια ευθύνη. Οφείλει να προσθέσει σ’ αυτό που έχει από τότε που γεννήθηκε κάτι το οποίο δεν έχει ακόμα και που δεν δίνεται εκ γενετής. Οφείλει να γίνει ένας άνθρωπος διαφορετικός απ’ ό,τι είναι.

Ο άνθρωπος προσδιορίζεται με βάση ό,τι δεν προέρχεται εκ γενετής. Πρέπει να δημιουργήσει μόνος του ό,τι τον καθιστά άνθρωπο. Η πνευματικότητα ορίζεται, διαπιστώνεται, δοκιμάζεται με βάση το σημείο όπου ανακαλύπτουμε ότι δεν μπορούμε να παραμένουμε στην κατάσταση που έχει την προέλευσή της στη γέννησή μας, αλλά πρέπει να περάσουμε μέσα από την αναγέννηση για την οποία έκανε λόγο ο Ιησούς στο Νικόδημο.

Μπορούμε να μιλάμε επ’ αόριστον για τον μαρξισμό, χωρίς να τα βγάλουμε πέρα, αν δεν ξεκινήσουμε απ’ αυτήν την αρχή: Ο άνθρωπος είναι μεν περιορισμένος, όμως δεν μπορεί να παραμένει σ’ αυτό που τον έκανε η γέννησή του. Η πραγματική ανθρώπινη ιδιότητά του είναι η δημιουργία. Αυτό που γοητεύει στον μαρξισμό είναι το γεγονός ότι θέλει να διδάξει στον άνθρωπο την αυτοδημιουργία. Ωστόσο, μόνο το Ευαγγέλιο δίνει τη λύση στο πρόβλημα.

Ο κομμουνισμός δεν αντιτίθεται στο Ευαγγέλιο όταν θεσπίζει την κοινή ζωή, αλλά αποκαλύπτει την αδυναμία του όταν πρόκειται να συγκροτήσει την προσωπικότητα. Ο Στάλιν απαλλάχθηκε από τους αντιπάλους του φορτώνοντάς τους με όλες τις αποτυχίες του συστήματος. Γιατί δεν υπάρχει πιο δύσκολο πράγμα για τον άνθρωπο από το να βρει ποιος πρέπει να είναι. Ο ίδιος ο Λένιν, τόσο διαφανής, τόσο ανιδιοτελής, δεν τολμούσε να διαβεβαιώσει ότι η επανάσταση θα επιτύγχανε, ότι ο άνθρωπος θα έκανε κάθε δυνατή προσπάθεια, χωρίς να τον εξαναγκάζουν… Αλλά χρειαζόταν να γίνει αρχή με εξαναγκασμό, ελπίζοντας ότι θα οδηγηθεί στην τέλεια ζωή. Ο σημερινός άνθρωπος θυσιαζόταν εν όψει ενός υποθετικού μέλλοντος. Η επαφή με τη Δύση, οι δυσκολίες με την Κίνα δείχνουν ότι ο κομμουνισμός είναι λιγότερο από ποτέ βέβαιος για την πορεία του.

Ο Πλάτων, μέσα στη μεγάλη του σοφία, ο Πλάτων ο στοχαστικός, η μεγαλύτερη μορφή της αρχαίας Ελλάδος, δεν κατάφερε να αποδώσει στον άνθρωπο όλο το μεγαλείο του. Έβλεπε το ιδανικό της Πολιτείας, όπου έπρεπε τα πάντα να εναρμονίζονται, και υπέβαλλε τον πολίτη στη δικτατορία των φιλοσόφων, οι οποίοι όφειλαν να μάθουν στους ανθρώπους αυτό που θα μπορούσαν να είχαν μάθει από μόνοι τους στοχαζόμενοι.

Στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η επίδραση της οποίας υπήρξε αξιόλογη, καθώς βιούμε ακόμα ρωμαϊκούς θεσμούς, βλέπουμε πάλι τον άνθρωπο να θυσιάζεται για την ελπίδα ενός κοινού καλού. Ο Μάρκος Αυρήλιος, που κάθε ημέρα εξέταζε τη συνείδησή του, εξεδήλωνε μια λυσσώδη αντίθεση απέναντι στους χριστιανούς, γιατί εκείνοι αρνούνταν την λατρεία της Αυτοκρατορίας και του Αυτοκράτορα.

Ούτε και η Γαλλική Επανάσταση κατάφερε να λύσει το ανθρώπινο πρόβλημα, καθώς έδωσε τον ορισμό της ελευθερίας ως δυνατότητα του ανθρώπου να κάνει τα πάντα… με την προϋπόθεση ότι δεν θα καταπατήσει την ελευθερία του άλλου. Δηλαδή, είναι σαν να λέμε ότι όλα επιτρέπονται … εκτός από αυτά που οδηγούν στην φυλακή! Όσο η ιδιωτική ζωή είναι άτακτη, η κοινωνία δεν μπορεί να αποπνέει αρετή και, εκεί που θεωρούσε κανείς τον εαυτόν του για πολιτισμένο, καταλήγουμε σε ένα πραγματικό μακελειό.

Ο Χριστιανισμός δεν είναι μονοπώλιο. Όλος ο κόσμος έχει δικαίωμα στο Ευαγγέλιο. Πρέπει λοιπόν να θέσουμε το ανθρώπινο πρόβλημα για όλους τους ανθρώπους που δεν είναι Χριστιανοί, αλλά έχουν δικαίωμα να γίνουν. Θα έπρεπε, όταν ο κοινός άνθρωπος μπαίνει σε μια εκκλησία, να ακούει έναν λόγο που θα αγγίζει την ρίζα των προβλημάτων του ως ανθρώπου. Αυτό που προκαλεί, που παθιάζει τον σύγχρονο άνθρωπο, είναι η κλήση στην αξιοπρέπεια, στο ανθρώπινο μεγαλείο. Η πραγματική αποαποικιοποίηση, προϋποθέτει αυτήν την θέληση για τον καθένα να είναι μια πηγή, μια αρχή, ένα ξεκίνημα, μία αξιοπρέπεια, ένας δημιουργός…

Αυτό που καθιστά τραγική την ανθρώπινη κατάσταση είναι ότι ο άνθρωπος συναισθάνεται πολύ καλά αυτό που δεν είναι, αλλά αντιλαμβάνεται πολύ δύσκολα αυτό που οφείλει να είναι. Καθένας ζητάει να πιστέψει στην σπουδαιότητα της ζωής του, αλλά η πλειοψηφία των ανθρώπων δεν ξέρει σε τι συνίσταται αυτή η αξιοπρέπεια που θέλει να υπερασπιστεί.

Πιστός δεν είναι εκείνος που θέλει να του βάλουν στο κεφάλι αυτό που πρέπει να πιστεύει· έχω πίστη σημαίνει δίνω την καρδιά μου σε κάποιο το φως, γιατί ανακάλυψα ότι αυτό είναι που δίνει μια λύση στο ανθρώπινο πρόβλημα.

Ο άνθρωπος λοιπόν καλείται να προκαλέσει μέσα του μια διάσταση, η οποία δεν υπήρχε στην προκατασκευασμένη του ύπαρξη· να εμφανίσει μέσα του, πέρα από όλα όσα έλαβε κατά τη γέννησή του, μια πραγματικότητα που τον καθιστά πηγή πρωταρχική, δημιουργική.

Πρέπει να δει τι περιλαμβάνει από αναζητήσεις και απατήσεις αυτό το δρομολόγιο προς τον ίδιο του τον εαυτό, προς τον άνθρωπο που οφείλει να γίνει· και που αποτελεί όλο το ανθρώπινο πρόβλημα.

Αυτό το σημείο αφετηρίας θεσπίζει μια επικοινωνία ανάμεσα σε όλους τους ανθρώπους, που όλοι τους πρέπει να γίνουν μια πηγή, μια αρχή· να συνειδητοποιήσουν ότι η κλήση τους είναι να αυτοδημιουργηθούν μέσα στις διαστάσεις που φτιάχνουν από τον καθένα τους ένα πρόσωπο. Όταν μια γυναίκα παντρεύεται, επιχειρεί μια δημιουργία. Το «ναι» της είναι αυτό που χτίζει το σπίτι. Το σπίτι δεν συγκροτείται από τους τοίχους και τα μαγειρικά σκεύη, αλλά από το πρόσωπο, την παρουσία της μητέρας. Η υπέροχη πραγματικότητα της οικογένειας βασίζεται στο «ναι» της συζύγου. Αυτό το «ναι» γεννά μια κοινωνική πραγματικότητα που δεν υπήρχε ακόμα. Όπως το «ναι» της συζύγου δημιουργεί το σπίτι, το «ναι» που προέρχεται από το βαθύτερο είναι μας δημιουργεί το ανθρώπινο ποιόν μας.

Αυτές οι προοπτικές δίνουν όλη την έκταση της φράσεως τουCamus: «Ο άνθρωπος είναι το μόνο δημιούργημα που αρνείται να είναι αυτό που είναι» Ο επιστήμων αρνείται να δεχθεί το σύμπαν σαν ένα πράγμα ακαθόριστο που του επιβάλλεται. Διαβάζουμε στο «οι καμπάνες του Ναγκασάκι» (Paul Nagai, Les cloches de Nagasaki) την αντίδραση των Ιαπώνων επιστημόνων, οι οποίοι αφότου κατάλαβαν ότι επρόκειτο για την ατομική βόμβα, αναρωτήθηκαν αμέσως πως άλλοι επιστήμονες είχαν πραγματοποιήσει αυτήν την κολοσσιαία επιστημονική επιτυχία: «Έτσι λοιπόν, ειδικοί και ερευνητές, ήμασταν εμείς οι ίδιοι θύματα της βόμβας. Της είχαμε χρησιμεύσει για πειραματόζωα και βρισκόμασταν τώρα σε καλή σειρά για να παρατηρούμε τα μετέπειτα αποτελέσματά της πάνω στα θύματα. Κάτω από τον πόνο, τον θυμό και την έντονη μεταμέλεια της ήττας, να που αναγεννιόταν στην καρδιά μας ένας βαθύς πόθος για αναζήτηση της αλήθειας. Ανάμεσα στα ερείπια της ρημαγμένης πόλης, ξαναζωντάνευε μέσα μας λίγο-λίγο το επιστημονικό δαιμόνιο».

Αυτοί οι Ιάπωνες επιστήμονες δέχτηκαν λοιπόν την ήττα ηθελημένα, όχι υπό πίεση αλλά συνειδητά. Αυτή η άρνηση της αποδοχής του σύμπαντος, όπως η άρνηση κάποιων καθιερωμένων δομών να βρεθεί κάποια καλύτερή τους, πρέπει να μας οδηγήσει να ανακαλύψουμε την διαδρομή που θα μας πάει σ’ αυτό που οφείλουμε να γίνουμε.

Το Ευαγγέλιο απαντάει ουσιωδώς σ’ αυτές τις ανησυχίες. Φωτίζει μ’ ένα τρόπο μοναδικό το πρόβλημα του ανθρώπου. Και μόνο Αυτό φωτίζει τέλεια. Και μόνο Αυτό δίνει λύσεις. Μια απομόνωση για περισυλλογή μπορεί να μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε τη δημιουργική μας κλήση για να εργαστούμε να την πραγματοποιήσουμε με πλήρη μεγαλοψυχία.

Τι κατέστησε τον Πάπα Ιωάννη 23ο έναν ασύγκριτα σπουδαίο άνθρωπο, και τον θάνατό του παγκόσμιο πένθος; Γιατί Σοβιετικοί και Κουβανοί, άθεοι και μη Χριστιανοί συγκινήθηκαν τόσο; Γιατί η εφημερίδα Paris Match μπόρεσε κι έβαλε τίτλο: «Ο θάνατος του πολυαγαπημένου Πάπα»; Πολύ απλά, επειδή ο Ιωάννης ο 23ος εμφανίστηκε ως άνθρωπος ανάμεσα σε ανθρώπους. Δεν εμφανίστηκε ως η κορυφή, ο αρχηγός της εκκλησίας, ή πάλι σαν ένας καθολικός, αλλά ως ένας άνθρωπος που ξεχνούσε τον εαυτό του και κοίταζε τους άλλους. Γι’ αυτόν τον λόγο, τον αγάπησε με μια αγάπη άνευ όρων, και τον έκλαψαν με τόση ειλικρίνεια. Η στάση του, η γενναιοδωρία στη ζωή του, η ποιότητα της καρδιάς του ήταν στη γραμμή της καθολικότητας του ανθρωπίνου γένους. Η καλοσύνη του δεν έκανε διακρίσεις και συγκινούσε και εξύψωνε καθένα. Όταν η χριστιανική μαρτυρία φτάνει στη ρίζα της υπάρξεως, αγκαλιάζει τον άνθρωπο όπως είναι, μέσα στο σεβασμό και την αγάπη, είναι αμέσως κατανοητός. Πρέπει να διεισδύσουμε σε ολόκληρο το ανθρώπινο πρόβλημα, για να συνομιλήσουμε με όλα τα αδέλφια μας τους ανθρώπους.

Θα προσπαθήσουμε λοιπόν να ξανασκεφθούμε το Ευαγγέλιο, για να αγγίξουμε τον άνθρωπο με ακρίβεια σε όλη την ανθρώπινή του διάσταση. Δεν είμαστε εδώ για άνεση της ψυχής μας, αλλά για τους άλλους. Ο οικουμενισμός δεν είναι η «ένωση των Χριστιανών» αλλά η ένωση των ανθρώπων, καθώς ο Χριστιανός είναι εκείνος που αναλαμβάνει όλη την ανθρωπότητα υπό την προστασία του. Έτσι, θ’ ακούσουμε τον Κύριο, για να σπάσουμε τα στενά πλαίσια του λογισμού μας και να ακούσουμε το Ευαγγέλιό Του, αιώνιο στην προέλευσή του αλλά σύγχρονο στην έκφρασή Του.

Η χριστιανική λύση είναι η μόνη λύση στο ανθρώπινο πρόβλημα. Δεν το λέμε επειδή είμαστε χριστιανοί, αλλά επειδή μόνο ο Χριστός άγγιξε τον άνθρωπο στο μεγαλύτερο βάθος του, δίνοντάς του ένα ατελείωτο μεγαλείο μέσα στην τέλεια ταπείνωση.

Το πιο φωτεινό παράδειγμα της χριστιανικής λύσης μας δόθηκε από τον άγιο Αυγουστίνο, σ’ ένα ασύγκριτο πλαίσιο. Στις «Εξομολογήσεις» του διαβάζουμε ότι η πορεία της ζωής και της σκέψεώς του είναι η άνθηση της Θείας Χάριτος, η οποία τον έριξε μέσα στην αγάπη. Με λίγες λέξεις ασυγκρίτου απλότητος, χωρίς τίποτα τυπικό, εκφράζει την ουσία: «Πόσο αργά Σ’ αγάπησα, Ωραιότητα, τόσο παλιά και τόσο νέα! Πόσο αργά Σ’ αγάπησα! Ήσουν εντός μου, κι εγώ ήμουν εκτός. Εκεί Σε αναζητούσα. Στις μορφές των πλασμάτων Σου, ο άμορφος εγώ, την ομορφιά κυνηγούσα. Ήσουν μαζί μου και δεν ήμουν μαζί Σου, γιατί μακριά Σου με κρατούσαν οι ομορφιές, που θα ήταν ανύπαρκτες αν μέσα σου δεν υπήρχαν. Όμως, εσύ με κάλεσες, με φώναξες, και βρήκα την ακοή μου. Έλαμψες και άστραψες και είδα το φως μου. Το άρωμά Σου σκόρπισες και το ανέπνευσα. Το πνεύμα μου Σε αγκάλιασε και Σε γεύτηκα, πείνασα για Σένα, δίψασα για Σένα. Με άγγιξες και λαμπάδιασα για την ειρήνη Σου» (Εξομολογήσεις, 1. Χ,27).

Κάθε μεταστροφή είναι σαν ένα πέρασμα από έξω προς τα μέσα. Μέχρι τη στιγμή της μεταστροφής του, ο Αυγουστίνος είχε ζήσει προς τα έξω, και ο Θεός τον κάνει ν’ αποκτήσει οικειότητα μαζί Του. Φωτίζει την ψυχή του και τον βοηθάει να καταλάβει την αξία του. Ο Αυγουστίνος ήταν δούλος του σώματός του, ένα κομμάτι κόσμος. Δεν ήταν παρά το αποτέλεσμα των ενστίκτων του, ένα ον προκατασκευασμένο… Και συνειδητοποιεί την αξία του, το γεγονός ότι εκλήθη να γίνει πηγή, αρχή, δημιουργική ύπαρξη, καθώς βρίσκεται σε επικοινωνία με μια Παρουσία, η Οποία τον γεμίζει. Αυτή η Παρουσία έκανε να αναβλύσει μέσα του μια πηγή αγνώστου ζωής, και έγινε ο εαυτός του, εκεί που δεν ήταν παρά ένα αποτέλεσμα. Πίστευε ότι ήταν ο εαυτός του, γοητευόταν με τα λόγια, καταλαβαίνει ξαφνικά ότι η αληθινή ζωή είναι αλλού. Μέσα από αυτήν την Παρουσία, η Οποία τον πληροί, τον φωτίζει, τον απελευθερώνει, αποκτούν γνησιότητα το «εγώ», ο «εαυτός» του και τον καθιστούν ένα πρόσωπο δημιουργικό.

Η χριστιανική λοιπόν λύση στο ανθρώπινο πρόβλημα βρίσκεται μέσα μας. Αν αρνούμαστε να είμαστε αντικείμενο, όργανο, μηχανή είναι γιατί η δράση μας, για να είναι δική μας, πρέπει να πηγάζει από εμάς, γιατί πρέπει να έχουμε την πρωτοβουλία της δράσεώς μας. Πρόκειται για κάτι εσωτερικό, μεταφυσικό, το οποίο θέλει να δηλώσει ανεξαρτησία απέναντι σε κάθε μίασμα που θα μας έκανε πράγματα, αντικείμενα. Αυτό το εσωτερικό στοιχείο είναι μια δύναμη πρωτοβουλίας, μια απαίτηση με δημιουργική ισχύ. Δεν εμφανίζεται παρά μόνο μέσα σ’ ένα διάλογο με Κάποιον ο Οποίος είναι ήδη πάντοτε εκεί, εν αναμονή σιωπηλή, και το συνειδητοποιούμε μόνο όταν πραγματοποιηθεί η συνάντηση.

Ο άνθρωπος καλείται να γίνει δημιουργικός όχι στηριζόμενος γερά στον εαυτό του, με μια τιτάνια προσπάθεια που θα κατέληγε στην τρέλα, αλλά μέσα από την εγκατάλειψη στην αγάπη. Ο άνθρωπος δεν ζει μόνος. Η μοναξιά του έχει ζωή και είναι γόνιμη, όσο μετατρέπεται σε ένα διάλογο, που δημιουργεί από τον άνθρωπο μια αξία. Ένα διάλογο φωτός και αγάπης, που προκαλεί με μόνη την παρουσία του σπέρματα ελευθερίας. Οι άγιοι, που είναι οι πραγματικά σπουδαίοι, απελευθερώθηκαν από τους εαυτούς τους και μπορούν να μας απαλλάξουν από τους εαυτούς μας.

Το μεγαλείο του Χριστιανού βρίσκεται σε αυτόν τον ίδιο. Κατασκευάζοντας φράγματα, γιγαντιαία εργοστάσια -ακόμα κι αν πρόκειται για κάτι αξιοθαύμαστο!- δεν θα φτιαχθούν άνθρωποι. Ο άνθρωπος γεννιέται όταν δεν οφείλει πια τίποτα σε εξωτερικές συνθήκες που τον επηρέασαν. Η μεταστροφή του Αγίου Αυγουστίνου, που είναι αντιπροσωπευτικό παράδειγμα κάθε μεταστροφής, προϋποθέτει ένα ριζικό εξαγνισμό, ο οποίος αποτελεί μια πλήρη προσφορά. Ό,τι αντιτίθεται στο μεγαλείο του ανθρώπου είναι το γεγονός ότι θα είμαστε γαντζωμένοι στο προκατασκευασμένο «εγώ», το οποίο δεν είναι αυτό που είμαστε εμείς. Μας χαρακτηρίζει η στειρότητα του Ναρκίσσου, που ρίχνεται μέσα σ’ ένα έλος για να ανταμώσει με την ομορφιά του, της οποίας είδε την εικόνα, ωραιότερη παρά ποτέ.

Αυτό που σώζει τον Αυγουστίνο -και θα σώσει και εμάς- είναι ότι ανακαλύπτει στο βαθύτερο είναι του Κάποιον στον Οποίον αφιερώνεται. Δίνεται μέσα σ’ έναν εξαγνισμό που φθάνει στις ρίζες της υπάρξεώς του. Ανακαλύπτει μια Παρουσία αγάπης και μεγαλοψυχίας, η «σιωπηλή μουσική» για την οποία μιλάει ο άγιος Ιωάννης του Σταυρού, που προσφέρει έναν ατέλειωτο χώρο στην ελευθερία του.

Ελευθερία είναι ακριβώς η δύναμη της αυτοπροσφοράς. Κανένας φιλόσοφος δεν κατόρθωσε να δώσει έναν παρόμοιο ορισμό, γιατί οι φιλόσοφοι δεν κατάλαβαν ότι η έννοια της ελευθερίας συνίσταται όχι σε μια αυθαίρετη επιλογή, αλλά σε ένα εκούσιο ολοκληρωτικό δόσιμο. Η ανθρώπινη ύπαρξη, μέσα στην ιδιαιτερότητά της, είναι μια προσφορά, ένα δόσιμο, και η ελευθερία εκπληρώνεται στη συνάντηση με Εκείνον.

Όλο το ανθρώπινο μεγαλείο είναι μέσα μας. Αυτό που έχει σημασία για την ανθρωπότητα είναι να μπορέσει καθένας να δημιουργήσει μέσα του μια αξία, που είναι το μόνο αληθινό κοινό καλό. Όλος ο πλούτος του ανθρώπου βρίσκεται μέσα στον άνθρωπο, με την προϋπόθεση ότι ο άνθρωπος προσφέρεται στην Παρουσία (στον Όντα), που τον διακατέχει. Ο Κύριός μας, ο Ίδιος, γονάτισε μπροστά σε αυτό το ανθρώπινο μεγαλείο. Συγκρότησε όλο το Ευαγγέλιο με βάση αυτό το μεγαλείο. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Ιησούς μάς φέρνει στον άνθρωπο -αφού είναι αυτονόητη η αγάπη προς τον Θεό-, και η τελική κρίση θα αφορά στις υλικές ανάγκες του πλησίον: «ἐπείνασα γάρ, καί ἐδώκατέ μοι φαγεῖν…». Το Ευαγγέλιο λοιπόν βασίζεται στον άνθρωπο, γιατί ο άνθρωπος είναι η Βασιλεία του Θεού.

Οι εχθροί του Χριστού δεν κατάλαβαν ότι η Βασιλεία του Θεού είναι ο άνθρωπος. Αλλά ούτε οι Απόστολοι και οι φίλοι το κατάλαβαν, παρά μόνο μέσα στο πυρ της Πεντηκοστής. Ο Ναός γκρεμίσθηκε, γιατί το αληθινό ιερό του Θεού είναι ο άνθρωπος.

Για να υποχρεώσει τους μαθητές Του ν’ αποφασίσουν, ο Ιησούς, το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, τους πλένει τα πόδια. Σκανδαλιστική χειρονομία, που προκαλεί κατ’ αρχάς την άρνηση του Πέτρου, όμως συμπυκνώνει το μήνυμα του Ιησού Χριστού: Η βασιλεία του Θεού είναι ο άνθρωπος. Αυτή η Βασιλεία είναι ανεξερεύνητη, αφού ο άνθρωπος μπορεί μόνος του ν’ αναλάβει την πρωτοβουλία της δωρεάς στην οποία εκλήθη. Ο Θεός δεν μπορεί να παραβιάσει την ελευθερία, καθώς Αυτός είναι που την προκαλεί και την καθιστά απαραβίαστη. Ο Ιησούς, ο Θεός, στα γόνατα, μπροστά στους Αποστόλους Του, αποτελεί την ύψιστη προσπάθεια να ζωντανέψει την πηγή που θα αναβλύζει νερό ζωής αιωνίου.

Μέσα στον φρικτό Του θάνατο, ο Ιησούς πληρώνει το τίμημα της ελευθερίας μας: ο Σταυρός. Αυτό σημαίνει πως η ελευθερία μας έχει στα μάτια του Κυρίου μας, Ιησού, μια ανεκτίμητη αξία. Ο Ιησούς πεθαίνει για να γεννηθεί τελικά η ελευθερία μέσα στον διάλογο αγάπης, όπου θα εκπληρωθεί. Κανείς δεν είχε τόσο πάθος με τον άνθρωπο όσο ο Ιησούς. Κανείς δεν τοποθέτησε τον άνθρωπο πιο ψηλά απ’ ότι ο Ιησούς. Κανείς δεν πλήρωσε το τίμημα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας όσο ο Ιησούς. Ο Χριστός εισάγει μια νέα κλίμακα αξιών. Με το πλύσιμο των ποδιών εγκαινίασε αυτήν την μετατροπή των αξιών, αλλά ο χριστιανικός κόσμος δεν το αντιλήφθηκε ακόμα. Ο Ιησούς μας δίνει αυτό το μεγαλειώδες μάθημα, ακριβώς γιατί το μεγαλείο άλλαξε όψη. Δεν συνίσταται στην υπεροχή αλλά στη διακονία.

Στα κολοσσιαία αγάλματα των Φαραώ, όπως του Ραμσή ΙΙ, ο θεοποιημένος Φαραώ εμφανίζεται ως κυρίαρχος. Ο λαός δεν υπολογίζεται καθόλου. Ο Φαραώ δημιουργεί την ιστορία, γιατί το μεγαλείο του έγκειται στην κυριαρχία, στο αφ’ υψηλού βλέμμα του σε μια ανθρωπότητα την οποία περιφρονεί και ποδοπατεί, και απαιτεί τιμές από αυτή την ανθρωπότητα, που εξάλλου σπεύδει να φερθεί δουλοπρεπώς.

Συχνότατα, απεικόνισαν τον Θεό σαν Φαραώ, ντυμένο με υφάσματα μπροκάρ και διαμάντια. Όλα αυτά καταρρέουν κατά τον ιερό Νιπτήρα. Το αληθινό μεγαλείο είναι η μεγαλοψυχία, η αυτοπροσφορά. Ο σπουδαιότερος είναι ο πιο μεγαλόψυχος, αυτός που πάει ως το τέλος της αυτοπαράδοσης και, σ’ αυτήν την κατηγορία, δεν υπάρχει αντιζηλία. Στην κλίμακα των αξιών ο Ιησούς αντικαθιστά την υπεροχή, την κυριαρχία, με τη μεγαλοψυχία, που συνίσταται σε μια γαμήλια συναλλαγή, συναλλαγή αγάπης, όπου ο σύνδεσμος είναι θεμελιωμένος, και από τις δύο μεριές, πάνω σε ένα απόλυτο και ελεύθερο «ναι»: «…γιατί σας αρραβώνιασα με έναν άνδρα, τον Χριστό, για να σας παρουσιάσω σ’ Αυτόν σαν αγνή παρθένο» (Β΄ Κορ. 11,2). Το πλύσιμο των ποδιών πραγματοποιεί μια μοναδική σύνθεση του μεγαλείου και της ταπεινώσεως.

«Αν υπάρχει Θεός, ο άνθρωπος είναι ένα τίποτα», λέει ο Sartre. Οι δήθεν πιστοί του δίνουν αφορμή να κάνει τέτοιες σκέψεις. Ωστόσο, ο Ιησούς θέλει με πάθος το μεγαλείο του ανθρώπου, μεγαλείο μεγαλοψυχίας και αγάπης, όπου απαλλασσόμαστε από το «εγώ», το οποίο έχουμε ιδιοκτησία μας, για να καταλήξουμε σ’ ένα «εγώ» που προσφέρει, σε μια γνήσια προσφορά.

Μπορούμε δικαίως, περισσότερο από τον κομμουνισμό, να διεκδικήσουμε το ανθρώπινο μεγαλείο. Προκειμένου καθένας μας να μην είναι ένας απρόσωπος αριθμός, προκειμένου η ζωή μας να έχει αξία και να αναγνωρίζεται ως ζωή, ο Ιησούς μας άφησε αυτό το μυστικό: Ότι το μεγαλείο βρίσκεται μέσα στη μεγαλοψυχία. Αυτό που αποσπάει τον άνθρωπο από το προκατασκευασμένο, είναι η αγάπη, η οποία τον αποσπάει από τον ίδιο του τον εαυτό, για να τον καταστήσει μία προσφορά. Η Θεία Παρουσία γίνεται αποτελεσματική, ακτινοβόλος, χάρη στο «ναι» που Της δόθηκε, ενώ ήταν ήδη εκεί. Πρόκειται για μία τεράστια λύτρωση, γιατί ο Θεός είναι στο εξής μία εμπειρία, η οποία συμπίπτει με τη συνάντηση του εαυτού μας. Η ανακάλυψη του Θεού και του αληθινού εαυτού μας, είναι το ίδιο γεγονός. Ο άνθρωπος έρχεται στον εαυτό του ανακαλύπτοντας τον Θεό.

Έχουμε εδώ μια αξιοποίηση της ζωής ασύγκριτη. «Ο ουρανός, είναι η ψυχή του δικαίου», λέει ο άγιος Γρηγόριος. Ο ουρανός είναι εδώ, τώρα. Όλη η καθημερινή ζωή, όλες οι ανθρώπινες κινήσεις της εργασίας, της προσπάθειας… μεταμορφώνονται, θεοποιούνται. Αποκτούν μια ατέλειωτη αξία και μια εμβέλεια αιώνια.

Δεν μπορούμε παρά να θαυμάσουμε πολύ αυτήν την χριστιανική λύση, η οποία δεν απορρέει από έναν φιλόσοφο ή έναν επιστήμονα, αλλά απορρέει από την αυθεντικότητα μέσα στην αυτοπροσφορά, από την απέραντη μεγαλοψυχία, από τον ίδιο τον Ιησού. Για να γίνουμε άνθρωποι πρέπει να εισέλθουμε σε διάλογο με τον Θεό. Μέσα σ’ αυτή την οικειότητα αγάπης γίνεται αντιληπτή η σιωπηλή μουσική που είναι ο Ζωντανός Θεός. Ο άνθρωπος παραδίδεται στο μεγαλείο του μ’ ένα βλέμμα προς Εκείνον. Θα έχανε την αξία του σκεπτόμενος τον εαυτό του.

Ας ανακαλύψουμε αυτό το μεγαλείο, που έχουμε να πραγματοποιήσουμε, για να γίνουμε σπέρματα ελευθερίας απέναντι σε όλους τους αδελφούς μας, τους ανθρώπους. Πρέπει να συντελέσουμε στο να καρποφορήσει αυτό το θαυμάσιο μυστικό, ώστε να μεταδοθεί αυτό το μεγαλείο σε όλους εκείνους που -ευτυχώς άλλωστε- βασανίσθηκαν από αυτόν τον πόθο τού μεγαλείου, τού μεγαλείου της παραιτήσεως, της αγάπης και της μεγαλοψυχίας.

Ο άγιος Λέων, σ’ ένα κήρυγμα για τα Χριστούγεννα, έλεγε: «Αναγνώρισε, Χριστιανέ, την αξία σου. Είσαι μέτοχος της Θείας Φύσεως. Μην επιστρέφεις λοιπόν, με έναν τρόπο ανάξιο της φυλής σου, στο παλιό σου μίασμα. Να θυμάσαι ποιας κεφαλής και τίνος σώματος είσαι μέλος. Φέρε στη μνήμη σου ότι σε έχουν τραβήξει από την εξουσία του σκότους. Σε έχουν μεταφέρει στη Βασιλεία του φωτός, στη Βασιλεία του Θεού. Με το μυστήριο του Βαπτίσματος έγινες ναός του Αγίου Πνεύματος. Μην τρέπεις σε φυγή, με τις διεφθαρμένες σου πράξεις, έναν οικοδεσπότη τέτοιας ποιότητος και μην τοποθετείσαι υπό την εξουσία του διαβόλου. Γιατί το τίμημα της εξαγοράς σου, είναι το αίμα του Χριστού…».

Πρέπει να ακούσουμε αυτό το κάλεσμα προς το μεγαλείο και την αξιοπρέπεια, γιατί είναι ουσιαστικό για τη σημερινή ανθρωπότητα. Αν έχουμε μεγαλώσει με μια νοοτροπία που αποδίδει στον Θεό ένα ψεύτικο μεγαλείο και θεωρεί ότι τον μεγαλώνει μέσα από μια λάθος ανθρώπινη εκμηδένιση, πρέπει να καταλάβουμε ότι το μεγαλείο μας -το πραγματικό- είναι αυτό που δοξάζει τον Θεό.

Μακάρι η ζωή μας να κάνει μια νέα αρχή, για να διαδώσουμε την καλή είδηση του Ευαγγελίου, προκειμένου κάθε άνθρωπος να ακούσει αυτό το κάλεσμα στο πραγματικό μεγαλείο, που δημιουργείται με την αυτοπροσφορά. Είναι το κοινό καλό όλων των ανθρώπων, που δεν μπορούν να ενωθούν παρά μόνο όσο ξέρουν ότι όλοι έχουν τις ρίζες τους μέσα στην ίδια Παρουσία ζωής και αγάπης.

                                                                                                    Maurice Zundel

ΠΗΓΗ : enoriako.info/Category Κείμενα/Διάφορα/

Τριώδιο

Τέλος φόρμας

2009

…Εδώ είναι ο Παράδεισος κι η κόλαση είναι εδώ…

(λαϊκό τραγούδι)

(ή …όπως ο τσοπάνος χωρίζει τα πρόβατα από τα κατσίκια...)

(Το ευαγγέλιο)

Πολλοί άνθρωποι και παλαιότερα και τώρα, αρνούμενοι μια μεταφυσική εκδοχή συνέχισης της ζωής του ανθρώπου σε κατάσταση Παραδείσου (τέλεια ευδαιμονία) ή σε κατάσταση κολάσεως (ταλαιπωρία απόλυτης μόνιμης μοναξιάς) και θέλο­ντας να «γελάσουν» με τις λαϊκότροπες χαλκογραφίες που πα­ρί­σταναν την κόλαση σαν ένα «τόπο» φωτιάς και μαρτυρίων σω­ματικών και τον Παράδεισο σαν ένα «κήπο» με φρεσκοκουρε­μέ­νο γκαζόν γεμάτο όμορφα λουλούδια στον οποίον περιδιά­βαι­ναν αργόσχολοι χαζούληδες γεμάτοι...αρετές, ισχυρίζονται ότι τέ­τοια πράγματα είναι ανυπόστατα και συνεπώς «εδώ είναι ο Παράδεισος κι η κόλαση είναι εδώ»!

Ας δούμε όμως… το τραγούδι αναλυτικά!

Ο Χριστός στο 25ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγε­λίου περιγράφει με τρεις εικόνες την σχέση των ανθρώπων με τον Θεό. Στην εισαγωγική και πρώτη (κεφ. 25,1-13) με την γνωστή παραβολή των Δέκα Παρθένων θέτει το θέμα όχι της θεωρητι­κής μόνον αγάπης των ανθρώπων για την συνάντηση με τον Δημιουργό-Νυμφίο τους (ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμφίου), αλλά και το θέμα της ουσιαστικής προετοιμασίας γι’ αυτήν την συνάντηση (ἔλαιον...εἰς τὰ ἀγγεῖα). Δεν φτάνει μόνον να περιμέ­νεις· χρειάζεται να έχεις τα αναγκαία γι’ αυτή τη συνάντηση, ώστε να μη αποδειχθείς...ανόητος (μωραί παρθένοι). Αρχική λοιπόν προϋπόθεση είναι να είσαι στην ετοιμότητα της αγάπης για μια...αιφνίδια έκκληση-συνάντηση!

Στην δεύτερη εικόνα (κεφ. 25, 14-30) περιγράφεται το μυ­στήριο του εκ Θεού...γονιδιώματος, αφού Αυτός δίνει στον ένα «πέντε τάλαντα», στον δεύτερο «δύο τάλαντα» και στον τρίτο «ένα τάλαντο». Κανείς δεν ξέρει από πού και γιατί προέκυψαν σ’ αυτόν τα όποια προσόντα-τάλαντά του. Το βάρος άλλωστε για τον Χριστό δεν πέφτει στο πόσα έχεις αλλά στο τι τα κάνεις! Κι εδώ έχουμε δύο στάσεις-αντιμετωπίσεις. Κάποιους που κο­πι­ά­ζουν να αυξήσουν τα δοθέντα (τα πέντε-δέκα, τα δύο-τέσσερα) και κάποιους που κλείνονται στον εαυτό τους και θάβουν στο κλουβί του εγωϊσμού τους την δωρεά. Η κατάληξη για τους πρώτους είναι «εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ Κυρίου σου», ενώ για τους δεύτερους «τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον».

Και ερχόμαστε στην καταληκτική τρίτη εικόνα (κεφ. 25, 31-46) στην οποία το πλαίσιο της σχέσεως τίθεται δυναμικά και... μονόπλευρα, «ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ» και «ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ». Ο Χριστός έρχεται ως Ήλιος ανατέλλων. Μια κίνηση ζωοποιού δυναμισμού ανεξάρτητου από τις επιλογές και επιθυμίες των ανθρώπων και των κτισμάτων. Κάτω από τα μάτια και το φως του αληθινού Ηλίου της Δικαιοσύνης Χριστού «συναχθήσονται... πάντα τὰ ἔθνη».

Ο φυσικός ήλιος με την παρουσία και το φως του αποσα­φη­νίζει όσα μέσα στο σκοτάδι που προηγείται είναι στα μυαλά και στα μάτια πολλών ανθρώπων, σε μπέρδεμα και παρανόηση. Και ο Χριστός με την ένδοξη παρουσία Του «ξεχωρίζει» τους ανθρώ­πους «ὥσπερ ὁ ποιμήν τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων». Δεν φτιά­χνει «πρόβατα» και «ερίφια». Τα βρίσκει. Η δική του παρουσία α­πλώς κάνει σαφή την ποιοτική τους διαφορά και αυτό που μέ­χρι την παρουσία του Χριστού ήταν σε σύγχυση, ασάφεια και ανά­μιξη (το καλό και το κακό, ο πόνος και η καλωσύνη, το δάκρυ και η σκληρότητα, ο θάνατος και η ευζωΐα γενικώς το σκάνδαλο του κόσμου μας) τώρα πλέον αποκτά την πραγματική μόνιμη και σαφή θέση του.

Αιωνιότητα δεν είναι κάτι· είναι ΚΑΠΟΙΟΣ. Είναι ο Χριστός. Ζωή είναι ο Χριστός. Και μετά θάνατον ζωή είναι η σχέση μαζί Του. Όμως υπάρχει σχέση αγάπης εξ ομοιότητος και σχέση α­πέ­χθειας από φιλαυτία. Εκείνος αγαπά όλους μονίμως και διαρ­κώς με την ίδια ένταση. Στο ίδιο μέτρο και την Παναγία και τον διάβολο και τους ανθρώπους.

Η ποιότητα της σχέσης μας μαζί Του, εξαρτάται από μας. Εξαρ­τά­ται από την θυσία μας να αποκτήσουμε «ἔλαιον» στα αγγεία της ύπαρξής μας. Εξαρτάται από τον κόπο μας να διπλασιάσου­με το «τάλαντο» που μας έδωσε. Εξαρτάται από την αγάπη που αποκτήσαμε δουλεύοντας τις αρετές που μας υπέδειξε το θέλη­μά Του ώστε να έχουμε «μάθει» να αγαπάμε. Εκείνος είναι αγά­πη. Εμείς μιμούμενοι τον τρόπο και τις εντολές Του αποκτάμε αγάπη και έτσι Του μοιάζουμε. Γινόμαστε παιδιά Του. Η συνά­ντη­σή μας μαζί Του είναι χαρά «ἀνεννόητος» (που δεν την χω­ράει, δηλαδή, ανθρώπινο μυαλό). Γίνεται η σχέση Παράδεισος. Όμως όλος αυτός ο κόπος ξεκινάει από εδώ. «Εδώ είναι ο Παρά­δεισος...».

Και στις δύο κατηγορίες-τοποθετήσεις των ανθρώπων ο Χριστός απευθύνει το ίδιο «ερω­τη­­ματολόγιο»: Νοιάστηκες τον πεινασμένο και τον διψασμένο; Τον ξένο; Τον μετανάστη; Τον γυμνό; Τον άρρωστο; Τον φυλακι­σμένο; Στα πρόσωπα όλων αυτών ο Χριστός «ταυτοποίησε» τον εαυτό Του. Όσοι είχαν δουλέψει στην τήρηση των εντολών (νηστεία-εγκράτεια, όχι ως καταξιωτικά κα­τορ­θώματα αλλά ως τρόπο ελευθερίας από την φιλαυτία μετά τα οποία η προσευχή γίνεται σχέση μετοχής στην αγάπη του Χριστού), είχαν βγει στην απλωσιά της αγάπης του Θεού και είχαν αποκτήσει ανι­διο­τελή αγάπη· ανταποκρίθηκαν στο «ερωτηματολόγιο» του Χρι­στού με την ευτυχία και την χαρά της συνάντησης με γνώριμο πρόσωπο. Η παρουσία του Χριστού έγινε αιώνια και μόνιμη πηγή αύξουσας ευτυχίας. Το φως δεν χορταίνεται!

Όσοι κλείστηκαν στην αυταπάτη της εγωιστικής ιδιοτελούς αγάπης για να μη χάσουν και θυσιάσουν και κουραστούν, αυτή η αυ­το­­ερωτική τους τοποθέτηση τους έκανε να μη μπορούν να αν­ταποκριθούν στην Σταυρική αγάπη του Χριστού. Αντίθετα, η παρουσία Του τους ενοχλεί γιατί τον φαντάζονται και Αυτόν ως κάποιον που κλέβει την...στάχτη της σβησμένης και κρύας αγά­πης τους για τον εαυτό τους. Και έτσι γίνε­ται γι’ αυτούς ο Χριστός «ανέκφραστος οδύνη»! Κόλαση άπειρες φορές χειρότερη από αυτήν που η αφέλεια των λαϊκών λιθογραφιών περιέγραφε με ει­κό­νες φωτιάς και δυσωδίας. Το «πῦρ τὸ ἐξώτερον» για το οποίο μιλάει το ευαγγέλιο, είναι «φωτιά» υπαρξιακής αιώνιας ταλαι­πω­ρίας στον εγκλεισμό της απόλυτης μόνιμης μοναξιάς, όπως είπαμε, δεν είναι… φούρνος. Όταν ο άλλος για μας δεν είναι παρά εκμεταλλεύσιμη ευκαιρία (επαγγελματικά, ερωτικά, κοινωνικά) τότε έχουμε πάρει τον δρόμο για... την Κόλαση. Όπως ο Παράδεισος έτσι και η κόλαση, «είναι εδώ»!

Κάθε πρωί βγαίνει ο ήλιος για όλο τον κόσμο. Αν εγώ όμως καταστρέψω τα μάτια μου με τα χέρια μου, το ότι δεν θα τον βλέπω ακόμα και όταν βγει, παρά μόνον ως σκοτάδι, δεν είναι ρύθμιση Εκείνου αλλά δική μου επιλογή.

Η αμαρτία καταστρέφει την δυνατότητα μετοχής στην αγάπη του Θεού, αφού δια της αμαρτίας (ψυχικής ή σωματικής) εγκλωβιζόμαστε στον εαυ­τό μας. Η αμαρτία δεν είναι φόβος για ηλικιωμένους μπροστά στο άγνωστο του θανάτου, αλλά υπαρξιακή αναπηρία που στερεί την δυνατότητα από κάθε άνθρωπο να μπορεί να γευτεί την χρηστότητα του Κυρίου.

Πλέον πρέπει να διορθώσουμε το λαϊκό τραγούδι: «Εδώ αρχίζει ο Πα­ρά­­δει­σος κι η κόλαση εδώ»! Ο Χριστός δεν στέλνει κανένα στην κόλαση. Μόνοι μας διαλέγουμε να ζήσουμε μακριά Του.

Αδελφοί μου,

Ας κάνουμε τον Χριστό και το θέλημά Του (που εμάς...εξα­σφα­λίζει) κέντρο και τρόπο της ζωής μας.

Ας αγωνιστούμε να βγούμε από το «καβούκι» του εγωισμού μας και να μάθουμε να αγαπάμε.

Ας χαρούμε με την μεγαλειώδη προοπτική της συνά­ντη­σης μαζί Του. Βραχυπρόθεσμα στο Πάσχα που έρχεται. Μό­νι­μα, στην αγκαλιά Αυτού ο οποίος είναι Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΖΩΝΤΩΝ.

Με αγάπη και ευχές

ο εφημέριος σας

π. Θεοδόσιος

ΠΗΓΗ; Enoriako.info/Category: Μενού / Κήρυγμα Κυριακής

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΣΤ’ ΛΟΥΚΑ(ΤΕΛΩΝΟΥ & ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ). Αρχή Τριωδίου.

Ο Τελώνης στεκόταν στα σύνορα της Βασιλείας του Θεού, γιατί ένοιωθε πως δεν είχε θέση εκεί. Δεν έκρυψε από τον Θεό το κακό ή την ατέλεια της ζωής του. Στεκόταν εκεί  και ήταν όλος μια αλήθεια. Και επειδή ήταν ειλικρινής, μπόρεσε να γίνει δεκτός από Εκείνον που είναι η Αλήθεια. Και μπορούσε να γυρίσει στο σπίτι του, πιο συγχωρημένος  από τον Φαρισαίο , συγχωρημένος από Εκείνον που ήταν η οδός και η ζωή.

Anthony Bloom

      

 

Υπάρχει ένα κείμενο του αγίου Τύχωνος του Ζαντόνσκ, όπου λέει ότι στη Βασιλεία δεν φθάνουμε πηγαίνοντας από νίκη σε νίκη, αλλά από ήττα σε ήττα. Αλλά -σημειώνει- στη Βασιλεία φθάνουν εκείνοι που μετά από κάθε ήττα, αντί να καθίσουν και να κλαίνε για τα χάλια τους, σηκώνονται και προχωρούν   . . .

        Αν συνυπολογίσουμε τη σκέψη αυτή του αγίου Τύχωνος και τη παραβολή του Χριστού για τους προσκεκλημένους στον βασιλικό δείπνο, βλέπουμε τί συμβαίνει με εκείνους που προσέρχονται κουρελήδες, απροετοίμαστοι -μόνο με τη λαχτάρα .Θυμάστε εκείνον που είχε αγοράσει τον αγρό, τον άλλον που είχε αγοράσει πέντε ζευγάρια βόδια και ήθελε να τα δοκιμάσει, τον άλλον που είχε μόλις παντρευτεί -όλοι αυτοί αρνήθηκαν την πρόσκληση. Ήταν «καλυμμένοι» ’ τους κάλυπταν αυτά, τα γήινα. Και τότε, ο βασιλιάς έστειλε και φώναξε από τας «πλατείας και τας ρύμας της πόλεως», από κάθε γωνιά της επικράτειάς του, τους πτωχούς, τους χωλούς, τους ανάπηρους και τυφλούς, και τους κάλεσε να προσέλθουν στον δείπνο.

        Πήγαν όλοι, οδηγούμενοι από τους δούλους, πιθανόν διστακτικοί, φοβούμενοι την παρουσία του βασιλιά: με τα κουρέλια τους, άπλυτοι, με ένα παρελθόν που ίσως δεν ήθελαν καν να πληροφορηθεί ο βασιλιάς. Τί θα σήμαινε να έλθουν πρόσωπο με πρόσωπο με εκείνον που εκπροσωπεί τη δικαιοσύνη, τον νόμο, την αγαθότητα; Τί συνέβη μετά, δεν μας το λέει λεπτομερώς, αλλά ασφαλώς τους υποδέχθηκαν στην πύλη οι άγγελοι του Θεού. Τούς πήραν μέσα, τους έπλυναν, άλειψαν με μύρο τα μαλλιά τους, τους έντυσαν με αξιοπρεπή  ρούχα και εισήλθαν στην αίθουσα του δείπνου. Μόνο ένας αποδείχθηκε ανάξιος, ένας που αρνήθηκε  να πλυθεί, να ντυθεί, να αλειφθεί’ ένας που μπορεί να είπε: «Εγώ δεν ήλθα εδώ για να καλλωπιστώ, εγώ ήλθα για να φάω -και τράβηξε ίσια για το τραπέζι.  Αυτόν τον πέταξαν έξω, κανέναν άλλον. Γιατί όλοι οι υπόλοιποι είναι έλθει να  ατενίσουν το μεγαλείο του βασιλιά, έχοντας επίγνωση ότι ήταν  ανάξιοι. Κανείς τους δεν κοίταξε «αυτό που δεν ήταν», ήλθαν με την αλήθεια τους, όπως ήταν -και έγιναν δεκτοί με συμπάθεια και καλοσύνη.

     

   Όλοι βιώνουμε την ίδια ένταση. Αν δεν έχουμε ενώπιον μας το όραμα του απόλυτου, δεν μπορούμε να κινηθούμε προς αυτό.  Ταυτόχοονα,   δεν πρέπει να απογοητευόμαστε γι’ αυτό που είμαστε, επειδή δεν μπορούμε να αποφανθούμε για την κατάστασή μας. Ένα μόνο μπορούμε να προσδιορίσουμε: τον βαθμό στον οποίο επιθυμούμε την τελείωση, τον βαθμό στο οποίο λαχταρούμε να είμαστε άξιοι του Θεού, άξιοι της αγάπης Του, άξιοι της  συμπάθειας  Του όχι για κάποιο επίτευγμά μας, αλλά επειδή νοσταλγούμε, επειδή πεινάμε γι’ Αυτόν, επειδή τον εμπιστευόμαστε.  

Anthony Bloom, "ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Ή ΤΟΥ ΚΌΣΜΟΥ;" Εκδόσεις Πορφύρα.

Το μικρό κορίτσι παίρνει το καλάθι με τα εφόδια της μητέρας και ξεκινά την πορεία στο δάσος. Το δάσος του παραμυθιού μοιάζει με την ζωή. Όταν το βλέπεις από μακριά, μόνο την μορφιά αντικρίζεις. Μέσα σε αυτή την ωραιότητα κρύβονται κίνδυνοι, κόποι, εμπόδια, απογοητεύσεις, αποτυχίες, πτώσεις. Απ’ έξω όλα εύκολα, όλα όμορφα, όλα ιδανικά φαντάζουν .Όταν πρωτοπατήσεις στο μονοπάτι του δάσους της ζωής, διαπιστώνεις ότι δεν είναι μια ευθεία. Βράχια, χαράδρες, απότομες πλαγιές, δέντρα, θάμνοι, την πορεία καθορίζουν. Απαραίτητη η προσοχή που ξέρει να ελίσσεται. Όταν ο βράχος δεν μετακινείται, όταν το εμπόδιο δεν υπερβαίνεται, τότε μετακινείσαι  εσύ. Το άκαμπτο «εγώ» πολλούς άφησε μπροστά σε ένα εμπόδιο, να το κάνουν βωμό και να θυσιάσουν όλο τον χρόνο, όλη τη δύναμη, όλη τη ζωή, όλη την ουσία της ψυχής. Τα εμπόδια της πορείας είναι ευκαιρία επανεκκίνησης και όχι τερματισμός.

Πολλά σημεία του δάσους της ζωής είναι φωτεινά και άλλα σκοτεινά. Εάν είσαι φως, εάν έχεις φως, και τα σκοτεινά θα φωτίσεις και τα φωτεινά θα ενισχύσεις. Το σκοτάδι στην πορεία είναι πρόσκαιρο, εάν εσύ είσαι ηλιαχτίδα. Πόσοι φωτισμένοι δεν έριξαν φως σε τόπους, σε δρόμους, σε πρόσωπα, σε συναντήσεις, σε καταστάσεις, σε γεγονότα; Πόσοι σκοτισμένοι δεν πέταξαν σαν λάσπη το σκοτάδι τους στα φωτεινά της πορείας σημάδια Μη φοβάσαι το σκοτάδι του δρόμου. Θα νικηθεί και θα σβήσει από το φως που μέσα στα εφόδια που κουβαλάς.

Στο μονοπάτι μην κρατηθείς από κλαδιά. Είναι αδύνατα σαν τις αρετές σου, λεπτά σαν τα χαρίσματά σου, εύθραυστα σαν τις ανθρώπινες δυνατότητες. Έχουν, όταν στηριχθείς σε αυτά, όλες τις προϋποθέσεις της πτώσης σου. Στηρίξου στους κορμούς των γέρικων δέντρων. Έχουν ρίζες βαθιές, δοκιμασμένες στην καταιγίδα, στον ανεμοστρόβιλο, στην πλημμύρα. Κρατήσου στη εμπειρία των αγίων του Θεού, των ιεροπρεπών της ζωής λειτουργών, των πνευματικών της σοφίας εραστών. Αυτά τα γέρικα δέντρα, που άφησαν το χέρι του Θεού να τα σκάψει, έγιναν καταφύγια και μέσα τους μπορείς να κρυφτείς από τον εγωIσμό, να προστατευτείς  από την ένταση του ανέμου των παθών και να μη παρασυρθείς από την βία των νερών του πειρασμού. Πολλά κλαδιά της διαδρομής θα σε χτυπήσουν. Θα σε πονέσουν. Θα σε πληγώσουν. Η ευθύνη βαραίνει την απροσεξία σου. Πολλούς επώδυνους σταυρούς κατασκευάζει η εγωιστική αίσθηση της αυθεντίας σου και όχι ι Θεός.

Πόσα αλήθεια, δεν κρύβονται πίσω από τα δέντρα! Αυτά να τα δεις, πριν τα αντικρίσεις. Να τα αντιμετωπίσεις, πριν τα συναντήσεις. Να τα νικήσεις, πριν τα πολεμήσεις. Σύμμαχος η προετοιμασία. Όπλο η εγρήγορση. Δύναμη ο Θεός. Φωτιά η ζωή. Άσκηση η διαχείρισή της. Κίνδυνος μεγάλος να καεί το δάσος της πορείας και μέσα σε αυτό να απανθρακωθεί η ζωή. Δεν φτάνει μόνο να μη καείς αλλά να μην κάψεις και τη ζωή του άλλου. Εάν βάλεις στον άλλο φωτιά, κινδυνεύεις από  την πυρκαγιά. Εσύ θα αναπνεύσεις τον καπνό και θα θαφτείς στη στάχτη της καταστροφής που προξένησες.

π.ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ  ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ, «Το παραμύθι σου άνοιξε. . .», Εκδόσεις Αρχονταρίκι