Εγώ και οι άλλοι

       Τα όρια,  μας προσδιορίζουν.  Προσδιορίζουν ποιός είμαι και ποιός δεν είμαι.  Μου δείχνουν πού ανήκω, ποιός είναι ο χώρος μου και πού αρχίζει ο άλλος και μου δίνουν μια εικόνα της ιδιοκτησίας της ζωής μου και των απαιτήσεων που συνδέονται μ' αυτήν.

    

        Η γνώση των δικών μου ευθυνών και υποχρεώσεων τελικά μου δίνει ελευθερία. ΄Όταν  γνωρίζω πού αρχίζει και τελειώνει ο δικός μου χώρος, μπορώ να κάνω μέσα σ' αυτόν ότι μου φαίνεται σωστό.  Το αίσθημα της ευθύνης για τη ζωή μου, μου ανοίγει δρόμους με πολλές δυνατότητες.  Αν όμως δεν έχω αναλάβει τη ζωή μου στην κατοχή μου, οι δυνατότητές μου για προσωπικές αποφάσεις κι επιλογές θα είναι πολύ περιορισμένες.  Για φαντασθείτε πόση σύγχυση θα προκαλούσε σε κάποιον  αν του έλεγαν να προσέξει καλά μια ιδιοκτησία, γιατί θα είναι υπεύθυνος  απέναντι στο νόμο για ό,τι συμβεί μέσα σ' αυτήν, και δεν του καθόριζαν που βρίσκονται τα όρια αυτής της ιδιοκτησίας ή δεν του έδιναν τη δυνατότητα να προστατέψει τα σύνορά της.  Αυτό δεν θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί σαν μια απλή αμέλεια.

     

     Κι όμως κάτι τέτοιο συμβαίνει πολύ συχνά στο συναισθηματικό και πνευματικό μας χώρο.  Ο Θεός μας δημιούργησε έτσι, ώστε να ζούμε ο καθένας μας "μέσα" στο δικό του εαυτό, μέσα στην ψυχή μας, και να είμαστε υπεύθυνοι για ό,τι μας αποτελεί. . . .

      

       Ο καθένας μας έχει ν' αντιμετωπίσει αυτό που συμβαίνει στη δική του ψυχή και τα όρια μας καθορίζουν ποιό είναι αυτό.  Αν δεν γνωρίζουμε τα όριά μας, ή αν έχουμε διδαχτεί μια λανθασμένη οριοθέτηση, αυτό θα μας προκαλέσει πολύ πόνο.

               (Dr. Henry Cloud & Dr. John Townsend, " ΟΡΙΑ ΖΩΗΣ "εκδ. ΕΛΑΦΟΣ)

Ο Πνευματικός αγώνας

Γρηγορείτε, στήκετε, εν τη πίστει, ανδρίζεσθε, κραταιούσθε. (Απ. Παύλος)

Γρηγορείτε ως καθευδώντων,

στήκετε ως σαλευομένων,

ανδρίζεσθε, κραταιούσθε ως

μαλακιζομένων. (Χρυσόστομος)

Οι τέσσερις προστακτικές :

κατά της απροσεξίας,

κατά της αστασίας,

κατά της χαλαρότητος,

κατά της ηθικής εξασθενήσεως. (Π.Τ.)

. . .  να είμαστε διαρκώς προσεκτικοί με τον εαυτό μας,

να είμαστε σε πνευματική εγρήγορση,

να προστατεύουμε την ψυχή  από κάθε αρνητικό ερέθισμα . . .

να παύουμε αμέσως τούς λογισμούς πού δεν αρέσουν στον Θεό και να διαφυλάττουμε αυτούς πού Του είναι ευχάριστοι,

να περιορίζουμε την περιέργεια  που "σκαλίζει" τον βίο των διπλανών μας,

να συγχωρούμε όσους μας έχουν προσβάλει.

 Αυτός ο εσωτερικός αγώνας είναι απαραίτητος, εγείρει δυσκολίες και απαιτεί λεπτότητα.

Είναι απαραίτητος, επειδή κάθε σκέψη, όπως το φτερούγισμα της πεταλούδας, έχει αόρατα και αναπάντεχα αποτελέσματα ( σύμφωνα με τη θεωρία του χάους ,το περιεχόμενο της οποίας έχει συμπυκνωθεί σε μία, περίφημη πλέον, αποφθεγματική  φράση : "το φτερούγισμα μιάς πεταλούδας σε μία μεριά τού πλανήτη, μπορεί να προκαλέσει τυφώνα στην άλλη άκρη του". Με αυτές τις αδιόρατες αλλά τρομακτικές συνέπειες παραλληλίζονται οι συνέπειες τού αφύλακτου νου).

Εγείρει δυσκολίες, διότι προϋποθέτει την επίθεση ενάντια στο πιό δύσκολο πράγμα πού μπορεί να ξεριζωθεί από μέσα μας: τίς κακές εσωτερικές συνήθειες, τις αδυναμίες του σώματος και της ψυχής. Και τέλος, απαιτεί λεπτότητα ... πώς θα μπορέσουμε να προβλέψουμε εγκαίρως την παρουσία του Εχθρού, για να μπορέσουμε να αντισταθούμε; ( π. Μάξιμος Εγκέρ ,από το βιβλίο του "Κράτα το νου σου στον Άδη..." εκδόσεων, «εν πλω» ).

Εσω-             Τελμά-

στρέφεια        τωση      

  

Ενώ η ενοχή συνιστά εγκλεισμό, τελμάτωση και εσωστρέφεια, η μετά-νοια είναι απελευθέρωση, κίνηση και άνοιγμα στον άλλο και τον όλως Άλλο.  Η βασική διαφορά βρίσκεται στο αν και κατά πόσο παρέχεται τόπος στο θείο έλεος.  (π. Μάξιμος Εγκέρ)

". . . θα τα αφήσεις όλα πίσω σου !  Δεν θα τα έχεις βαρίδια στα  πόδια σου, . . . μήτε θα φορτώσεις το καράβι με δαύτα αν προτιμήσεις να περάσεις τη θάλασσα. Άφησε πίσω σου το ναυάγιο και την καταστροφή στον τόπο όπου συνέβη. . . Άρχισε πάλι από την αρχή !  Μήπως εξάντλησες κάθε δυνατότητα αποτυγχάνοντας στην δοκιμασία τούτη ; Όχι δα !  Το μέλλον σφύζει ακόμη από δοκιμασίες και επιτυχίες.  Υπάρχει ευτυχία να την γευτείς !  Καλά πού μένουν να γίνουν ! Άλλαξε τούτη την ψεύτικη ζωή σου με άλλη αληθινή.  Γιατί να χρονοτριβείς  έστω και μια μέρα παραπάνω μέσα στα  μαρτύρια πού έφαγαν την ζωή σου ! - που  σ΄ έκαναν ανίσχυρο να θέλεις και να πράξεις ! - πού δεν θα σου αφήσουν δύναμη ούτε να μετανοήσεις !  Στάσου στα πόδια σου και δρόμο !...  (Nathaniel Hawthorne, από το βιβλίο «The Scarlet Letter»)

Η ήττα του ανθρώπου, ο ίδιος ο θάνατός του έγινε τρόπος Ζωής.

Και η νίκη αυτή άρχισε με το θάνατο του Χριστού.

Αυτό είναι το αιώνιο Ευαγγέλιο και εξακολουθεί να είναι "μωρία", όχι μόνο για τον κόσμο τούτον, αλλά και για τη θρησκεία , όσο αυτή εξακολουθεί να είναι θρησκεία του κόσμου τούτου.  (Alexander Schmemann)

"Και γαρ νυν πόλεμος αναρριπίζεσθαι μέλλει χαλεπός. Μη τοίνυν κάθισο ένδον, αλλ' εξέρχου και πολέμει."  (Βίκτωρ Αντιοχείας)

Ποιητές…

...  ένα θέμα

                                             

                                                        Τ Ε Ι Χ Η 

                 Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ

                 μεγάλα κ' υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.

                 Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.

                Άλλο δεν σκέπτομαι : τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη

                διότι πράγματα πολλά να κάμω είχον.

                Ά όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.

                Αλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.

               Ανεπαισθήτως μ΄έκλεισαν απο τον κόσμον έξω.

                                                                                    Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗ

                                                       

                                        

                Είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε - προς τα εκεί πηγαίνει προοδευτικά η εξέλιξή μας - πώς τίποτα Ξένο δεν επισυμβαίνει, αλλά μόνο αυτό που μας ανήκει από καιρό. Χρειάστηκε να αναθεωρήσουμε τόσες και τόσες φορές την έννοια της κίνησης' έτσι θα πρέπει επίσης να μάθουμε σιγά σιγά ότι αυτό που ονομάζουμε πεπρωμένο προέρχεται από τους ίδιους τους ανθρώπους και ότι δεν είναι κάτι που επιβάλλεται από έξω.  Επειδή τόσοι και τόσοι δεν έχουν αφομοιώσει το πεπρωμένο τους και  δεν το μεταμόρφωσαν μέσα τους  όσο καιρό το ζούσαν, δεν μπόρεσαν να αναγνωρίσουν αυτό πού εμφανίστηκε στο τέλος.  Τους φάνηκε τόσο ξένο, που μέσα στην τρομάρα τους νόμισαν πώς η είσοδός του είχε συντελεστεί εκείνη τη στιγμή, γιατί έπαιρναν όρκο πώς πριν από λίγο δεν υπήρχε κάτι Παρόμοιο εκεί.  Όπως για μεγάλο διάστημα οι άνθρωποι έσφαλαν ως προς την κίνηση του ήλιου, έτσι εξακολουθούν να πλανώνται ως σήμερα σε ότι αφορά την κίνηση όσων πρόκειται να συμβούν στο  μέλλον…

               Ράινερ Μαρία Ρίλκε ( ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΠΟΙΗΤΗ, εκδ. " Αρμός").

                

                        Πύργον εσοφίσω, οικοδομήσαι ώ ψυχή,

                       Και οχύρωμα πήξαι ταις σαίς επιθυμίαις,

                       ειμή συνέχεεν ο Κτίστης τας βουλάς σου,

                       και κατέαξεν εις γήν, τα μηχανήματά σου.

                     (Αγίου Ανδρέου Κρήτης, ο Μέγας Κανών)

Ελπίδα και Ανάσταση

Justin Welby

Το 1944 ένας Βρετανός στρατιώτης, στην εκστρατεία της Νορμανδίας ρωτήθηκε από έναν φίλο του τι θα έκανε μετά τον πόλεμο.  Ήταν αρχιτέκτονας στην εποχή της ειρήνης και η απάντησή του ήταν ότι θα χτίσει έναν καθεδρικό ναό!

Το όνομά του ήταν Basil Spence, και οι φίλοι του πρέπει να πίστευαν ότι ήταν τρελός, γιατί μόνο ένας καθεδρικός ναός είχε ολοκληρωθεί στην Αγγλία μετά από τον καθεδρικό του St Paul στο Λονδίνο 350 χρόνια νωρίτερα.

Το 1950 ο Spence, γεμάτος με ελπιδοφόρα έμπνευση και φιλοδοξία, κέρδισε τον διαγωνισμό για το σχεδιασμό του καθεδρικού ναού του Κόβεντρι, ενός από τα σημαντικότερα μεταπολεμικά σύμβολα της ειρήνης και της συμφιλίωσης. Ολοκληρώθηκε το 1962.

Η φαντασία, η φιλοδοξία, η ελπίδα, είναι μερικές απ’ τις τροφές που τρέφουν το μυαλό μας σε σκοτεινούς καιρούς.  Μπορούν να είναι απλώς απόδραση, ή μπορούν να μας δώσουν μια σταθερή κατεύθυνση και πρόθεση.

Αυτή η αίσθηση μιας νέας κατεύθυνσης και πρόθεσης, της ελπίδας που μας βοηθάει να προχωρούμε, είναι πιθανό να χλευαστεί από πολλούς.

Ο κυνισμός μας λέει ότι όλα θα συνεχιστούν όπως πριν.  Η απελπισία μας λέει ότι ο δρόμος πλησιάζει στο τέλος του. Ο φόβος μας λέει να φροντίσουμε τον εαυτό μας.

Η έξυπνη και όμορφη ελπίδα μάς δίνει ένα θάρρος και μια μεγάλη φιλοδοξία, όταν βασίζεται σε αυτό που ξέρουμε ότι είναι αλήθεια.

Ούτε οι γυναίκες, ούτε οι δύο μαθητές είχαν ελπίδα, όταν πήγαν στον τάφο. Η Μαρία ήταν τόσο γεμάτη θλίψη, τόσο επηρεασμένη από μια απολύτως λογική απόγνωση, που δεν μπορούσε καν να αναγνωρίσει τον Ιησού όταν στάθηκε μπροστά της.

Ποιος θα αναγνώριζε κάποιον, τον οποίον νόμιζε νεκρό;

Ωστόσο, μέσα σε ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, η Μαρία ανακοινώνει ότι έχει δει τον Κύριο.  Λίγο αργότερα, ο Πέτρος λέει στον Κορνήλιο ότι ο Ιησούς είχε αναστηθεί και ότι αυτό ήταν το θεμέλιο της ελπίδας για όλους τους ανθρώπους.

Υπάρχουν τρία εκπληκτικά πράγματα σε αυτά που λέει ο Πέτρος.

Πρώτον, ότι κάποιος θα μπορούσε να αναστηθεί από τους νεκρούς.  Η αλλαγή του Πέτρου από τον εκφοβισμένο αρνητή του Χριστού σε τολμηρό υποστηρικτή Του είναι μια από τις σπουδαίες της Ανάστασης.

Δεύτερον, ότι ο Θεός θα αγκάλιαζε με την αγάπη Του ολόκληρο τον κόσμο.

Τρίτον, ότι οι Ρωμαίοι κατακτητές και οι υπόδουλοι Εβραίοι θα μπορούσαν να συνυπάρχουν με ενότητα.

Μέχρι σήμερα, η Ανάσταση του Ιησού είναι το στέρεο θεμέλιο όλων των ελπίδων για έναν καλύτερο κόσμο. Οι πρώτοι χριστιανοί διαπίστωσαν ότι ο Θεός είχε καταστήσει μία ζωή νέα και δυνατή και μας την προσέφερε.

Μέσα από τον Ιησού Χριστό, οι πρώτοι Χριστιανοί ενδυναμώθηκαν για να ζήσουν με τρόπους που έφεραν αιώνια ζωή σε πλούσιους και φτωχούς, ισχυρούς και αδύναμους, τους προνομιούχους και τους περιθωριοποιημένους.

Μια καταπληκτική κοινότητα μεγάλωσε και αγάπησε και υπηρέτησε τους ανθρώπους σε καιρούς ειρήνης και πολέμου, υγείας αλλά και μεγάλων επιδημιών. Αυτή είναι η ίδια κοινότητα, η παγκόσμια εκκλησία, που ακόμα ζει και μεγαλώνει σε όλο τον κόσμο.

Η Ανάσταση δεν αλλάζει μόνο εμάς ατομικά, αλλά είναι το καύσιμο για μια φιλοδοξία γεμάτη ελπίδα και φαντασία που μετατρέπει τα όνειρα σε πραγματικότητα. Το βασικό χριστιανικό χαρακτηριστικό είναι η ελπίδα, και το οποίο μας φέρνει σήμερα, την ημέρα του Πάσχα 2020. Ποιος δεν νιώθει το σοκ των τελευταίων εβδομάδων;

Τόσοι πολλοί υπέφεραν από τον ιό, ήταν στο νοσοκομείο ή θρήνησαν κάποιον που έφυγε.

Τόσοι πολλοί άνθρωποι σ’ ολόκληρο τον κόσμο αισθάνονται αβεβαιότητα, φόβο, απελπισία και απομόνωση. Ανησυχούν για την δουλειά τους, για την επάρκεια των τροφίμων, καθώς είναι απομονωμένοι από τους αγαπημένους τους και αισθάνονται ότι το μέλλον θα είναι σκοτεινό. Αλλά δεν είναι μόνοι.

Οι γυναίκες πήγαν στον τάφο μέσα στο σκοτάδι, και εκεί βρήκαν το φως και την ελπίδα του Χριστού να ανασταίνεται από τους νεκρούς.  Η Μαρία Μαγδαληνή γύρισε τον κόσμο των μαθητών πίσω στο φως, εκείνη η γυναίκα που, όπως ο προκάτοχός μου Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρυ, Λάνσελοτ Άντριους είπε, ήταν «τελευταία στο σταυρό και πρώτη στον τάφο».

Τις εβδομάδες και τους μήνες που ακολούθησαν την Ανάσταση, όλοι αυτοί είχαν ένα νέο όραμα για τη δικαιοσύνη, μοιράστηκαν τα αγαθά τους, νοιάζονταν ο ένας τον άλλον τόσο δυνατά που με τον καιρό ο κόσμος άλλαξε και αλλάζει έως αυτήν την ημέρα.

Αυτό ήταν ένα όραμα της Βασιλείας του Θεού πάνω στη γη, όπου πλέον ο θάνατος δεν θα είναι το τέλος.

Αυτό μας φέρνει πίσω στη φιλόδοξη φαντασία και την παράλογη ελπίδα. Για την Ανάσταση του Ιησού Χριστού, έχουμε μια ελπίδα που είναι βέβαιη σαν βράχος.

Ακόμα και σε αυτές τις σκοτεινές μέρες του εφετινού Πάσχα μπορούμε να τραφούμε με ελπίδα.  Μπορούμε να ονειρευτούμε πώς θα είναι η χώρα μας και ο κόσμος μας μετά την πανδημία.

Θα εξακολουθεί να υπάρχει κακία και πόλεμος, φτώχεια και διώξεις, απληστία και πλεονεξία.  Πάντα υπήρχε, πάντα θα υπάρχει.

Ωστόσο, στην Ανάσταση του Ιησού ο Θεός ανάβει ένα φως, που μας καλεί στη δικαιοσύνη, να ζήσουμε με ταπεινή γενναιοδωρία, να μεταμορφώσουμε τις κοινωνίες μας.

Μετά από τόσα βάσανα, τόσο ηρωισμό από τους εργαζόμενους στα νοσηλευτικά ιδρύματα, τόση προσπάθεια, όταν αυτή η επιδημία εξαπλώθηκε εδώ και σ’ ολόκληρο τον κόσμο, δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι με το να επιστρέψουμε στο παρελθόν σαν να είναι όλα κανονικά.

Πρέπει να υπάρχει μια ανάσταση της κοινής μας ζωής, κάτι που συνδέεται με την παλιά, αλλά είναι διαφορετική και πιο όμορφη.

Πρέπει να το ονειρευτούμε γιατί αυτό είναι το δώρο του Θεού. Μετά πρέπει να το χτίσουμε σε συνεργασία με τον Θεό.

Στη νέα ζωή της Ανάστασης του Ιησού, τολμούμε να έχουμε πίστη στη Ζωή πριν από το θάνατο. Ελπίζουμε, λόγω της Ανάστασης.

Μετάφραση: Χρήστος Ιωάννου

ΠΗΓΗ:enoriako.info/Κατηγορία:Μενού/ Αναδημοσιεύσεις

π. Λίβυος

Ανάσταση σημαίνει να μπορώ να σ’ αγκαλιάζω δίχως ο θάνατος να τρυπώνει από τις χαραμάδες των χεριών μου.

Ανάσταση σημαίνει το φιλί να πάρει και πάλι την γεύση που είχε πριν την προδοσία.

Ανάσταση σημαίνει να μην έχουν ρυτίδες οι αντοχές και οι ελπίδες μου και τα βράδια να μπορώ να πω καληνύχτα δίχως να φοβάμαι τις απώλειες που θα φέρει το ξημέρωμα.

Ανάσταση σημαίνει να πάρουμε πίσω ότι ύπουλα ο θάνατος έκλεψε από το βλέμμα μας. Όλους εκείνους και εκείνα που βίαια μας στέρησε, πρόσωπα και πράγματα, στιγμές και σιωπές, δειλινά και χαραυγές.

Ανάσταση σημαίνει δικαιοσύνη για όλους τους σταυρωμένους της γης.

Ανάσταση σημαίνει να μην μπορώ να ζήσω δίχως την παρουσία του άλλου.

Ανάσταση σημαίνει να επιλέγω το φως, την χαρά και όχι την γκρίνια και μιζέρια. Να μένω στην ουσία της ζωής και όχι στην επιφάνεια της επικαιρότητας.

Ανάσταση σημαίνει χαίρομαι και να αξιολογώ αυτά που έχω δίχως να ζουμάρω σε εκείνα που λείπουν. Πριν ψάξω τι μου λείπει ας κοιτάξω τι έχω.

Ανάσταση σημαίνει, να ζω με ευχαριστία και δοξολογία ακόμη κι όταν αυτά που συμβαίνουν ξεπερνάνε τις δικές μου ερμηνείες.

Ανάσταση σημαίνει να κατεβαίνω στην καρδιά μου που είναι γεμάτη φως Θεού και όχι να εγκλωβίζομαι στο νου και στις σκέψεις μου.

Ανάσταση σημαίνει να ησυχάζω, να βαθαίνω στην χαρά που μου χαρίζει η προσευχή και να μην σκορπάω δίχως επίγνωση την ζωή μου.

Ανάσταση σημαίνει να είμαι παρόν σε ότι κάνω. Να αισθάνομαι, να ακούω, να γεύομαι, να μυρίζω, να αγγίζω, να υπάρχω.

Ανάσταση σημαίνει να βιώνω την νίκη επί  του θανάτου, το πέρασμα στην ζωή του Θεού, στο φως, στην βασιλεία της αγάπης, κάθε μέρα λίγο λίγο, στην καθημερινότητα μου.

Ανάσταση σημαίνει να βλέπω από τώρα μέσα στο φως της αιωνιότητας, στο φως της Αγάπης του Θεού, τα πρόσωπα των αγαπημένων μου που έφυγαν νωρίς και άδειασε η αγκαλιά μου. Αργά ή γρήγορα θα είμαστε για πάντα μαζί.

Ο Χριστός σκορπά το φως και την ελπίδα σε στήθη βαριά ως μνήματα. Κατεβαίνει στον Άδη της καρδιάς, στην πιο σκοτεινή ώρα της ψυχής μας, λίγο πριν την ολική απόγνωση, και κηρύττει ότι η ζωή κέρδισε τον θάνατο.

Ο Χριστός γίνεται η απαρχή της βασιλείας Του Θεού. «Χριστός Ανέστη» θα ακουστεί ως ιαχή αιώνιας νίκης απέναντι στο θάνατο, που πλέον δεν θα μπορεί να χαλάσει τα πιο όμορφα ταξίδια της ψυχής μας.

«Χριστός Ανέστη! – Αληθώς Ανέστη ο Κύριος». «Πάσχα Κυρίου Πάσχα!», «εορτών  εορτή, και πανήγυρις εστι πανηγύρεων». Χρειαζόμαστε άλλες λέξεις απ’ αυτές; Πράγματι, «μηδείς θρηνείτω πενίαν’ εφάνη γαρ η κοινή Βασιλεία».

      Όμως πριν καλά καλά ακούσουμε τα υπέροχα αυτά λόγια, πριν χαρούμε κι ακουμπήσουμε πάνω τους την πίστη μας, έρχεται έξαφνα η συνειδητοποίηση πως στη διάρκεια αυτή της εόρτιας  νύχτας και της επερχόμενης, απαστράπτουσας ημέρας, μυριάδες είναι οι άνθρωποι εκείνοι που δεν ακούν κι ίσως ποτέ δεν έχουν ακούσει τούτα  τα λόγια. Για πάρα πολλούς ανθρώπους η αναγγελία των λόγων αυτών δεν σημαίνει τίποτα.  Άλλοι επιδεικνύουν ακούγοντάς τα κυνισμό, εχθρότητα και σκεπτικισμό. Πώς μπορείς να χαρείς όταν τόσοι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τη χαρά, δεν την αποδέχονται και κρατούν τις καρδιές τους ερμητικά κλεισμένες απέναντί της; Πώς είναι δυνατόν να εξηγήσεις αυτά τα λόγια  και να αγγίξεις τις καρδιές τόσο πολλών ανθρώπων; Κι ακόμα, πώς είναι δυνατόν να τούς δώσεις πειστικές αποδείξεις; Κι ΄όμως όλη η δυναμική του πασχάλιου θριάμβου ίσως συνίσταται ακριβώς στο γεγονός ότι δεν υπάρχει εδώ τίποτα για να αποδειχθεί. Όλη η ανθρώπινη γνώση, όλες οι ανθρώπινες αποδείξεις αποδείχνονται ολότελα ισχνές μπροστά στην αλήθεια της γιορτής.

       Στα τέλη του δεκάτου ενάτου αιώνα, στην καρδιά της Ρωσίας, συναντούμε σε μια ιερατική οικογένεια, ένα νέο αγόρι ονόματι Σεργκέι («Σεριόζα») Μπουλγκάκωφ. Ανδρώνεται με μια απλή, άμεση και αστασίαστη πίστη, σαγηνευμένο από την ποίηση και την ομορφιά των Ακολουθιών της Εκκλησίας. Καμιά αμφιβολία,  κανένα εγχείρημα αναζήτησης «αντικειμενικών αποδείξεων¨. «Δεν είχαν περάσει ποτέ από το παιδικό μας μυαλό», έγραφε αργότερα, «ούτε θα ήταν δυνατό να έχουν περάσει τέτοια πράγματα, δεδομένου ότι η λειτουργική ζωή μας είχε διαποτίσει σε μεγάλο βαθμό και αγαπούσαμε το ναό και την ομορφιά των Ακολουθιών του. Πόσο βαθιά, πλούσια και αγνή ήταν η παιδική μας ηλικία! Πώς λούζονταν οι ψυχές μας από το ουράνιο φως που ακτινοβολούσε διαρκώς πάνω τους!».  

        Ήρθε όμως κάποτε η ώρα των «αντικειμενικών αποδείξεων» και της αμφισβήτησης. Βγαίνοντας από την απλή και άδολη παιδικότητά του ο μικρός αυτός Ρώσος, ο φλογερός, τίμιος και ειλικρινής, έπεσε στα χέρια της απιστίας και του αθεϊσμού, στον κόσμο των «καθαρών αποδείξεων» και της νοησιαρχίας. Ο «Σεριόζα» Μπουλγκακωφ, ο γιός ενός ταπεινού ιερέα κάποιου κοιμητηρίου, έγινε ο Καθηγητής Σεργκέι  Νικολάγιεβιτς Μπουλγκάκωφ, ένας από τους μπροστάρηδες του ρωσικού προοδευτισμού της επαναστατικής ιντελιγκέντσια’ ένας από τους ηγέτες της επιστήμης του Μαρξισμού στη Ρωσία.

       Γερμανία -πανεπιστημιακές σπουδές- φιλία με τους ηγέτες του Μαρξισμού -πρώτες επιστημονικές εργασίες -πολιτική οικονομία-δοξασμός και αναγνώριση από ολόκληρη τη ρωσική διανόηση. Αν κάποιος έζησε «στο πετσί του», κατά τη λαϊκή ρήση, ολόκληρη την εξέλιξη της πάλης με την αμφισβήτηση, ήταν σίγουρα αυτός. Αν κάποιος άδραξε όλη την επιστημονική γνώση, τη δόξα και το στέφανο του Μαρξισμού, τότε ήταν πάλι αυτός. Αν υπήρξε κάποιος που απέρριψε την απλοϊκή και ανεύθυνη πίστη, τότε ήταν πάλι αυτός. Πολλά χρόνια της επιστημονικής του καταξίωσης, πολυάριθμοι οι ογκώδεις τόμοι του συγγραφικού του μόχθου, εκατοντάδες οι οπαδοί του… 

        Κι όμως λίγο λίγο όλες οι «αντικειμενικές αποδείξεις» άρχισαν η μία πίσω από την άλλη να γκρεμίζονται και να επιστρέφουν στη σκόνη’  μέχρι που τίποτα δεν έμεινε όρθιο. Τί του συνέβη;   Αρρώστια, τρέλα, κατάθλιψη; Όχι. Καμιά αλλαγή δεν έγινε στις  εξωτερικές συνθήκες της ζωής του. Αυτό που συνέβη ήταν ότι η ψυχή του, η καρδιά της συνείδησής του, έπαψε να αποδέχεται τα επίπεδα ερωτήματα και τις εξίσου επίπεδες απαντήσεις τους. Οι απορίες έπαψαν να είναι εύλογες, οι απαντήσεις έπαψαν να είναι επαρκείς. Έγινε ξαφνικά ξεκάθαρο ότι όλη αυτή η συσσωρευμένη γνώση ήταν ανίκανη  να κομίσει απαντήσεις για οτιδήποτε. Χρηματιστηριακές αγορές, κεφάλαιο, «υπεραξία» τί γνώση μπορεί να κουβαλούν εντός τους όλα αυτά, τί μπορούν  στ’ αλήθεια να μας πουν για την ανθρώπινη ψυχή, την άσβεστη δίψα και την ασίγαστη λαχτάρα της, που στο βαθύτερο επίπεδο, στις μύχιες γωνιές της, παραμένει πάντοτε ακόρεστη;  Κι έτσι ξεκίνησε η επιστροφή στις  πηγές. Όχι το πισωγύρισμα σε μια παιδική πίστη, απλοϊκή και αφελή, ούτε η νοσταλγία της παιδικής ηλικίας -όχι, ο Σεργκέι Μπουλγκάκωφ παρέμεινε για όλη την υπόλοιπη ζωή του ένας διανοούμενος, ένας καθηγητής, ένας φιλόσοφος. Μόνο που πλέον τα βιβλία του άρχισαν να δηλώνουν κάτι άλλο, τα εμπνευσμένα του λόγια άρχισαν να μαρτυρούν μια άλλη πραγματικότητα.

        Αν συσχετίσω το πρόσωπό του με την πασχάλια χαρά, είναι γιατί μου φαίνεται πώς ο π. Σεργκέι Μπουλγκάκωφ με  όλη τη ζωή και την πείρα του ήταν ο πλέον κατάλληλος για να απαντήσει στο ερώτημα που θέσαμε παραπάνω’ τί αποδείξεις μπορεί κανείς να κομίσει για την αλήθεια της πασχαλινής χαράς; Το ασάλευτο ερώτημα  αρχίζει έξαφνα μέσα από το παράδειγμα του Μπουλγκάκωφ να κλονίζεται, διότι εκείνος περισσότερο από κάθε άλλον άνθρωπο γνώριζε την ανεπάρκεια και την αναποτελεσματικότητια όλων αυτών των «αποδείξεων». Ήταν πεπεισμένος πως το νόημα του Πάσχα δεν κρύβεται σε «αποδείξεις», ούτε αντλεί την πνευματική του δύναμη απ’ αυτές.

        Αξίζει να σταθούμε σε όσα είπε προς το τέλος της ζωής του για τη γιορτή του Πάσχα: «Όταν οι πόρτες ανοίγουν και εισερχόμαστε στον απαστράπτοντα ναό, οι καρδιές μας ακούγοντας τον υπέροχο Κανόνα της γιορτής γεμίζουν  από ανόθευτη χαρά για την εκ νεκρών Ανάσταση του Χριστού. Τη στιγμή εκείνη τελείται στις καρδιές μας ένα πασχάλιο θαύμα’ αντικρίζουμε  την Ανάσταση  του Χριστού και το ολόλαμπρο φως του προσώπου Του’ ζυγώνουμε το Νυμφίο που εξέρχεται από το μνήμα, Παύουμε τότε να αντιλαμβανόμαστε ότι συμβαίνει γύρω μας κι είναι σαν να εξερχόμαστε από  τον εαυτό μας.  Μέσα στη σιωπή του ακύμαντου χρόνου, στο πύρωμα του καθάριου λευκού της πασχάλιας γιορτής, κάθε γήινο χρώμα ξεθωριάζει κι οι ψυχές μας σαγημεύονται από το άφατο φως της Ανάστασης –«νυν πάντα πεπλήρωται φωτός, ουρανός τε και γή και τα καταχθόνια». Τη νύχτα της Ανάστασης προσφέρεται η δυνατότητα εισόδου στο βασίλειο της δόξης, στη Βασιλεία του Θεού. Η γλώσσα αυτού εδώ του κόσμου δεν έχει λέξεις για να εκφράσει την αποκάλυψη που συντελείται τη νύχτα της Ανάστασης, και την αμόλυντη χαρά της. Πάσχα σημαίνει αλήθεια, ειρήνη και χαρά εν Πνεύματι αγίω. «Χαίρετε!», αυτή ήταν η πρώτη πρώτη λέξη που είπε ο αναστημένος Κύριος στις μυροφόρες. Κι όταν αντάμωσε με τους Αποστόλους, τα πρώτα Του λόγια ήταν «ειρήνη υμίν (Λουκ. 24,36».

        Πρέπει με έμφαση να τονίσω πως αυτά τα λόγια του Μπουλγκάκωφ δεν είναι λόγια παιδιού, λόγια κάποιου ανόητου που δεν έχει ακόμα υψωθεί στο επίπεδο της αμφισβήτησης και των «αντικειμενικών αποδείξεων». Είναι λόγια κάποιου που μιλά όταν όλες οι ερωτήσεις έχουν πλέον τεθεί, όταν όλες οι αποδείξεις έχουν πλέον δοθεί. Και αυτό δεν είναι η «απόδειξη» της αλήθειας του Πάσχα, αλλά το φως, η δύναμη και η νίκη της πασχάλιας πανηγύρεως μέσα στον άνθρωπο.

        Γι’ αυτό και τη νύχτα αυτή, τη φεγγοβόλο και χαρμόσυνη, δεν υπάρχει τίποτα  για να αποδείξουμε. Απ’ όλη τη «μωρία» αυτής της χαράς και της επίγνωσης, το μόνο που μπορούμε να φανερώσουμε σε ολόκληρο τον κόσμο -στους εγγύς και τούς απώτερους- είναι μονάχα μία φράση’ «Χριστός ανέστη! Αληθώς ανέστη ο Κύριος!».

Alexanter Schmemann “O Death. Where is Thy Sting?” «Έσχατος εχθρός καταργείται ο θάνατος», Εκδόσεις Εν πλω