Πέμπτη 8 Ιουνίου 2017



Οι ευχαριστήσεις

Αγαπητέ  μου  Άψινθε

        Μου φαίνεται ότι πολύ χαρτί χαλάς για μια  πολύ μικρή ιστορία.  Με μια λέξι, άφησες τον «άνθρωπό» σου να γλυστρήση μέσα από τα δάκτυλά σου.  Η κατάστασις είναι πολύ σοβαρή και δεν βλέπω λόγους που να σε προφυλάξουν από τις συνέπειες της ανικανότητός σου.  Μια μετάνοια και ανανέωσις, που η αντίθετη παράταξις ονομάζει «Χάρις», όπως την περιγράφεις, είναι μια ήττα κατά πρώτο λόγο.  Αυτό ισοδυναμεί με μια δεύτερη μετάνοια, πιο βαθειά ίσως από την πρώτη.
        Όπως ώφειλες να γνωρίζης, το ασφυκτικό σύννεφο που επρόλαβε την επίθεσί σου εναντίον του «ασθενούς» σου κατά την επιστροφή του από τον περίπατο του παληού μύλου, είναι ένα πολύ γνωστό φαινόμενο.  Είναι μάλλον ένα βάρβαρο όπλο του Εχθρού που χρησιμοποιεί με επιδεξιότητα όταν θέλη να φανερώση καθαρά την Παρουσία Του, κάτω από μορφή που δεν μπορέσαμε ποτέ ακόμη να την ταξινομήσωμε.  Μερικοί άνθρωποι είναι διαρκώς περικυκλωμένοι από αυτή και ως εκ τούτου δεν μπορούμε εμείς να τους πλησιάσωμε.
        Και τώρα ας μιλήσωμε για τα χοντρά σου σφάλματα.  Από την αρχή επέτρεψες στον «ασθενή» σου να διαβάζη ένα βιβλίο πραγματικά ευχάριστο, όχι για να κάνη έξυπνες παρατηρήσεις γύρω από αυτό στους φίλους του, αλλά διότι του ήταν ευχάριστο.  Δεύτερον, του επέτρεψες να βγαίνη περίπατο  στον παληό μύλο, να παίρνη  το τσάϊ του εκεί, - ένας περίπατος στην εξοχή που του άρεσε και τον άφηνες να επιστρέφη μόνος.  Με άλλα λόγια του επέτρεψες  δύο πραγματικές και θετικές ευχαριστήσεις.  Είσαι τόσο αμαθής ώστε να μην ιδείς τον κίνδυνο ;    Το χαρακτηριστικό  των Πόνων και των Ευχαριστήσεων είναι ότι είναι αναμφισβήτητα πραγματικές και γι αυτό όσο πιο πολύ κρατούν, τόσο δίνουν στον άνθρωπο που τις αισθάνεται μια λυδία λίθο της πραγματικότητος.
        Γι’ αυτό αν ήθελες να οδηγήσης τον «άνθρωπό» σου στην Κόλασι  σύμφωνα με τη Ρωμαντική μέθοδο, κάνοντάς τον ένα είδος  Childe Harold  ή Βέρθερο, βυθισμένο στις φανταστικές απληστίες του, θα προσπαθούσες με όλα τα μέσα να τον προστατέψης από τον πραγματικό πόνο.  Διότι – φυσικά - πέντε λεπτών δυνατός πονόδοντος μπορούσε να φανερώση την ανοησία των ρωμαντικών του πόνων και να ξεσκεπάση  ολόκληρο το τέχνασμά σου. Εσύ όμως προσπάθησες να κολάσης τον «ασθενή» σου  με τον «Κόσμο», εξαπατώντας τον ταχυδακτυλουργικώς με την ματαιότητα, τη θορυβώδη κίνησι  και με τις δαπανηρές και ανιαρές ευχαριστήσεις.  Πώς έσφαλες και δεν είδες ότι μια «πραγματική» ευχαρίστησις  έπρεπε να είναι το τελευταίο που θα τον άφινες να συνανατήση :  Δεν επρόβλεψες ότι με την αντίθεσι μπορούσες ακριβώς να σκοτώσης όλα τα «κουραφέξαλα» που με τόσο κόπο τον άμαθες να εκτιμά :
        Δεν προείδες ότι η ευχαρίστησις που του έκαμαν εκείνο το βιβλίο και ο περίπατος εκείνος, ήσαν τα πιο επικίνδυνα για το σκοπό μας ;  Δεν κατάλαβες ότι η ευαισθησία του θα καθαριζόταν από την  κρούστα  που είχαμε πετύχει να σχηματισθή στην επιφάνειά του, και ότι θα αισθανόταν ότι επανέρχεται «οίκαδε», ξαναβρίσκοντας τον εαυτό του :
        Για να τον αποσπάσης από τον Εχθρό, έπρεπε προκαταρτικά να τον αποσπάσης από τον εαυτό του. Και μάλιστα να είχες κάμη λίγη πρόοδο σ’ αυτό. Τώρα χάθηκαν όλα.  
         Φυσικά, γνωρίζω ότι ο Εχθρός επίσης θέλει να αποσπάση τους ανθρώπους από τους εαυτούς των,  αλλά με διαφορετικό τρόπο.   Να θυμάσαι πάντοτε ότι Αυτός αγαπά πραγματικά αυτό το μικρό ζωύφιο και παραχωρεί μια παράλογη αξία στο πρόσωπο του καθενός απ’ αυτά.  Όταν τους λέγει  να «εγκαταλείψουν» τους εαυτούς των, εννοεί να εγκαταλείψουν τις αξιώσεις του εγωισμού, της θελήσεώς των.  Και μιά και τις δώσουν, Αυτός πράγματι επιστρέφει σ’ αυτούς όλη την προσωπικότητά των, και καυχάται (φοβούμαι ειλικρινά) ότι όταν του δοθούν εντελώς, η προσωπικότης των θα είναι περισότερο δική των, παρά προτήτερα.  Γι’ αυτό ενώ Αυτός ευχαριστείται να βλέπη ανθρώπους να θυσιάζουν σ’ Αυτόν ακόμη και τις αθωότερες ευχαριστήσεις των, μισεί και αποστρέφεται να τους βλέπη να παρασύρονται μακρυά από την πραγματική τους φύσι για οποιοδήποτε λόγο.  Εμείς έχομε χρέος να τους  παρακινούμε να απομακρύνωνται από Αυτόν.  Οι βαθειές κλήσεις και ορμές που έχουν οι άνθρωποι ως ακατέργαστο υλικό, είναι το σημείο «εκκινήσεώς» μας, το οποίο ο Εχθρός προσφέρει στον άνθρωπο.  Κάθε φορά που κατορθώνομε να διαστρέψωμε τα ένστικτα αυτά, έχομε κέρδος.   Ακόμη και σε πράγματα αδιάφορα είναι πάντοτε «ευκταίον» να διαστρεβλώνωμε τους κανόνες που ισχύουν στον Κόσμο, ή στα συνέδρια, ή στις συνήθειες που υπάρχουν, σύμφωνα με τη συμπάθεια ή αντιπάθεια του ανθρώπου.  Θα ήθελα να σπρώξω αυτή την τεχνική πολύ μακρυά.  Ήθελα να έχω την τιμή να εξοντώσω από τον δικό μου «ασθενή»  που έχω στην κηδεμονία μου, μερικά δυνατά προσωπικά του γούστα, που δεν είναι πραγματικά αμαρτίες, ακόμη και αν είναι ασήμαντα πράγματα, όπως π.χ. τη στοργή του για την τοπική ομάδα του κρίκετ, ή τη συλλογή γραμματοσήμων,  ή να πίνη κακάο.  Τέτοια πράγματα – το παραδέχομαι – δεν είναι αρετή.  Είναι όμως ένα είδος αθωότητος και ταπεινώσεως και λησμοσύνης του εαυτού του, για τα οποία δυσπιστώ.  Ο άνθρωπος ο οποίος, αλήθεια ή αδιάφορα, απολαμβάνει οτιδήποτε στον κόσμο, χάριν δικής του ευχαριστήσεως και χωρίς να δίνη δεκάρα τι λέει ο άλλος κόσμος για αυτό, είναι ως επί το πλείστον εκ των προτέρων ωπλισμένος πιο πολύ από τους άλλους στις λεπτότερες επιθέσεις μας.  Πρέπει πάντοτε να κάνης τον «ασθενή» σου  να εγκαταλείπη τους ανθρώπους, την τροφή του, ή τα βιβλία που αγαπά πραγματικά, χάριν των φίλων του, εκείνων που είναι περισσότερο σικ, χάριν μιας πιο λεπτής, ραφιναρισμένης, εκλεκτής τροφής και χάριν των βιβλίων που έπρεπε ήδη να είχε διαβάσει. Γνωρίζω το παράδειγμα ενός ανθρώπου που αγωνιζόταν εναντίον δυνατών πειρασμών κοινωνικής φιλοδοξίας, με έναν παράλληλο και δυνατώτερο πειρασμό λαιμαργίας και γαργαλιστικών φαγητών.
        Άφησε το μικρό αυτό κτήνος μα βυθίζεται.  Άφησέ τον, εάν έχη κλίσι, να γράψη ένα βιβλίο γύρω από αυτό.  Αυτό είναι υπέροχο μέσο να κάνης στείρους τους σπόρους που σπέρνει ο Εχθρός στην ψυχή του ανθρώπου.  Τί κάνει, δεν ενδιαφέρει, αρκεί να μην ενεργή τίποτε. Η μεγαλύτερη ευσέβεια – όταν  είναι μόνον στην φαντασία του – και οι ευσεβείς επιθυμίες του, δεν μας βλάπτουν, εάν μπορούμε να φυλάξωμε να μη μπούν στην θέλησί του. Όπως είπε κάποιος άνθρωπος, οι πιο ενεργητικές συνήθειες ισχυροποιούται με την επανάληψι, ενώ οι παθητικές καταστάσεις εξασθενούν.  Όσον συχνότερα μπορεί να αισθάνεται, χωρίς να ενεργή τίποτε, τόσο λιγότερο θα γίνεται ικανός να ενεργήση κάποτε κάτι.    Και με την πάροδο του χρόνου θα είναι λιγώτερο ικανός να αισθάνεται.

                                                                                       Ο στοργικός σου θείος
                                                                                              ΤΥΛΙΧΤΗΣ

C.S. Lewis,ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΟΥ ΚΑΙΜΠΡΙΤΖ,ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ,εκδ. Πουρναρά Αέκδοση 1974. Ανατύπωση 1993,2006 - C.S.Lewis, The screwtape Letters and Screwtape propose a toast, COLLINS ENGLAND


Δευτέρα 5 Ιουνίου 2017



Πεντηκοστή
Category: Κήρυγμα Κυριακής / Πεντηκοστή
Last Updated: 03 June 2017
Πεντηκοστή 2017
Η προσευχή για τους νεκρούς γίνεται με προσφορά της Θ. Ευχαριστίας την τρίτη, την ενάτη και την τεσσαρακοστή ημέρα από του θανάτου, με το λεγόμενο Μνημόσυνο. Δηλαδή με την παράκληση στον Χριστό να "θυμάται" μονίμως τον αγαπημένο από μας (τους συγγενείς και από την κοινότητα στην οποία ανήκε) νεκρό.
«Αωνία μνήμη» ψάλλουμε, εννοώντας φυσικά: από μέρους του Χριστού! Μνημόσυνο σημαίνει «ενθύμιο, υπόμνηση-ενθύμηση». Το να "θυμάται" κάποιον ο Χριστός, αυτό είναι σωτηρία! Άλλωστε κι εμείς οι ζωντανοί, κατανοώντας σωστά το περιεχόμενο της προσευχής του ληστή, παρακαλούμε τον Χριστό για μας, λέγοντας: Μνήσθητί μου, Κύριε.
Εν συνεχεία, η Εκκλησία δύο φορές τον χρόνο (δύο μόνον είναι τα Ψυχοσάββατα, την παραμονή της Κυριακής των Απόκρεω και την παραμονή της Πεντηκοστής) προσεύχεται για την ανάπαυση των νεκρών της.
Ας δούμε, λοιπόν, τι ακριβώς είναι το Ψυχοσάββατο.
Ο Χριστός, "επεξηγώντας" στους Σαδδουκαίους το μυστήριο της αναστάσεως των νεκρών, έλεγε ότι είναι Θεός του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ και ότι "οκ στιν ο Θεός Θεός νεκρν, λλά ζώντων" (Ματθ. 22, 32). Αυτή την διδαχή του Χριστού ακολουθώντας η Εκκλησία έθαπτε τους βιολογικά νεκρούς χριστιανούς έξω από τον ναό, εντός του οποίου οι βιολογικά ζώντες τελούσαν τα μυστήρια και ιδιαιτέρως την Ευχαριστία, ξέροντας ότι "παρά τ Θε πάντες ζσι".
Τα Ψυχοσάββατα και τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων (όταν τελούνται με τον σωστό τρόπο) είναι η ουσιαστικότερη φανέρωση του μυστηρίου της Εκκλησίας του Χριστού. Μέσα στην Εκκλησία οι άνθρωποι αγωνίζονται να πάψουν να είναι μονάδες, μέλη, τμήματα και προσπαθούν να ενοποιηθούν με το Ένα Σώμα του Χριστού. Να γίνουν αδέρφια. Να ελευθερωθούν από το αποσπασματικό και να γίνουν ολοκληρία. Να βιώσουν τα λόγια της προσευχής του Χριστού προς τον Πατέρα, όταν παρακαλεί για τους μελλοντικούς χριστιανούς (που θα υπάρξουν από τη διδαχή των αποστόλων): "να είναι και αυτοί ένα, όπως εμείς (Πατήρ καί Υός) είμαστε ενωμένοι και να ενωθούν μαζί μας για να πιστέψει ο κόσμος ότι Εσύ με έστειλες" (Ιω 17, 21).
Αυτό το έργο, της ενώσεώς μας με τον Χριστό και μεταξύ μας, γιορτάζουμε στην εορτή της Πεντηκοστής. Το πνεύμα του Θεού, το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Άγιος Παράκλητος, έρχεται με την Πεντηκοστή στον κόσμο και στην Εκκλησία, για να οδηγήσει τους ανθρώπους στην αλήθεια της ελευθερίας από τον εγωισμό, ο οποίος κάνει δύσκολη την ενότητα.
Το Πνεύμα το άγιο φωτίζει και αγιάζει τις καρδιές, ώστε να μάθουν να αγαπούν και έτσι να μοιάσουν του Χριστού. Ο Χριστός είναι το κέντρο του κύκλου. Εμείς είμαστε οι ακτίνες του κύκλου. Όσο πορευόμαστε προς το κέντρο του κύκλου τόσο πλησιάζουμε και μεταξύ μας. Εγγίζοντας προς τον Χριστό "ν τατ" εγγίζουμε και μεταξύ μας. Το πνεύμα του Θεού φωτίζει σ᾿ αυτήν την διπλή σχέση, ενδυναμώνοντάς μας στον κόπο της εξόδου από την εγωιστική μας αυταπάτη. Μένοντας στον εγωισμό μας, μένουμε μόνοι. Ακίνητοι... σε μιαν αυταπάτη αεικινησίας. Απλησίαστοι και αδιάφοροι. Ξένοι. Με μια καρδιά που  γίνεται σιγά-σιγά "λίθινη". Ο Θεός με το Πνεύμα το Άγιο, δια του προφήτη Ιεζεκιήλ, κραυγάζει: «Δώστε μου την πέτρινη καρδιά σας και θα την κάνω σάρκινη» (Ιεζ. 36, 26). Σ’ εμάς μένει να ανταποκριθούμε. Αν ναι, τότε θα ’ρθει και θα κατοικήσει μέσα μας και θα γεμίσει η καρδιά μας από τα δώρα Του, δώρα του Αγίου Πνεύματος: «αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότητα, αγαθωσύνη, πίστη, πραότητα, εγκράτεια» (Γαλ. 5, 22
Όταν λοιπόν αυτά, έστω και κατ’ αρχάς και εν μέρει, αρχίσουν να υπάρχουν στα μέλη της Εκκλησίας, στους χριστιανούς,  τότε αρχίζει να σαρκώνεται το μέγα μυστήριο της Εκκλησίας. Τότε οι χριστιανοί, μέσα στην ελευθερία των τέκνων του Θεού, την οποία Εκείνος τους έδωσε και  χάρη σ’ αυτήν, αγαπούν και νοιάζονται ο ένας τον άλλο. Γίνονται αδέρφια. Αποχτούν "ταυτότητα" σκέψης και τρόπου. Γίνονται κοινότητα σε όλα· στην χαρά, στην θλίψη, στις ανάγκες, στην άνεση. Τότε οι αρετές, που φυτρώνουν σιγά-σιγά στην καρδιά, αρχίζουν να καρποφορούν και όλοι οι άνθρωποι (δικοί μας και ξένοι) γίνονται, όσο κι αν φαίνεται παράδοξο, αδέρφια μας.
Γνωρίζοντας την αδυναμία και το τρεπτό της φύσεως, οι χριστιανοί αγωνίζονται για όσο γίνεται μεγαλύτερη μετοχή στην χάρη του Αγίου Πνεύματος. Όχι μηχανικά, με μόνη την μετοχή στα μυστήρια, αλλά ουσιαστικά. Με την βοήθεια των μυστηρίων, στην ελευθερία από τον ψυχοσωματικό εγωισμό, που εμποδίζει την αγάπη και ανακόπτει την πορεία προς τον αδερφό.
Την παραμονή λοιπόν της γιορτής της αγίας Πεντηκοστής, που είναι φανέρωση του τρόπου της Εκκλησίας, οι χριστιανοί προσεύχονται για τους αδερφούς των που έχουν φύγει από αυτόν τον κόσμο και έχουν περάσει στην κατάσταση που προσδιορίζεται μόνον από την παρουσία του Χριστού. Παρακαλούν γι’ αυτούς το Πνεύμα το Άγιο, που ήρθε στην Εκκλησία με την Πεντηκοστή, να αλλοιώσει τις τυχόν σκληρύνσεις της καρδιάς τους, ώστε να είναι ανοιχτοί στην πρόταση του Χριστού να τους αγκαλιάσει, έχοντας τώρα πια απαλλαγεί από την αυταπάτη της εγωιστικής «αυτοπροστασίας». Παρακαλούν γι’ αυτούς που σ’ όλη τους τη ζωή είχαν στοχοθέσιο τον δαιμονικό κυνισμό: «Δεν υπάρχει τίποτε σπουδαιότερο για να ζήσω, πέρα απ’ το πορτοφόλι μου, το στομάχι μου και την καριέρα μου», και που τώρα, χωρίς στομάχι και πορτοφόλι, βλέπουν μια... καριέρα μοναξιάς και αυτοταλαιπωρίας.
Παρακαλούν κοντολογίς οι χριστιανοί για τους πεθαμένους αδελφούς των, έστω και τώρα: Να μάθουν να αγαπούν, για να μην δοκιμάσουν την οδύνη της κόλασης, που είναι η απουσία του Χριστού και της αγάπης!
Στο μέτρο που κάποιος έγινε μέτοχος των αρετών του Χριστού, κατ’ αναλογίαν Του μοιάζει, και τόσο περισσότερη άνεση έχει στην σχέση μαζί Του. Οι μάρτυρες και οι Άγιοι έχουν μεγάλη ομοιότητα και άνεση, οι υπόλοιποι χριστιανοί, «κατ’ ναλογίαν τς ποιότητος». «στήρ στέρος, διαφέρει ν δόξ». Κάποιοι βέβαια Του μοιάζουν πολύ λίγο ή και επικίνδυνα λίγο, σε βαθμό που το πρόσωπο του Χριστού να είναι γι’ αυτούς ξένο ή και ενοχλητικό!
Έρχεται λοιπόν τώρα η Εκκλησία του Χριστού και προσεύχεται με την Ευχαριστία, την παραμονή της αγίας Πεντηκοστής, (που είναι η γιορτή της δυνατότητος της ανθρώπινης αλλαγής), και παρακαλεί τον Κύριο της ζωής και του θανάτου, τον Δεσπότη Χριστό, για όλους όσοι βρίσκονται ενώπιον Του: Να παραβλέψει αδυναμίες. Να συγχωρήσει λάθη. Να παραγράψει αγνοήματα. Να δώσει ζωή. Να φέρει ελπίδα αναπαύσεως.
Η Εκκλησία παρακαλεί και ικετεύει. Ο Χριστός θέλει. Η τραγωδία είναι ότι ίσως κάποιοι δεν επιθυμούν καμιά αλλαγή... Την επομένη, μετά το Ψυχοσάββατο, ημέρα της Πεντηκοστής, όλη η Εκκλησία γονατιστή παρακαλεί για όσους έχουν φύγει: «Δέξου Κύριε δεήσεις και ικεσίες για τους γονείς, τους αδερφούς, τα τέκνα, για κάθε άνθρωπο, για όλους όσους έχουν πεθάνει, και ανάπαυσέ τους στην αγκαλιά του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ...».
Η συμμετοχή μας, λοιπόν, σ’ αυτήν τη μεγάλη γιορτή(,) ας γίνει προσπάθεια κατανόησης της σχέσης μας με το Άγιο Πνεύμα (κάθαρση-φωτισμό).
Ας γίνει μετοχή στα χαρίσματά Του, που μόνον στην Εκκλησία υπάρχουν και δίνονται.
Ας γίνει αγάπη για την Εκκλησία, δηλαδή για τους αδερφούς μας, ζωντανούς και κεκοιμημένους.
Κάποια στιγμή κι εμείς θα χρειαστούμε αυτή την αγάπη...
Μεαγάπη και ευχές
Ο εφημέριός σας
π. Θεοδόσιος
ΠΗΓΗ : enoriako.info/category:Κήρυγμα  Κυριακής/Πεντηκοστή

Παρασκευή 2 Ιουνίου 2017



Καλλιέργεια της αδράνειας
Αγαπητέ Άψινθε
         Προφανώς έχεις κάμει εξαιρετικές προόδους.  Ο μόνος μου φόβος είναι μήπως μέσα στην ορμή σου  επιπέσης με βία εναντίον του «ασθενούς» σου και τον ξυπνήσης για να ιδή την πραγματική του κατάστασι.   Για σένα και για μένα, που βλέπομε καθαρά τα πράγματα, δεν πρέπει  ποτέ να ξεχνούμε, πόσο διαφορετική έπρεπε  να του φαίνεται η τωρινή κατάστασίς του.   Ξέρομε ότι έχομε αλλάξει την πορεία του, η οποία είναι έτοιμη να τον φέρη έξω από  την τροχιά του Εχθρού.  Πρέπει όμως να φαντάζεσαι ότι όλα αυτά που βάζουν σ’ ενέργεια τον καινούργιο του προσανατολισμό είναι ασήμαντα και μπορούν να ανακληθούν.  Δεν πρέπει να του επιτραπή  να υποθέση ούτε στιγμή ότι απομακρύνεται σιγά-σιγά, αλλ’ ασφαλώς, από τον ήλιο, πάνω σε μια τροχιά που θα τον φέρη στα ψυχρά και σκοτεινά μέρη του διαστήματος.
        Γι’ αυτό είμαι σχεδόν ευχαριστημένος διότι συχνάζει ακόμη στην Εκκλησία και κοινωνεί.  Το ξέρω, ότι αυτά είναι επικίνδυνα, αλλά, οτιδήποτε, είναι καλύτερο  από το να καταλάβη  ότι έχει επέλθει διάσπασις με τους πρώτους μήνες της Χριστιανικής του ζωής.  Όσο και να κρατά τις εξωτερικές συνήθειες ενός Χριστιανού, μπορεί ακόμη να τον κάμη κανείς να σκέπτεται για τον εαυτό του, ότι παραδέχεται μεν μερικούς νέους φίλους και τις διασκεδάσεις των , εν τούτοις όμως η πνευματική του κατάστασις είναι η ιδία, όπως πρό εξ εβδομάδων . Και ενόσω σκέπτεται αυτό, εμείς δεν θα αγωνιζόμαστε εναντίον μια καθαρής αναγνωρίσεως αμαρτίας του για την οποία μετανοεί, αλλά μόνο με μια κούφια, αλλά ανήσυχη σκέψι του, με το να αισθάνεται ότι δεν συμπεριφέρθηκε πολύ καλά τώρα τελευταία.
        Αυτή τη θολή ανησυχία του πρέπει να την χειρισθούμε με προσοχή.  Εάν είναι δυνατή, μπορεί να τον ξυπνήση και να χαλάση όλο το παιχνίδι.  Αλλά εάν την καταργήσης τελείως – πράγμα που, καλά θυμήθηκα, ο Εχθρός πιθανόν να μη σου το επιτρέψη – χάνομε ένα ατού, το οποίο μπορεί να γυρίση προς όφελός μας.  Εάν  η ανησυχία είναι λανθάνουσα, αλλά όχι τόσο βαθειά ώστε να τον οδηγήση στην πραγματική μετάνοια, έχει μιά ανεκτίμητη αξία.  Αυξάνει την αντιπάθεια του «ασθενούς» σου να σκέπτεται τον Εχθρό.  Όλοι σχεδόν οι άνθρωποι όλων των εποχών έχουν δοκιμάσει αυτή την αντιπάθεια.  Αλλά όταν σκεπτόμενος Αυτόν αντιμετωπίζει δυνατά ένα ολόκληρο σύννεφο αισθήματος ενοχής, τότε η  αντιπάθεια αυτή γίνεται δεκαπλασία.  Κάθε τι που θυμίζει την Παρουσία Του γίνεται φοβερό, όπως η θέα ενός βιβλίου λογαριασμών σε έναν που έχει οικονομικές στενοχώριες.
        Σ’ αυτό το στάδιο ο «άρρωστός» σου δεν θα παραλείψη, αλλά θα εξακολουθήση με αυξανόμενη αντιπάθεια τα θρησκευτικά του καθήκοντα.  Θα σκέπτεται τα θρησκευτικά του καθήκοντα όσο δυνατόν λιγώτερο ευπρεπώς παρά προτήτερα και θα τα λησμονή όσο μπορεί πιο γρήγορα, μόλις απαλάσσεται από αυτά.  Πρίν μερικές εβδομάδες τον πείραζες με την απροσεξία και την ανακρίβεια στις προσευχές.  Τώρα όμως θα τον βρής με ανοικτά  τα χέρια του και σχεδόν να σε παρακαλή  να μεταβάλης την πρόθεσί του και να νεκρώσης την καρδιά του.  Θα ζητήση υποκριτικές προσευχές, διότι τίποτε άλλο δεν φοβάται τόσο πολύ, όσο το να έρθη σε μια πραγματική συζήτησι με τον Εχθρό.  Ο σκοπός του είναι να αφήση να κοιμούνται τα σκουλήκια.
        Εν όσω ο άρρωστός σου θα βυθίζεται σ’ αυτή την κατάστασι. Θα απαλλαγής σιγά-σιγά από κοπιαστικές εργασίες να του προμηθεύσης διασκεδάσεις και πειρασμούς.  Κάθε μέρα που περνά όλο και περισσότερο θα συχαίνεται να αντκιρίση κατά πρόσωπο την ανησυχία και απροθυμία του, ενώ θα απομακρύνεται απ’ την αληθινή ευτυχία.  Θα βρής τότε ότι το παραμικρό ή και τίποτε, είναι αρκετό για να προσελκύση την άστατη προσοχή του, διότι η συνήθεια κάνει τις ευχαριστήσεις της ματαιοδοξίας, του ερεθισμού και της αυθάδειας λιγώτερο θελκτικές και την απάρνησί των την κάνη πιο δύσκολη (εάν η συνήθεια έχει φέρει καλά αποτελέσματα).
        Δεν θα έχης πλέον ανάγκη από ένα καλό βιβλίο που να του αρέση για να τον κρατήσης από τις προσευχές του, από την εργασία του ή τον ύπνο του.  Μια στήλη αγγελιών της χθεσινής εφημερίδος θα είναι εντελώς αρκετή.  Μπορείς να τον κάνης να σπαταλά τον καιρό του, όχι μόνον σε συνομιλίες με τους φίλους του για πράγματα που του αρέσουν, αλλά και σε στείρες συνομιλίες για τίποτε, ή και για πράγματα που τον στενοχωρούν.  Μπορείς να τον κρατήσης σε αδράνεια για πολύν καιρό.  Μπορείς να τον κρατήσης άγρυπνο αργά τη νύχτα, όχι να κάνη θόρυβο αλλά να έχη στυλωμένα τα μάτια του σε μια σβυσμένη φωτιά μέσα σ’ ένα ψυχρό δωμάτιο.  Όλες τις υγιείς και εξαιρετικές πράξεις από τις οποίες θέλομε να τον εμποδίσομε, μπορείς να τις απαγορεύσης, και να μη του δίνης τίποτε για ανταμοιβή, σε τέτοιο σημείο ώστε να μπορέση στο τέλος να πή, όπως ένας δικός μου «ασθενής» είπε τη στιγμή που έφτασε στον Άδη :  «Τώρα βλέπω ότι κατηνάλωσα το περισσότερο μέρος της ζωής μου μη κάνοντας τίποτε απο ότι ώφειλα να κάνω, αλλά και ότι μου άρεσε να κάνω». Οι Χριστιανοί περιγράφουν τον Εχθρό σαν κάτι «χωρίς Τον Οποίον τίποτε δεν είναι δυνατό».  Υπάρχει μεγάλη δύναμις σ’ αυτό το Τίποτε.  Αρκετά μεγάλο ώστε να στερήση τον άνθρωπο  τα καλύτερά του χρόνια, όχι κάνοντας γλυκές αμαρτίες, αλλά σε μελαγχονικά φτερουγίσματα του νού,  που  ούτε τα ξέρει, ούτε πώς να τα επιτύχη γνωρίζει, σε ικανοποίησι περιεργειών του, τόσο ασθενών, ώστε μόνον κατά το ήμισυ είναι ενήμερος περί αυτών, να χτυπά  ταμπούρλο τα δάκτυλά του, να σφυρίζη αδιάφορα τραγούδια που δεν του αρέσουν, και με την πολυκαιρία να εντρυφά σ’ ένα λαβύρινθο ονειροπολήσεων χωρίς ηδονή  ή φιλοδοξία, και οι οποίες μια φορά αν του κολλήσουν γίνονται τόσο δυνατές, ώστε το πλάσμα είναι πολύ αδύνατο και μεθυσμένο απ΄αυτές, για να τις αποτινάξη.
        Θα μου πής ότι αυτές είναι πολύ μικρές αμαρτίες. Δεν υπάρχει αμφιβολία σαν νέος πειραστής που είσαι ότι αγωνιάς να τα καταφέρης να διηγηθής θεαματικές αχρειώτητες.  Αλλά να θυμάσαι ότι  όλη η δουλειά είναι η απόστασις με την οποία χωρίζεις τον άνθρωπο από τον Εχθρό.  Λίγο ενδιαφέρει αν οι αμαρτίες του είναι συγγνωστές, διότι όταν συσσωρευθούν πολλές αμαρτίες, έστω και μκρές, αποσπούν τον άνθρωπο από το Φώς και τον οδηγούν στο Μηδέν.  Ο φόνος δεν είναι καλύτερος από την  χαρτοπαιξία, όταν η χαρτοπαιξία οδηγή στην κατεργαριά.  Πράγματι ο ασφαλέστερος δρόμος για την Κόλασι, είναι ο γλυκός κατήφορος, ο απαλός στα πόδια , χωρίς απότομες στροφές, χωρίς πέτρινες στήλες που δείχνουν τα χιλιόμετρα, χωρίς σημάδια και σταθμούς.
                                                                                     Ο στοργικός σου θείος
                                                                                               ΤΥΛΙΧΤΗΣ
C.S. Lewis,ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΟΥ ΚΑΙΜΠΡΙΤΖ,ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ,εκδ. Πουρναρά Αέκδοση 1974. Ανατύπωση 1993,2006 - C.S.Lewis, The screwtape Letters and Screwtape propose a toast, COLLINS ENGLAND